Η θρησκευτική δεξιά επιστρέφει στις ΗΠΑ

Τα ονόματά τους είναι Τζέιμς Ντόμπσον, Γκάρι Μπάουερ και Τζον Άσκροφτ, αλλά
τους φωνάζουν «Οι Ενάρετοι Αδελφοί». Είναι η εμπροσθοφυλακή ενός νέου
συντηρητικού χριστιανικού κινήματος, που κάνει την έφοδό του για να
«καταλάβει» την Ουάσιγκτον. Έπειτα από χρόνια στην πολιτική αφάνεια, η
θρησκευτική δεξιά της Αμερικής επιστρέφει.

«Ενάρετοι Αδελφοί». Οι Ντόμπσον, Μπάουερ και Άσκροφτ προωθούν τη σταυροφορία τους υπέρ της ηθικής

ΟΙ υπέρμαχοι του συντηρητισμού στην αμερικανική κοινωνία αισθάνονται ότι το
Ρεπουμπλικανικό Κόμμα τούς έχει εξαπατήσει. Θέλουν να μπει τέλος στις
αμβλώσεις, οι ομοφυλόφιλοι να μην έχουν δικαιώματα και να μην υπάρχει
οποιοσδήποτε έλεγχος στις πωλήσεις όπλων. Ωστόσο, τα αιτήματά τους αυτά
προκαλούν αναστάτωση στο κόμμα, καθώς η Αμερική προετοιμάζεται για τις εκλογές
του Νοεμβρίου.

ΟΙ «ΤΡΕΙΣ»

Ο Τζέιμς Ντόμπσον, 62 ετών, είναι ραδιοφωνικός παραγωγός. Ο Γκάρι Μπάουερ, 51
ετών, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Ρήγκαν, ηγείται του Συμβουλίου Ερευνών
για την Οικογένεια. Ο Τζον Άσκροφτ, 56 ετών, είναι γερουσιαστής του Μισούρι.
Πρόκειται για τους κληρονόμους μιας παράδοσης θρησκευτικού συντηρητισμού που
βοήθησε τον Ρόναλντ Ρήγκαν να κρατηθεί οκτώ χρόνια στην εξουσία. Αισθάνονται
όμως ότι στη συνέχεια το κόμμα τούς περιφρόνησε και ότι ο υποψήφιος των
Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 1996, ο Ρόμπερτ Ντόουλ, πρόδωσε την
υπόθεσή τους. Τώρα θέλουν τα πράγματα να έρθουν γι’ αυτούς δεξιά ­ με όλες τις
σημασίες της λέξης.

Οι «τρεις» αποτελούν μέρος αυτού που ο συντηρητικός στοχαστής Ουίλιαμ Κρίστολ
αποκαλεί «παράλληλο σύμπαν» ­ ένας ακμάζων κόσμος ραδιοφωνικών σταθμών,
αρθρογράφων και ενημερωτικών δελτίων. Όταν επιλέγονται υποψήφιοι, αυτό το
«παράλληλο σύμπαν» διασταυρώνεται με το πολιτικό σύμπαν και οι μικρές ομάδες
ατόμων με ισχυρά ενδιαφέροντα μπορεί να ασκήσουν σημαντική επιρροή.

Οι «Ενάρετοι Αδελφοί» διαθέτουν χρήματα, όπως και κοινό. Η Εκστρατεία για τις
Εργαζόμενες Οικογένειες του Μπάουερ κατάφερε να συγκεντρώσει μέσα σε ένα χρόνο
συνεισφορές που έφθασαν τα 3,7 εκατομμύρια δολάρια. Σχεδόν έξι εκατομμύρια
άνθρωποι ακούν κάθε μέρα τη ραδιοφωνική εκπομπή του Ντόμπσον· εκατομμύρια
άλλοι έχουν αγοράσει τα βιβλία του. Και οι τρεις είναι ευφυείς και
ασυμβίβαστες προσωπικότητες, που ξέρουν πώς να προωθήσουν τον εαυτό τους και
το πρόγραμμά τους. «Υποστηρίζουν ότι δεν μπορείς να νομοθετήσεις την ηθική»,
λέει ο Άσκροφτ. «Έ, λοιπόν, βεβαίως και μπορείς». Εκείνο που έχει τονίσει την
παρουσία τους είναι η αδυναμία της ηγεσίας της χριστιανικής δεξιάς. Ο Πατ
Ρόμπερτσον, σταρ της χριστιανικής δεξιάς στη δεκαετία του 1980, έχει
επισκιασθεί εδώ και χρόνια και ο Χριστιανικός Συνασπισμός του έχει χάσει το
κύρος του.

ΗΘΙΚΟΛΟΓΙΑ

Η οργάνωση του Ντόμπσον, με την επωνυμία Κέντρο η Οικογένεια, πρόβαλε μιαν
έντονη, προσανατολισμένη στην οικογένεια, αυταρχική ηθικολογία. Έγινε για
πρώτη φορά ευρύτερα γνωστός με το βιβλίο του «Πρόκληση στην Πειθαρχία», έναν
οδηγό ανατροφής των παιδιών για πεισματάρηδες γονείς με βαρύ χέρι ­ μια
πειθαρχία που ο Ντόμπσον θέλει να επαναφέρει στο κόμμα. Νωρίτερα φέτος
απείλησε να αποχωρήσει από τους Ρεπουμπλικανούς αν δεν αρχίσουν να υιοθετούν
το πρόγραμμά του. Το κόμμα αναγκάσθηκε να υπακούσει.

«Οι αξιωματούχοι των Ρεπουμπλικανών θέλουν εναγωνίως να εξασφαλίσουν ότι οι
άνθρωποι αυτοί θα είναι μαζί τους», λέει ο Μαρκ Σιλκ του Κέντρου για τη Μελέτη
της Θρησκείας στην Πολιτική Ζωή. «Η πραγματική αγωνία των αξιωματούχων δεν
είναι τι μπορούν να κάνουν θετικά οι άνθρωποι αυτοί, αλλά ο φόβος για το τι
μπορούν να κάνουν αρνητικά». Ωστόσο, η επιρροή από το παρασκήνιο δεν είναι
αρκετή: οι Μπάουερ και Άσκροφτ άρχισαν να βολιδοσκοπούν σχετικά με τις
προοπτικές να είναι υποψήφιοι για την προεδρία στις εκλογές του 2000. Ο
γερουσιαστής Άσκροφτ μπορεί να είναι ένας από τους τρεις ή τέσσερις
Ρεπουμπλικανούς που θα διεκδικήσουν με αξιώσεις το χρίσμα.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ αναπτύσσεται και ο Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον είναι δημοφιλέστερος όσο
ποτέ άλλοτε, αλλά οι Ρεπουμπλικανοί μπορούν ακόμη να ελπίζουν σε μια καλή
εμφάνισή τους στις εκλογές του Νοεμβρίου. Η θρησκευτική δεξιά, ωστόσο,
προκαλεί σχεδόν εμφύλιο πόλεμο σε μερικές από τις σημαντικότερες πολιτικές
εκστρατείες των Ρεπουμπλικανών. Οι συντηρητικοί στον κοινωνικό τομέα
δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να συμπορευθούν με τους συντηρητικούς στον
οικονομικό τομέα και ο ιστορικός γάμος τους, τον οποίο είχε καταφέρει ο
Ρήγκαν, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα. «Καλούμε τη ρεπουμπλικανική ηγεσία να
εγκαταλείψει τα σχέδιά της να ακολουθήσει τους Μπάουερ και Ντόμπσον σε μια
σίγουρη εκλογική ήττα και αντ’ αυτού να αναπτύξει ένα μήνυμα προς τους
οικονομικά συντηρητικούς ψηφοφόρους που κυριαρχούν στο κέντρο του εκλογικού
σώματος», έγραψε ο Μαρκ Μίλερ του Ρεπουμπλικανικού Ηγετικού Συμβουλίου. Σε μια
αιχμηρή ανάλυσή του στο «Atlantic Monthly», ο Κρίστοφερ Κόλντγουελ υποστηρίζει
ότι το κόμμα, το οποίο έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα στους συντηρητικούς του
οικονομικού τομέα, τη θρησκευτική δεξιά και τη μετριοπαθή πτέρυγά του,
κινδυνεύει να περιπέσει σε αχρηστία. Αυτό όμως ενδιαφέρει άραγε τους Αδελφούς;
«Πιστεύω ότι μια διάλυση των Ρεπουμπλικανών είναι προτιμότερη από τη σημερινή
προδοσία της ηθικής», λέει ο Ντόμπσον. Ενώ ο Μπάουερ απλώς προσθέτει: «Εμείς
είμαστε το κόμμα».