Τεχνάσματα κατά του βέτο

Ο Κώστας Σημίτης θα είναι τελικά, εκτός απροόπτου, αυτός που θα δεχθεί ­ στη
Σύνοδο Κορυφής του Κάρντιφ ­ τις πιέσεις των εταίρων για μια πιο
«εποικοδομητική» στάση της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

ΟΠΩΣ ΕΓΙΝΕ σαφές στο χθεσινό Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, η βρετανική προεδρία αλλά και άλλες χώρες-μέλη δεν προτίθενται να
αναλάβουν κάποια νέα πρωτοβουλία άρσης του αδιεξόδου στις ευρωτουρκικές
σχέσεις πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της 15ης Ιουνίου στο Καρνιφ

Την ίδια στιγμή, στους διαδρόμους των Βρυξελλών εξακολουθούν να κυκλοφορούν
«περίεργες ιδέες» για την παράκαμψη του ελληνικού βέτο στις κοινοτικές
χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία. Λέγεται, συγκεκριμένα, ότι ο χρηματοδοτικός
κανονισμός θα μπορούσε να εγκριθεί βάσει του άρθρου 130 της Συνθήκης του
Μάαστριχτ ­ άρθρο που δεν θεωρεί απαραίτητη ούτε την ομοφωνία των «15» ούτε τη
σύμφωνη γνώμη του Ευρωκοινοβουλίου.

Η «ιδέα» αυτή δεν υιοθετείται επισήμως από κανέναν στο Συμβούλιο ή την
Κομισιόν. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι στερείται ρεαλισμού, καθώς θα σήμαινε
ένα κοινοτικό «πραξικόπημα», το οποίο αφενός θα δημιουργούσε ρήξη μεταξύ των
«14» και της Ελλάδας, αφετέρου το ήδη ευαίσθητο για τις αρμοδιότητές του
Ευρωκοινοβούλιο θα ξεσηκωνόταν.

«ΕΡΜΗΝΕΙΑ»;

Βαν Μιέρλο και Κουκ συζητούν πριν από το χθεσινό Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου, που εκπροσώπησε την
Ελλάδα στο χθεσινό Συμβούλιο, επιβεβαίωσε την κυκλοφορία ιδεών περί παράκαμψης
του βέτο, αλλά διευκρίνισε πως «δημόσια κανείς δεν λέει κάτι τέτοιο».

Ο κ. Παπανδρέου προέβη στην εκτίμηση πως οι εταίροι δεν επιθυμούν αλλαγή των
συμπερασμάτων του Λουξεμβούργου, αλλά άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο κάποιοι να
επιδιώξουν μια «ερμηνεία» τους στο Κάρντιφ.

Πάντως, στο χθεσινό Συμβούλιο, ουδείς ­ πέραν του Βρετανού προεδρεύοντος ­
αναφέρθηκε στο κεφάλαιο των ευρωτουρκικών σχέσεων. Ο Βρετανός υπουργός
Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ ενημέρωσε τους συναδέλφους του για την επίσκεψή του
στην Άγκυρα. Υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν προσήλθε στο Συμβούλιο Σύνδεσης
επειδή αρνιόταν να δεχθεί το κείμενο της προεδρίας ­ και κυρίως δεν ήθελε να
υπάρχει καμία αναφορά ή μνεία στα συμπεράσματα της 29ης Απριλίου 1997
(ανθρώπινα δικαιώματα).

ΣΥΣΚΕΨΗ

Οι εξελίξεις στα εθνικά θέματα και οι κατευθύνσεις στις οποίες θα κινηθεί η
Αθήνα στο Κάρντιφ συζητήθηκαν χθες σε σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό και τη
συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών κ. Θ. Πάγκαλου, Άμυνας κ. Α. Τσοχατζόπουλου,
του υφυπουργού Εξωτερικών κ. Γ. Κρανιδιώτη και του διπλωματικού συμβούλου του
Πρωθυπουργού κ. Θ. Σωτηρόπουλου.

Για το θέμα του βέτο, όπως ανέφερε μετά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δ.
Ρέππας, η ελληνική θέση «παραμένει η ίδια». Πάντως κατά τη συζήτηση έγινε
καταγραφή και αξιολόγηση των πιέσεων που ασκούνται με διάφορους τρόπους από
τους «14» για να βρεθεί τρόπος από την Αθήνα να ξεπεραστεί το αδιέξοδο.

Πέραν αυτών όμως η σύσκεψη είχε και ενδοκυβερνητική διάσταση καθώς το
επιδιωκόμενο ήταν η ενιαιοποίηση και στον τρόπο έκφρασης των δεδομένων
κυβερνητικών θέσεων στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Το Μέγαρο Μαξίμου θεωρεί
ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι τόνοι υψώνονται υπερβολικά και άκαιρα. Παρ’
όλο που από κυβερνητικές πηγές δεν αναφέρονταν συγκεκριμένες περιπτώσεις,
αφήνουν να εννοηθεί ότι στην κατηγορία αυτή θα μπορούσε να περιληφθεί π.χ. η
προχθεσινή αναφορά του κ. Τσοχατζόπουλου σε «χιτλερική» νοοτροπία της Άγκυρας.

Στο μεταξύ στις Βρυξέλλες επίκειται συνάντηση των μονίμων αντιπροσωπειών
Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ για το θέμα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης
που προωθεί ο γ.γ. της Συμμαχίας κ. Σολάνα. Την ίδια ώρα αρμόδια κυβερνητική
πηγή διέψευσε δημοσίευμα τουρκικής εφημερίδας περί μυστικού διαλόγου Ελλήνων
και Τούρκων στρατιωτικών σε διάφορα «φόρα» για την προώθηση μέτρων
εμπιστοσύνης.

ΚΩΔΙΚΑΣ

Στο μεταξύ στο χθεσινό Συμβούλιο οι «15» υιοθέτησαν έναν «κώδικα συμπεριφοράς»
της Ε.Ε. για τις εξαγωγές όπλων, ο οποίος θέτει ορισμένα κριτήρια. Υπάρχουν,
δηλαδή, περιορισμοί στις εξαγωγές προς χώρες που παραβιάζουν τα ανθρώπινα
δικαιώματα, χρησιμοποιούν τα όπλα για ενέργειες καταστολής στο εσωτερικό τους
ή για ενέργειες επιθετικές προς γειτονικές χώρες ­ για παράδειγμα, η Τουρκία.

Το κείμενο που τελικώς υιοθετήθηκε είναι αρκετά «νερωμένο» σε σχέση με τις
αρχικές προθέσεις. Γι’ αυτό ευθύνεται η Γαλλία ­ κατ’ εξοχήν εξαγωγεύς όπλων ­
κι ο υπουργός της Ιμπέρ Βεντρίν, ο οποίος έφθασε μέχρι του σημείου να
διαπληκτιστεί με τον Γερμανό ομόλογό του Κλάους Κίνκελ.

Οι «15» συζήτησαν επίσης χθες παραμέτρους της «Ατζέντας 2000» και της
δημοσιονομικής πολιτικής ­ κι έγινε σαφές ότι το όλο θέμα θα εξελιχθεί σε μια
άγρια κόντρα μεταξύ της Βόννης και των υπολοίπων εταίρων.