«Ισοπαλία ή πύρρειος ελληνική νίκη»

Τα 4 τουρκικά F-16 πετάνε πάνω από τη θάλασσα του Αιγαίου λες και τη γλείφουν.

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ νυχτερινής πλοήγησης κάνει θαύματα κι ας είναι μια ιδιαίτερα
σκοτεινή βραδιά, με χαμηλή νέφωση και δυνατή βροχή.

Ο «Νο 1» ρίχνει μια ματιά στα όργανα και σιγά – σιγά στρέφει βόρεια, κάπως πιο
ήσυχος μετά το ανώδυνο πέρασμα από ένα μεγάλο άνοιγμα μεταξύ δύο νησιών. Αυτό
που τον ανησυχεί είναι το «δέσιμο» του σχηματισμού καθώς οι ασύρματοι είναι
κλειστοί για αποφυγή περιττών εκπομπών.

Τριάντα μίλια βόρεια πορεία ακόμη και… «”Αστέρι – Ένα” προς “Δύο”, “Τρία”
και “Τέσσερα”. Η “μπουκιά” μπροστά μας, ώρα 12, πίσω από τον πρώτο λόφο.
Ανεβαίνουμε, ύψος 4, βύθιση και τα άλλα δικά σας!».

Οι τέσσερις διαδοχικές εκρήξεις στο χώρο των αποθηκών καυσίμων του νησιού
κάπου στον κεντρικό άξονα του Αιγαίου που ακολουθούν δεν είναι παρά ο
συναγερμός για τη σοβούσα, μέρες τώρα, πολεμική αναμέτρηση Ελλάδας – Τουρκίας.

Στα πλαίσια του δόγματος της ευέλικτης ανταπόδοσης και της επίτευξης
ισοδύναμου αποτελέσματος, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία απαντά αμέσως με
χτύπημα εναντίον διπλού στρατηγικού στόχου στο κέντρο της ηπειρωτικής
Τουρκίας. Τα τύμπανα του πολέμου ηχούν και στις δύο ακτές του Αιγαίου.

Τρεις μέρες μετά ­ τόσο υπολογίζουν οι διεθνείς στρατηγικοί αναλυτές τη
διάρκεια μιας ελληνοτουρκικής αναμέτρησης με τις σημερινές συνθήκες και
συσχετισμούς δυνάμεων ­ οι δύο χώρες έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες στις
βιομηχανικές και λοιπές υποδομές τους. Σε επίπεδο αεροπορικών δυνάμεων και ενώ
ξεκινήσουν η Ελλάδα με περίπου 300 και η Τουρκία με περίπου 450 μαχητικά ­ τον
σημερινό δηλαδή συσχετισμό ­ η λήξη (ή ανακωχή;) βρίσκει την ελληνική Πολεμική
Αεροπορία να διαθέτει ακόμη το 67% των αρχικών δυνάμεών της (περίπου 200
μαχητικά) και την τουρκική το 60% (περίπου 270 μαχητικά).

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ

«Το συνολικό αποτέλεσμα είναι περίπου ισοπαλία ­ με μεγάλες απώλειες τόσο σε
υποδομές όσο και στις Ένοπλες Δυνάμεις ­ ή, το πολύ, μια πύρρειος ελληνική
νίκη». Ο καθηγητής κ. Νίκος Κυριαζής, επικεφαλής της ομάδας Άμυνας και
Οικονομίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που έχει αναλάβει να μελετήσει τις
σχέσεις κόστους – αποτελεσματικότητας για το νέο μαχητικό με εντολή του
υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ρίχνει μια ματιά στην οθόνη του κομπιούτερ πριν
διατυπώσει το συμπέρασμά του. Το μοντέλο προσομοίωσης «παιχνιδιών πολέμου»
μόλις έχει αρχίσει. Τα επόμενα βήματα είναι πώς, με πόσα και με ποια αεροσκάφη
κερδίζει η Ελλάδα που θα δούμε αμέσως παρακάτω.

Η ερευνητική ομάδα έφτιαξε ένα σενάριο στον υπολογιστή, υποθετικό μεν στην
αφετηρία του, αλλά πολύ ρεαλιστικό στά αποτελέσματα. Κι αυτό καθώς
διαχειρίζεται τις πραγματικές, σήμερα, δυνάμεις, τους πραγματικούς (κατά το
δυνατόν) στόχους, στο πραγματικό – φυσικό θέατρο της πιθανής αναμέτρησης.

Το μεγάλο ατού του σεναρίου είναι ότι όλα τα παραπάνω δεδομένα επιβεβαιώθηκαν
από αμερικανικά στοιχεία και το σπουδαιότερο ότι συνδυάστηκαν με τα πολύτιμα
στατιστικά (ευστοχίες βλημάτων, καταρρίψεις, άλλες απώλειες, καταστροφικότητα
βολών ανά ειδικό στόχο, κ.λπ.) της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας (USAF).

Στατιστικά δεδομένα, δηλαδή, από τις εκατοντάδες αποστολές και αερομαχίες στον
πόλεμο του Κόλπου, της Βοσνίας, αλλά και από χιλιάδες ώρες ασκήσεων σε
ρεαλιστικές συνθήκες, της USAF πάντα. Όπως βεβαίως συνδυάστηκαν με όλες τις
«κρυφές» και φανερές επιδόσεις των αμερικανικών αεροσκαφών που «έπαιξαν» στο
σενάριο, με βάση όμως την κατά τύπο σημερινή σύνθεση των δύο αεροποριών.

Ενδιαφέρουσα παράμετρος, όπως επισημαίνει ο κ. Ν. Κυριαζής στη μελέτη, είναι η
με βάση τις αμερικανικές αξιολογήσεις ελληνική ποιοτική υπεροχή στον ανθρώπινο
παράγοντα και μάλιστα με μια σχέση 1: +15!

ΝΙΚΗΦΟΡΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

Μετά την «ισοπαλία» (ή έστω πύρρειο ελληνική νίκη) που έδωσε το σενάριο με τις
συνθέσεις του 1998, η πανεπιστημιακή ομάδα αναζήτησε τα πλήρως νικηφόρα για
την Ελλάδα σενάρια. Δεδομένου ότι το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε είναι
αμερικανικό, η μελέτη δεν περιλαμβάνει δεδομένα που θα επέτρεπαν συγκρίσεις με
άλλους τύπους μαχητικών-υποψηφίων για αγορά από την Ελλάδα (γαλλικά «Μιράζ
2000-5», ευρωπαϊκά «Eurofighter 2000» και ρωσικά «Su 27/30») ούτε σενάρια για
το πώς αυτά θα επιδρούσαν στο αποτέλεσμα αν προστίθεντο στη σημερινή ελληνική
δύναμη. Πρέπει να θεωρείται βέβαιο πάντως ότι ανάλογα «παιχνίδια πολέμου»
έχουν αναπτυχθεί για το Αιγαίο με βάση δεδομένα άλλων αεροπορικών ή
ερευνητικών φορέων.

Με προσθήκες λοιπόν διαφόρων ποσοτήτων αεροσκαφών στη σημερινή σύνθεση της
Πολεμικής Αεροπορίας ­ και με σταθερή όμως πάντα τη δύναμη της τουρκικής ­ το
μοντέλο προσομοίωσης έδωσε τα εξής αποτελέσματα:

1 Στις καταστροφές στόχων εδάφους: Με ενίσχυση 60 F-16 Block 50+ αυξάνεται η
καταστροφή κατά 27%, με 60 F-16 Block 60 κατά 32% και με 44 F-15Ε κατά 100%.
(Οι ποσότητες επελέγησαν ώστε να έχουν ίδιο περίπου κόστος αγοράς). Σε
απόλυτους αριθμούς, κατά τον 3ήμερο πόλεμο, επιτυγχάνονται: 210 καταστροφές
στόχων με 36 σημερινά F-16/50, 405 με 36 F-16/50+, 390 με 34 F-16/60 και 1.350
με 32 F-15Ε.

2 Στις απώλειες αεροσκαφών. Με ενίσχυση 60 F-16 Block 50+ οι απώλειες
αυξάνονται κατά 14%, με 60 F-16 Block 60 αυξάνονται κατά 8% και, τέλος,
μειώνονται κατά 2% με 44 F-15Ε.

3 Στις καταρρίψεις εχθρικών αεροσκαφών: Με ενίσχυση 60 F-16 Block 50+ έχουμε
αύξηση 5%, με 60 F-16 Block 60 αύξηση 14% και με 44 F-15Ε αύξηση 37%.

4 Στο τελικό αποτέλεσμα: (α) Μετά τις τριήμερες επιχειρήσεις και με το
σημερινό συσχετισμό (300 ελληνικά – 450 τουρκικά), η Ελλάδα θα διαθέτει ακόμα
το 67% των αρχικών δυνάμεων (δηλ. περίπου 200 μαχητικά) και η Τουρκία το 60%
(δηλ. περίπου 270 μαχητικά).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ

Εδώ αρχίζουν τα σενάρια μετά τις ενισχύσεις με νέες αγορές:

(β) Με ενίσχυση 60 F-16/50+ ο τελικός συσχετισμός θα είναι 240 έναντι 230.

(γ) Με ενίσχυση 60 F-16/60, θα είναι 250 έναντι 215.

(δ) Με ενίσχυση 44 F-15Ε θα είναι 248 έναντι 166.

«Οι προσομοιώσεις δείχνουν δηλαδή, επισημαίνει ο κ. Ν. Κυριαζής, ότι στη μεν
σημερινή κατάσταση η σύγκρουση λήγει με την τουρκική αεροπορία να έχει μεν
υποστεί μεγαλύτερες απώλειες αλλά να υπερτερεί ακόμα αριθμητικά (απώλειες 100
ελληνικών και 200 τουρκικών από κάθε αίτιο). Στη δεύτερη η σύγκρουση λήγει με
αριθμητική ισότητα (απώλεια 120 ελληνικών και 220 τουρκικών). Στην τρίτη λήγει
με ελληνική υπεροπλία (απώλειες 110 ελληνικών και 235 τουρκικών) και στην
τέταρτη με ακόμα μεγαλύτερη ελληνική υπεροπλία καθώς υπάρχουν 96 απώλειες
ελληνικών και 284 τουρκικών». Και συνοψίζει ότι με τις σημερινές συνθήκες θα
υπήρχε ισοπαλία ή το πολύ πύρρειος ελληνική νίκη. «Αντίθετα, συνεχίζει, με
κάθε ελληνική αεροπορική ενίσχυση η πλάστιγγα γέρνει όλο και περισσότερο υπέρ
της Ελλάδας με πολύ σαφή νίκη στην τέταρτη περίπτωση».

Όπως επισημαίνει ο επίκουρος καθηγητής μια προσομοίωση δεν μπορεί ποτέ να
συμπεριλάβει όλους τους αστάθμητους παράγοντες μιας πραγματικής αναμέτρησης.
Στη συγκεκριμένη, τα δεδομένα είναι αμερικανικά παρ’ όλο που οι υποθέσεις
εργασίας αντικατοπτρίζουν τις συνθέσεις των δύο αεροποριών. Και επισημαίνει
ακόμα, για να δώσει όλες τις πιθανότητες, ότι η υπεροχή του F-15Ε βασίζεται
στο δυνατό ραντάρ που έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει πρώτο τον αντίπαλο και
να εγκλωβίζει και να ρίχνει πυραύλους εναντίον 8 στόχων ταυτόχρονα.

«Αν, τονίζει, για κάποιους λόγους στο ελληνικό θέατρο επιχειρήσεων οι συνθήκες
μάχης είναι διαφορετικές, όπως π.χ. συχνότερες αερομαχίες ελιγμών, τότε το
αποτέλεσμα θα άλλαζε, πιθανόν σημαντικά». Γενικώς ωστόσο παρατηρεί ότι τα
βασικά συμπεράσματα των «παιγνίων πολέμου» είναι αξιόπιστα και αυτός είναι ο
λόγος που η USAF βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό, σε αυτά τα μοντέλα για τη χάραξη
της τακτικής της.

F-16. Νέα πρόταση προωθεί η Λόκχιντ μετά την πρώτη συμφωνία για την πώληση 80 F-16 Block 60 στα Εμιράτα

ΝΑ ΤΙ απάντησαν τα κομπιούτερ με τα αμερικανικά στατιστικά, τις αεροπορίες των
δύο χωρών και τις συνθήκες του Αιγαίου σε άλλες ερωτήσεις:

* Πόσα (ελληνικά) μαχητικά κάθε υποψήφιου τύπου χρειάζονται για την
καταστροφή του ίδιου μείγματος στόχων στην Τουρκία;

Απάντηση: 32 F-15Ε, 96 F-16/50Τ, 80 F-16/60.

* Πόσα μαχητικά χρειάζονται για να επιτευχθεί ο ίδιος αριθμός καταστροφών;

Απάντηση: 12 F-15Ε, 54 Ε-16/50Τ, 30 F-16/60.

* Ποιος αριθμός μαχητικών δίνει ίδια αποτελεσματικότητα για ένα μείγμα
αποστολών με αεράμυνα, βομβαρδισμούς, συνοδεία, καταστολή αεράμυνας κ.λπ.;

Απάντηση: 44 F-15, 150 F-16/50Τ, 110 F-16/60.

* Ποιες οι αναμενόμενες απώλειες της 3ήμερης σύγκρουσης για το συνολικό
μείγμα αποστολών;

Απάντηση: 8-9 F15E, 50-55 F-16/50Τ, 34-38 F-16/60.

* Πόσα αεροσκάφη χρειάζονται, ανά 24ωρο, για αεράμυνα των περιοχών Αθήνας,
Ηρακλείου – Σούδας και Κύπρου;

Απάντηση: Για κάθε περιοχή χρειάζονται 40 F-16/50, 36 F-16/50Τ, 14 F-16/60, 12 F-15Ε.

* Ποια είναι η σύγκριση κόστους κύκλου ζωής και σχετικής επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας;

Απάντηση: Ίση αποτελεσματικότητα έχουν 44 F-15, 110 F-16/60 και 150 F-16/50Τ.
Ίδιο κόστος έχουν 44 F-15, 66 F-16/50Τ και 57 F-16/60.

* Ποιος είναι ο καλύτερος συνδυασμός μαχητικών για να χτυπηθεί μια γέφυρα
που απέχει 400 ν.μ. (όσο δηλ. Τανάγρα – Άγκυρα) όταν είναι νύχτα ή υπάρχουν
άσχημες καιρικές συνθήκες και ο στόχος προστατεύεται από αντιαεροπορικά τύπου SHORAD;

Απάντηση: Ο κατάλληλος συνδυασμός είναι δύο F-15Ε με πυραύλους AGM-130 και η
πιθανότητα καταστροφής του στόχου είναι 90%.

Για όλες τις απαντήσεις η ερευνητική ομάδα δεν παραλείπει να επισημαίνει ότι
τα συμπεράσματα βγήκαν με βάση τα επίσημα στοιχεία της USAF και ότι η
προσομοίωση αποτελεί ουσιαστικά εκτίμηση της αμερικανικής αεροπορίας
προσαρμοσμένης στα ελληνοτουρκικά δεδομένα.

ΤΟ ΒΑΡΥ ελικόπτερο σηκώθηκε ανάμεσα στους ουρανοξύστες του Μανχάταν και πήρε
κατεύθυνση βόρεια. Ο VIP επιβάτης του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Αεροπορικής
Βιομηχανίας (ΕΑΒ) Λευτέρης Μοσχοπαίδης θα γινόταν σε λίγο δεκτός στο
Κονέκτικατ από τον πρόεδρο και τρεις αντιπροέδρους (!) της μεγαλύτερης
βιομηχανίας κινητήρων αεροσκαφών στον κόσμο, της Γιουνάιτεντ Τεκνόλοτζι. Την
ίδια σχεδόν ώρα στην Αθήνα ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας εκδήλωνε στον
υπουργό Άμυνας Α. Τσοχατζόπουλο το επενδυτικό ενδιαφέρον της εταιρείας του για
την Ελλάδα, αν η Πολεμική Αεροπορία προτιμούσε για τα νέα F-16 ή τα F-15 τους
κινητήρες Πρατ εντ Γουίτνεϊ. Ενώ στη Θεσσαλονίκη, πάντα την ίδια ημέρα, επτά
υψηλόβαθμα «τιμ» αντίστοιχων αμερικανικών κολοσσών έψαχναν Έλληνες συνεταίρους
για μπίζνες, με στόχο τις εξαγωγές στην Ευρώπη…

Και μόνο από αυτές τις κινήσεις φαίνεται καθαρά ότι το παιγνίδι με τα χοντρά
«πακέτα» των εξοπλισμών έχει ανοίξει.

Την περασμένη Δευτέρα οι φάκελοι των προσφορών για τους αμερικανικούς Πάτριοτ
και τους Ρωσικούς S-300 μπήκαν στο τραπέζι της αρμόδιας επιτροπής, ομάδες
αξιολογητών ετοιμάζονται να πάνε για επιτόπιες παρατηρήσεις. Οι Αμερικανοί,
που έχουν φαίνεται μυριστεί το μεγάλο ενδιαφέρον της Αθήνας για επενδύσεις ως
αντισταθμιστικά οφέλη, έχουν ένα «φουσκωμένο» φάκελο. Ίσως βέβαια πίσω από
αυτό να προσπαθούν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις ότι πιέζουν με διαφορετικούς
τρόπους ­ ο κ. Κοέν δεν ήρθε άλλωστε τυχαία εδώ. Οι Ρώσοι είναι, λέγεται, πιο
συγκρατημένοι είτε γιατί μπορεί να πιστεύουν πως έχουν το συμβόλαιο στην τσέπη
είτε γιατί δεν έχουν μάθει ­ ακόμη ­ καλά το παιγνίδι των αντισταθμιστικών
οφελών. Σε ό,τι αφορά τα νέα μαχητικά, το νέο στοιχείο είναι ότι η
Λόκχιντ-Μάρτιν, μετά την πρόσφατη συμφωνία να πουλήσει 80 F-16 Block 60 στα
Εμιράτα, μπαίνει στο παιγνίδι με νέο αέρα καθώς μπορεί πλέον να προσφέρει το
αεροσκάφος στα σίγουρα και στην Ελλάδα και να ανταγωνισθεί καλύτερα το F-15Ε,
που είναι ο πονοκέφαλός της, όπως και το Eurofighter 2000. Το γαλλικό Μιράζ
2000-5 είναι πάντα στο παιγνίδι και ίσως οι πιθανότητες να αυξηθούν αν
αποφασισθεί σύντομα, όπως λέγεται, η αναβάθμιση των υπαρχόντων Μιράζ 2000. Και
όσο για το ρωσικό Su-27/30 είναι πάντα ο άγνωστος «Χ» καθώς συνδυάζει πολλά
συν και πλην. Οι προσφορές και για τα πέντε αναμένεται να ζητηθούν εντός του
Ιουνίου. Όσον αφορά τα αντιαεροπορικά, κλείνει από μέρα σε μέρα η συμφωνία για
την αγορά 20 ρωσικών OSA ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις ­ και σκληρά
μάλιστα ­ για τον τύπο Shorads, στην κατηγορία των οποίων έφθασε στην Πολεμική
Αεροπορία για το μέρος που της αναλογεί πρόταση για μια ποσότητα μεταχειρισμένων.

Εκεί όπου γίνεται πραγματική μάχη πάντως είναι τα αντισταθμιστικά οφέλη. Η ΕΑΒ
βρίσκεται στο επίκεντρο των προτάσεων όπως και η ΕΛΒΟ (στη Θεσσαλονίκη) που
έχει δεχθεί τρεις – τέσσερις προσφορές για συμπαραγωγές αρμάτων ή και
στρατηγική συμμαχία. Στον τομέα της δημιουργίας επισκευαστικών κέντρων
κινητήρων κινήθηκε κυρίως η πρόταση της Γιουνάιτεντ Τεκνόλοτζι, που έκανε
συγκεκριμένη πρόταση για κοινή επένδυση. Στις ίδιες κατευθύνσεις ήταν και οι
επαφές που είχε πριν από λίγες ημέρες, στην πρεσβεία μας στην Ουάσιγκτον, ο
πρόεδρος της ΕΑΒ με προέδρους και αντιπροέδρους της Μπόινγκ, της Ρέιθιον, της
Λόκχιντ, της Τζένεραλ Ελέκτρικ και της Γκρούμαν. Και εξήγησε ότι σε πιθανά νέα
σχήματα δεν θέτει ως απαραίτητο όρο να έχει η ΕΑΒ την πλειοψηφία, κάτι που
βεβαίως ισχύει για την ΕΑΒ, το σημερινό ιδιοκτησιακό καθεστώς της οποίας θα
παραμείνει ως έχει.