Κατηγορηματικό «όχι» από Σημίτη

Πρωτοφανή παρέμβαση στην ελληνική κυβέρνηση ­ αλλά και στην εσωτερική
λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ­ έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος. Ο Μπιλ Κλίντον
έφθασε μάλιστα μέχρι του σημείου να απειλήσει, εμμέσως πλην σαφώς, με
«ένταση», σε περίπτωση που η Ελλάδα δεν μεταβάλλει τη στάση της στο θέμα των
ευρωτουρκικών σχέσεων.

ΚΑΡΝΤΙΦ

Ο κ. ΚΛΙΝΤΟΝ επικοινώνησε τηλεφωνικώς, στη 1.30 μετά τα μεσάνυχτα, με τον
Έλληνα πρωθυπουργό. Όπως έκανε γνωστό ο κ. Κ. Σημίτης, «με παρακάλεσε να
αλλάξουμε θέση για την Τουρκία» ­ και πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, εν
συνεχεία, θα πιέσουν την Άγκυρα για υποχωρήσεις. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έκανε
σαφές στον Αμερικανό πρόεδρο πως η μεταβολή της ελληνικής θέσης δεν είναι
δυνατή ­ και πρέπει να εφαρμοσθεί το πλαίσιο του Λουξεμβούργου.

Σε μια παράλληλη κίνηση, ο Μπιλ Κλίντον έστειλε μήνυμα στον Τούρκο
πρωθυπουργό, Μεσούτ Γιλμάζ, μέσου του πρεσβευτή της Ουάσιγκτον στην Άγκυρα,
Μαρκ Πάρις. Με αυτό, συνέστησε στην Τουρκία να είναι «πιο ευέλικτη» και να
καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού. Ο κ. Γιλμάζ,
πάντως, στη συνάντηση που είχε με τον κ. Πάρις, είπε πως η επίδειξη ευελιξίας
θα είναι εξαιρετικά δύσκολη εάν δεν υπάρξει καμιά αλλαγή στο θέμα της
εγκατάστασης των S-300 στην Κύπρο.

Απαντώντας σε ερωτήσεις, ο Κώστας Σημίτης είπε πως ο κ. Κλίντον «δεν ήταν
ευχαριστημένος» από την ελληνική απάντηση. Ο πρωθυπουργός ανέφερε στον
Αμερικανό πρόεδρο πως η Τουρκία δεν θέλει να της δοθεί κάτι για να κάνει
υποχωρήσεις ­ αλλά η τακτική της συνίσταται στο «όλο και περισσότερα».
«Χρειάζεται μια δυνατή απάντηση, ότι η Τουρκία πρέπει να αλλάξει πολιτική και
στάση», τόνισε ο πρωθυπουργός στον Αμερικανό πρόεδρο, υπενθυμίζοντάς του ότι η
Άγκυρα την οποιαδήποτε κίνηση καλής θέλησης την έχει εκμεταλλευθεί. Στο σημείο
αυτό ο κ. Κλίντον είπε πως η στάση αυτή «μπορεί να οδηγήσει σε ένταση». Με τη
σειρά του, ο Κώστας Σημίτης αντέτεινε πως γι’ αυτό η ευθύνη ανήκει στην
Τουρκία, δεδομένου και ότι αρνείται να κάνει χρήση μέσων όπως το Διεθνές
Δικαστήριο της Χάγης.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός παραδέχθηκε πως προφανώς «κάποια πληροφόρηση» θα είχε ο
Μπιλ Κλίντον για τη συζήτηση των αρχηγών των «15» στο Κάρντιφ ­ ενώ
αναφερόμενος στο ζήτημα των «υποχωρήσεων» που θα ζητούσε η Ουάσιγκτον από την
Άγκυρα είπε πως «δεν μπήκαμε σε αυτήν τη συζήτηση διότι δεν μ’ ενδιέφερε».

Ο Κώστας Σημίτης εκτίμησε πως με την παρέμβασή του ο Αμερικανός πρόεδρος
«ήθελε μια κίνηση που θα ικανοποιούσε την Τουρκία». Πρόσθεσε ακόμη ότι «σε
άλλες εποχές ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν θα με έπαιρνε καν τηλέφωνο» ­
σημειώνοντας, όμως, πως «εδώ χρειάζεται κάποια προσοχή». Ο πρωθυπουργός είπε
επίσης ότι η Ελλάδα δεν έχει μονάχα το δίκαιο με το μέρος της, αλλά και την ηθική.

Πάντως, παρά τις πιέσεις ­ υπερατλαντικές και ευρωπαϊκές ­ η Αθήνα επέμεινε
στη Σύνοδο Κορυφής του Κάρντιφ να μην υπάρξει καμία μεταβολή στις θέσεις του
Λουξεμβούργου. Η απόπειρα της βρετανικής προεδρίας και ορισμένων εταίρων να
χαρακτηρισθεί η Τουρκία 12η χώρα της διεύρυνσης απέτυχε, προσκρούοντας στην
ισχυρή αντίδραση της ελληνικής πλευράς. «Ατύχησαν» επίσης οι προσπάθειες να
«ξεχασθούν» στο κείμενο του Κάρντιφ οι όροι του Λουξεμβούργου.

ΕΜΠΟΔΙΑ

Ο Γάλλος πρόεδρος, Ζακ Σιράκ, επιχείρησε να βάλει εμπόδια στην ενταξιακή
διαδικασία της Κύπρου, αλλά συνάντησε τη διαφωνία όχι μόνο της Ελλάδας αλλά
και άλλων χωρών.

Πάντως ­ και παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της ελληνικής πλευράς ­
το κείμενο των συμπερασμάτων του Κάρντιφ αφήνει ένα μικρό παράθυρο ανοιχτό για
χρηματοδότηση της Άγκυρας χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Αθήνας. Αναφέρεται
συγκεκριμένα ότι: «Υπενθυμίζοντας την ανάγκη για οικονομική υποστήριξη για την
Ευρωπαϊκή Στρατηγική (σ.σ. για την Τουρκία), το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει
την πρόθεση της Κομισιόν να επεξεργασθεί τρόπους και μέσα υπογράμμισης της
εφαρμογής της ευρωπαϊκής στρατηγικής και να εκθέσει κατάλληλες προτάσεις γι’
αυτό το αποτέλεσμα».

Την ίδια στιγμή η βρετανική προεδρία μετά το μπαράζ πιέσεων που άσκησε επέλεξε
να κατεβάσει τους τόνους. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο Βρετανός υπουργός
Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ, «αυτή τη στιγμή κανείς δεν μιλά για να δεχθούμε την
Τουρκία ως πλήρες μέλος».

Ο καγκελάριος Χέλμουτ Κολ, επέμεινε στο γερμανικό αίτημα να μειωθεί η
συνεισφορά της χώρας του στον κοινοτικό προϋπολογισμό, κάτι που αρνούνται να
δεχθούν οι φτωχές χώρες. Έγινε ωστόσο δεκτή η ελληνική θέση πως το σύνολο των
πολιτικών της Ατζέντας του 2000 (ΚΑΠ, Διαρθρωτικά Ταμεία κ.λπ.) πρέπει ν’
αποφασισθεί ως «πακέτο».

Αποφασίστηκε, ακόμη, ότι η διεύρυνση της Ένωσης θα χρηματοδοτηθεί από κονδύλια
εκτός των Διαρθρωτικών Ταμείων ­ κάτι που κατά πάσα πιθανότητα διασφαλίζει ότι
το πακέτο Σαντέρ δεν θα είναι σημαντικά μικρότερο του προηγούμενου πακέτου
Ντελόρ 2.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός κ. Μπλερ με δηλώσεις του υποστήριξε ότι μετά το
Κάρντιφ οι σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας μπήκαν στον σωστό δρόμο. Και πρόσθεσε ότι η
Ε.Ε. θα βρει τρόπο να δώσει τα χρήματα στην Τουρκία παρά τις ελληνικές αντιρρήσεις.

«Στο Κάρντιφ διαφαίνεται μία προσπάθεια ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών να
διαμορφώσουν ευνοϊκότερες συνθήκες, όσον αφορά την προοπτική της Τουρκίας στην
Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε χθες σε δηλώσεις του ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος.

ΥΠΕΡ ΤΩΝ χειρισμών Σημίτη στο Κάρντιφ τάχθηκε με χθεσινοβραδινή του γραπτή
δήλωση ο πρώην πρόεδρος της ΝΔ κ. Μ. Έβερτ: Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο
κείμενο, «ή στάση του κ. Σημίτη στο Κάρντιφ της Ουαλλίας υπήρξε ή
ενδεδειγμένη. Ορθά δεν υποχώρησε στις πιέσεις». Μάλιστα, ο κ. Έβερτ προχωρεί
ακόμα περισσότερο ­ και υπογραμμίζει ότι ή δημοσιοποίηση των δηλώσεων Κλίντον
σηματοδοτεί την δημιουργία κλίματος έντασης με την Τουρκία.

Για το ίδιο θέμα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ. Δημ. Σιούφας δήλωσε:
«Σε σχέση με τις εξελίξεις στο Κάρντιφ και τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού,
είναι αυτονόητη η θέση της Νέας Δημοκρατίας υπέρ των πάγιων εθνικών
συμφερόντων. Όσο ακριβώς, όμως, είναι αυτονόητα και εύλογα τα πολλά
ερωτηματικά για το πώς έφτασαν επί πρωθυπουργίας Σημίτη οι Ηνωμένες Πολιτείες
και πολλοί εταίροι μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να βλέπουν τις ελληνοτουρκικές
σχέσεις υπό σαφώς φιλοτουρκικό πρίσμα».

Αντίθετα, ή Πολιτική Άνοιξη εξέδωσε μία επιφυλακτική ανακοίνωση ­ στην οποία
τονίζει ότι οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν όντως ό κ. Σημίτης υπήρξε ή όχι
ανυποχώρητος στη Διάσκεψη κορυφής.