Στροφή Κλίντον υπέρ Τουρκίας

Ταυτίστηκε χτες με τις επιδιώξεις της Άγκυρας ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ
Κλίντον ζητώντας, εμμέσως πλην σαφώς, να υπάρξει συμφωνία-πακέτο στο Αιγαίο
που να περιλαμβάνει τις ελληνοτουρκικές διαφορές και το Κυπριακό και να
ανοίγει το δρόμο για τη σύσφιγξη των σχέσεων Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης!

Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ πρόεδρος, προχωρώντας σε μία εντυπωσιακή στροφή στα
ελληνοτουρκικά και παίρνοντας σαφώς το μέρος της Άγκυρας, μίλησε για την
ανάγκη λήψης δύσκολων αποφάσεων από Ελλάδα και Τουρκία και για πρώτη φορά
συσχέτισε το Κυπριακό με το θέμα του Αιγαίου.

«Άμεσα, πρέπει να προχωρήσουμε μαζί σε πολλά μέτωπα και νομίζω ότι Έλληνες και
Τούρκοι πρέπει να πάρουν δύσκολες αποφάσεις, τις οποίες πιστεύω ότι η
Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν ένθερμα» δήλωσε ο κ. Κλίντον,
σημειώνοντας ότι «δεν μπορούμε να επιλύσουμε ένα πρόβλημα απομονωμένο από το άλλο».

Κάνοντας, μάλιστα, ακόμη πιο σαφή τη σκέψη του, ο κ. Κλίντον συνέχισε: «Πρέπει
όλοι να προχωρήσουμε στο Κυπριακό, το Αιγαίο, στο θέμα της δικαιοδοσίας των
διαφορών και το ρόλο της Τουρκίας στο μέλλον της Ευρώπης».

Για να καταλήξει ότι Έλληνες και Τούρκοι «πρέπει να σκεφτούν κατά πόσο
ενδιαφέρονται για μία συνολική λύση». «Γνωρίζω ότι εμείς οι υπόλοιποι»,
πρόσθεσε, «ενδιαφερόμαστε» (για μια τέτοια λύση).

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου προκάλεσαν αμηχανία και έντονο
προβληματισμό στην Αθήνα, ιδιαίτερα μάλιστα όταν αυτές δίνουν ουσιαστικά το
πνεύμα των επιδιώξεων των ΗΠΑ λίγες μέρες πριν από την προγραμματισμένη
επίσκεψη της κυρίας Μαντλίν Ολμπράιτ στην περιοχή.

Οι δηλώσεις Κλίντον αποτέλεσαν έκπληξη για την Αθήνα αφού ήρθαν λίγα μόλις
24ωρα μετά τη δήλωση – καταγγελία του προεδρικού απεσταλμένου για το Κυπριακό
Ρ. Χόλμπρουκ, σύμφωνα με την οποία την ευθύνη για το «ναυάγιο» της
αμερικανικής πρωτοβουλίας στην Κύπρο φέρει αποκλειστικά η Άγκυρα και ο
Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς. Δήλωση που υιοθέτησε τελικά και ο
εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζέιμς Ρούμπιν.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν μάλιστα ότι η αλλαγή στάσης της αμερικανικής πλευράς
γίνεται εξαιτίας αυτής καθαυτής της αποτυχίας του κ. Χόλμπρουκ να κάμψει την
αδιαλλαξία της τουρκικής πλευράς. Η αμερικανική πλευρά, έλεγαν οι ίδιοι
κύκλοι, προχωράει τώρα σε μία προσπάθεια να πιεσθεί η Αθήνα για να κάνει
συμβιβασμούς υπέρ της Άγκυρας αφού δεν κατέστη δυνατόν να υπάρξουν υποχωρήσεις
από την πλευρά της Άγκυρας.

ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ

Κυβερνητικοί κύκλοι, ωστόσο, σημείωναν ότι οι δηλώσεις του κ. Κλίντον στο
Λονδίνο γίνονται για λόγους σκοπιμότητας και έχουν στόχο την υποβοήθηση της
βρετανικής προεδρίας που επιθυμεί τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών για την
επίτευξη στενότερης σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας. Η σημερινή, μάλιστα,
επίσκεψη του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών κ. Κουκ στην Τουρκία γίνεται τόσο εν
όψει του Συμβουλίου Σύνδεσης Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης (25 Μαΐου) όσο και
εν όψει της Συνόδου Κορυφής του Κάρντιφ (14-15 Ιουνίου).

Χθες, παρουσία του κ. Κλίντον, και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας κ. Τ. Μπλερ
μίλησε για την ανάγκη σύσφιγξης των σχέσεων Ευρώπης – Τουρκίας: «Θέλουμε η
Τουρκία να αισθανθεί ότι συμπεριλαμβάνεται στην οικογένεια των ευρωπαϊκών
κρατών. Ανησυχούμε βαθιά για ό,τι συμβαίνει στην Κύπρο και πιστεύουμε ότι
είναι σημαντικό να σημειωθεί πρόοδος στην περιοχή αυτή».

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Βρετανία έχουν πολλές φορές στο παρελθόν εκφράσει το
φόβο ότι η απομόνωση της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να οδηγήσει
σε έναν λανθασμένο προσανατολισμό της τουρκικής πολιτικής ­ μακριά από την
Ευρώπη. Κάτι που ενδέχεται να αποθαρρύνει κάποιες ευρωπαϊκές φωνές που
υπάρχουν στην Τουρκία και να οδηγήσει στη διολίσθηση της χώρας στον ισλαμισμό.

ΜΕ ΜΝΗΜΟΝΙΟ

Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι η επίλυση των ελληνοτουρκικών και του Κυπριακού
με μία συμφωνία-πακέτο είναι μία πάγια αξίωση της Άγκυρας, η οποία μόλις πριν
από τρεις μέρες έστειλε στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πλην Ελλάδος)
μνημόνιο 16 σελίδων με το οποίο ζητούσε συνολική ρύθμιση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων.

Η συνολική επίλυση των ελληνοτουρκικών και του Κυπριακού με μία
συμφωνία-πακέτο δεν συμφέρει, ως γνωστόν, την ελληνική πλευρά, διότι οδηγεί
στον συμψηφισμό των θεμάτων. Παράλληλα, μία τέτοια προσέγγιση συνδέει ένα
διεθνές θέμα ­ όπως είναι η εισβολή και κατοχή μέρους της Κύπρου ­ με κάποια
διμερή ελληνοτουρκικά ζητήματα, τα περισσότερα από τα οποία, μάλιστα, είναι
ανύπαρκτα θέματα που έχουν «κατασκευασθεί» από την Άγκυρα για λόγους καθαρά διαπραγματευτικούς.

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών υπογράμμιζαν χθες ότι η προσπάθεια της
Βρετανίας (με τη στήριξη των ΗΠΑ και της Γαλλίας) να επιτύχει τη σύσφιγξη των
σχέσεων Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης, αγνοώντας την απόφαση των «15» στο
Λουξεμβούργο, είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Κι αυτό γιατί εκτός της Ελλάδος
υπάρχουν και άλλες χώρες της Ένωσης (Γερμανία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο κ.λπ.)
που δεν επιθυμούν υπό τις παρούσες συνθήκες την αναβάθμιση των
τουρκο-ευρωπαϊκών σχέσεων.

ΠΙΕΣΕΙΣ

Πάντως, πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η αμερικανική τακτική να πιέζεται η Αθήνα
όταν δεν κάμπτεται η Άγκυρα είναι ιδιαίτερα προσφιλής για τις ΗΠΑ. Μάλιστα,
όταν τον Σεπτέμβριο του 1997 στη Νέα Υόρκη η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών
Μ. Ολμπράιτ δεν κατάφερε να πείσει τον Ισμαήλ Τζεμ να δεχθεί την προσφυγή του
θέματος των Ιμίων στη Χάγη, άρχισε να ασκεί πιέσεις στον Έλληνα υπουργό
Εξωτερικών Θ. Πάγκαλο να δεχθεί εκείνος την έναρξη ενός εφ’ όλης της ύλης
διαλόγου για τα ελληνοτουρκικά.