Η άμυνα είναι γένους θηλυκού…

Αυξάνονται επικίνδυνα οι εγκληματικές επιθέσεις εναντίον γυναικών. Οι αρχές
φοβούνται πως ο «δράκος των ασανσέρ» Χρήστος Γκίλης έχει βρει μιμητές.

ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ μάλιστα έναν ακόμη ληστή που παγιδεύει γυναίκες στις εισόδους
πολυκατοικιών. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Ασφάλειας, οι γυναίκες,
νεαρές ή ηλικιωμένες, αποτελούν εύκολο στόχο για τους κακοποιούς και είναι
περισσότερο ευάλωτες σε επιθέσεις τσαντάκηδων και ληστών που εισβάλλουν σε σπίτια.

Μέσα σε δύο χρόνια, από το 1996 έως το τέλος του 1997, έχουν γίνει στην Αττική
2.548 επιθέσεις τσαντάκηδων. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων αυτών
(στο 95% των επιθέσεων) τα θύματα ήταν γυναίκες.

«Στους περισσότερους άνδρες έχει πια γίνει πεποίθηση πως οι γυναίκες είναι
εύκολο, εξαιρετικά ευάλωτο θύμα», σημειώνει η ψυχολόγος Μαριέττα Ρήγα –
Πεπελάση. «Όταν η γυναίκα δεν προστατεύεται από άνδρα, γίνεται πολύ πιο εύκολα στόχος».

Για τις περισσότερες γυναίκες, το να επιστρέφουν μόνες το βράδυ στα σπίτια
τους είναι ένας εφιάλτης. Τα κρούσματα επιθέσεων σε γυναίκες διαδέχονται το
ένα το άλλο. Η επίθεση ληστή που δέχθηκε η ηλικίας 31 ετών Ευαγγελία Κομνηνού,
επιστρέφοντας κατά τις 11.30 το βράδυ της περασμένης Δευτέρας στο σπίτι της,
στην πολυκατοικία της οδού Καρνεάδου 23 στο Κολωνάκι, προβληματίζει ιδιαίτερα
τις αρχές ασφαλείας. Οι αξιωματικοί που διεξάγουν τις έρευνες εκτιμούν πως δεν
πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.

Ανήσυχος όμως είναι και ο καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας
και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Πανούσης. Μιλά
για τη «γυναίκα-σκιά», τη γυναίκα που γίνεται θύμα εγκλημάτων, γιατί θεωρείται
«εύκολη λεία», υπογραμμίζει πως οι αληθινές αιτίες βρίσκονται στην κοινωνική
θέση της γυναίκας και εκφράζει την αγωνία του για τα χειρότερα. «Θα πρέπει να
ξεχάσουμε τα πρότυπα του ανδρισμού και να ξαναδούμε τον κόσμο χωρίς διακρίσεις
ανθρώπων και φύλων»

«ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ»

Η γυναίκα που έπεσε πρόσφατα θύμα εγκληματικής επίθεσης, η κ. Κομνηνού, δεν
έχει ακόμη ξεπεράσει το σοκ. Ο δράστης την παραμόνευε κρυμμένος μέσα στην
πολυκατοικία. Εμφανίστηκε μπροστά της μόλις άνοιξε την πόρτα της εισόδου. Την
πλησίασε και τη ρώτησε «τι ώρα είναι;». Της επιτέθηκε όμως προτού προλάβει να
κοιτάξει το ρολόι της. Τη χτύπησε στο κεφάλι και την έσπρωξε. Η κ. Κομνηνού
έπεσε στο πάτωμα. Τότε ο ληστής τής άρπαξε την τσάντα, βρήκε μέσα το πορτοφόλι
της και άρπαξε 80.000 δρχ. Η γυναίκα έπαθε διάσειση, μεταφέρθηκε στο ΚΑΤ και
οι γιατροί τής είπαν να παραμείνει για προληπτικούς λόγους ένα 24ωρο στο νοσοκομείο.

«Η εμπειρία της επίθεσης είναι συχνά πολύ πιο έντονα τραυματική για τις
γυναίκες, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι για τους άντρες», τονίζει η κ. Πεπελάση.

«Για να ξεπεράσει τον τραυματισμό, η γυναίκα-θύμα θα πρέπει να βρει το
κατάλληλο πρόσωπο να μιλήσει, το οποίο δεν θα πρέπει απαραίτητα να είναι
ειδικός. Πρέπει όμως να περάσει την περίοδο του σοκ, να εκδηλώσει την οργή που
αισθάνεται για τη βίαιη συμπεριφορά και παλέψει τις εμμονές και τους φόβους
που συνήθως ακολουθούν».

Η ΑΓΟΡΑ

Σπρέι άμυνας, σε σχήμα κραγιόν ή μπρελόκ, χωρητικότητας χημικού 10 έως 16 γραμμαρίων. Τιμή (για το μικρότερο μέγεθος): 9.000-12.000 δρχ.

ΓΙΑ ΤΗΝ… δημοσιογράφο που αναζητεί προϊόντα αυτοάμυνας, χημικά σπρέι, όπλα
χημικού υγρού ή όπλα κρότου, για τις ανάγκες του ρεπορτάζ, η σχετική αγορά της
Αθήνας δηλώνει πλήρη άγνοια. Ο ένας μετά τον άλλον οι μαγαζάτορες στην οδό
Αθηνάς, στο Μοναστηράκι, στην Ομόνοια, δίνουν την ίδια, αυστηρή πάντα,
απάντηση: «Δεν υπάρχουν αυτά τα πράγματα. Σε όλη την Ευρώπη κυκλοφορούν
ελεύθερα, στην Ελλάδα όμως είναι παράνομα. Όχι, δεν ξέρω πού θα τα βρεις».

Για την νεαρή κοπέλα, όμως, που μπαίνει λίγο φοβισμένη και λίγο αμήχανη στο
διπλανό κατάστημα όπλων, στο άλλο με τα είδη κυνηγίου ή ακόμη και στο
παραδίπλα με τα… ρούχα, οι επιλογές είναι απεριόριστες.

Μπρελόκ, που είναι σπρέι άμυνας. Τιμή: 7.000 δρχ.

«Γεια σας. Μήπως έχετε σπρέι αυτοπροστασίας;». Την απάντηση προλαβαίνει μια
διερευνητική ματιά. Ο πωλητής στο υπόγειο μαγαζί, στο Μοναστηράκι, έρχεται πιο
κοντά, χωρίς να μιλά. Ένα καταφατικό νεύμα του κεφαλιού μόνο. ­«Μπορώ να το
δω;» ­«Τι να το δεις; Ένα τόσο δα μπουκαλάκι είναι». ­«Καλά. Πόσο στοιχίζει;»
­«Τέσσερις χιλιάδες». ­«Ωραία». Το πορτοφόλι ανοίγει κι εκείνος χάνεται για
λίγο στο πίσω μέρος του μαγαζιού, για να βγάλει από το πιο χαμηλό συρτάρι μια
πλαστική σακούλα. Φέρνει το μπουκαλάκι κρυμμένο στη χούφτα του. «Σπας αυτό το
προστατευτικό», λέει με σιγανή φωνή. «Ψεκάζεις από απόσταση ενάμισι μέτρου
κατευθείαν στο πρόσωπο. Η δράση του διαρκεί είκοσι λεπτά με μισή ώρα. Και η
ημερομηνία λήξης είναι το 2000».

Στο επόμενο κατάστημα, σε έναν παράδρομο της Ομόνοιας αυτήν τη φορά, η
«τρομαγμένη πελάτισσα» ζητεί «κάτι για αυτοάμυνα. Όχι όπλο, φυσικά. Κάτι μικρό
που να μπορώ να το κρατώ στην τσάντα μου…» ­«Θα μπορούσες να πάρεις αυτόν το
συναγερμό. Σε περίπτωση κινδύνου, πατάς το κουμπί και χτυπά πάρα πολύ δυνατά.
Έχει επτάμισι χιλιάδες, θα στο αφήσω εξήμισι». ­«Δεν ξέρω. Δεν μου φαίνεται
και πολύ αποτελεσματικό…» ­«Μπορείς να πάρεις ένα μικρό όπλο κρότου. Άσφαιρο
δηλαδή, μόνο για εκφοβισμό. Γύρω στις 28.000 έχει».

Στο επόμενο κατάστημα, στην ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας πάλι, η «πελάτισσα»
είναι περισσότερο ενημερωμένη. ­«Έχω δει, σε ένα ξένο περιοδικό, κάτι πολύ
μικρά σπρέι που μοιάζουν με κραγιόν και κάτι μικρά πιστόλια που γεμίζουν με
σπρέι. Υπάρχουν αυτά εδώ;» ­«Τα ξέρω αυτά που λες, αλλά δεν τα έχω αυτήν τη
στιγμή. Έχω μόνο το σπρέι σε μπουκάλι και όπλα κρότου. Αλλά, μπορείς να φέρεις
το περιοδικό να μου το δείξεις και να το παραγγείλουμε… Σε 20 μέρες το πολύ
θα είναι εδώ».

ΤΟ ΘΥΜΑ

Τόνια Αντωνίου

«ΕΥΚΟΛΟΣ στόχος είναι και θα είναι πάντα οι γυναίκες», λέει η Τόνια Αντωνίου,
τέως γενική γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ, η οποία, πριν από λίγους μήνες,
έπεσε θύμα ληστείας από σεσημασμένο κακοποιό, στο σπίτι της στην Πατησίων.

Ο άνδρας που της επιτέθηκε, και απείλησε να την σκοτώσει εάν δεν του έδινε όλα
τα χρήματα και τα πολύτιμα πράγματά της, άρχισε να την ξυλοκοπά στο κεφάλι…
Και μονάχα η ψυχραιμία και η εγκρατής στάση της Τόνιας την έσωσε.

«Επί δέκα λεπτά του μιλούσα εκεί που με είχε εγκλωβίσει μέσα στο ασανσέρ»,
θυμάται η Τόνια. «Αυτό που δεν ξέχασα ποτέ, ούτε πρόκειται, είναι τα μάτια του
εκεί που του μιλούσα. Δεν φεύγουν από μπροστά μου όποτε τύχει κάτι να φέρει
αυτό το γεγονός στο μυαλό μου»… Σήμερα, κάμποσους μήνες αργότερα, η Τόνια
ομολογεί πως «όσο κι αν ξεπεράσεις το σοκ της επίθεσης, της αρπαγής, της
ληστείας, όσο κι αν περάσει χρόνος από το φρικτό γεγονός, όσο κι αν βρεις τη
δύναμη μέσα σου να το βάλεις πίσω σου, μετά από ένα τέτοιο συμβάν αλλάζεις.
Αλλάζει η νοοτροπία σου, οι συνήθειές σου, ακόμη και τα καλαμπούρια που
κάνεις. Παλιά δεν πρόσεχα τις κινήσεις μου»..

ΟΙ ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ

«ΜΠΡΟΣΤΑ στη βία, οι γυναίκες υιοθετούν ευκολότερα από τους άνδρες
ιδεολογήματα ψεύτικα», αναφέρει η ψυχοπαιδαγωγός κ. Μαριλένα Κόμη.
«Ιδεολογήματα νοητικής κατωτερότητας όπως “την έπαθα, γιατί είμαι βλάκας”,
ενοχής όπως “εγώ φταίω”, φυσικής κατωτερότητας όπως “είναι φυσικό, αφού είμαι
πιο αδύναμη” ή κοινωνικού αποκλεισμού και φοβίας όπως “δεν πρέπει να κυκλοφορώ
πια όπως πριν”».

* Η διέξοδος δεν βρίσκεται στο «προσπαθώ να το ξεχάσω», αλλά στο «το
συνειδητοποιώ και το αντιμετωπίζω». Αυτό επισημαίνει η ψυχολόγος κ. Έλενα
Αμολοχίτου και τονίζει πως «η γυναίκα πρέπει να επεξεργαστεί το βίωμα, να
νιώσει όλα τα συναισθήματα, να το αποδεχθεί και εν τέλει να το ξεπεράσει. Κι
αντίθετα με την κοινή αντίληψη “δεν μιλώ γι’ αυτό, για να μην το ξαναζήσω μέσα
από τις λέξεις”, να το μετατρέψει σε λόγο και να το μοιραστεί».

ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Στριτ-φάιτ. Είναι η τεχνική που προτίμησε η Άννα. «Κάνεις γυμναστική, μαθαίνοντας να προστατεύεις τον εαυτό σου»

ΠΕΡΠΑΤΑΕΙ ένα εικοσάλεπτο σχεδόν καθημερινά, από τη στάση του λεωφορείου στο
σπίτι της, στο Ηράκλειο Αττικής, και ένα τεταρτάκι από το σπίτι της στο
γυμναστήριο. Συχνά ο φόβος την καταλαμβάνει. Ιδιαίτερα ύστερα «απ’ όλα όσα
έχουν ακουστεί». Δεν μένει όμως αδρανής. Παλεύει το φόβο της κάνοντας κικ-μπόξινγκ.

«Είναι πολύ χρήσιμα όσα μαθαίνουμε στην τάξη. Οι τεχνικές, η προπόνηση. Βέβαια
μαθαίνεις να δίνεις μπουνιές και κλωτσιές σιγά-σιγά, γιατί στην αρχή φοβάσαι
να χτυπήσεις τον άλλο. Όμως διδάσκεσαι την επίθεση», εξηγεί η Ευαγγελία Δαλιάνη.

Το κικ-μποξ, το στριτ-φάιτ, το καράτε, το ταεκβοντο, και γενικότερα οι
πολεμικές τέχνες και οι τεχνικές αυτοάμυνας αποκτούν όλο και περισσότερους
αθλητές γένους θηλυκού τα τελευταία χρόνια. Η αυξανόμενη βία κατά των γυναικών
είναι ένας από τους λόγους. Γυναίκες κάθε ηλικίας, αλλά κυρίως μεταξύ είκοσι
και τριάντα πέντε χρόνων γεμίζουν τις αίθουσες μαθαίνοντας πώς να
αντιμετωπίσουν μια πιθανή επίθεση. Κάποιες από αυτές αποφάσισαν να ξεκινήσουν
ύστερα από συγκεκριμένη εμπειρία, οι περισσότερες όμως είναι της λογικής
«καλύτερα να προλαμβάνεις παρά να ακολουθείς», όπως λέει χαρακτηριστικά η Μίνα
Λούγκου, η πρώτη γυναίκα που ασχολήθηκε με το κικ-μπόξινγκ στη χώρα μας.

Η πρωταθλήτρια στο 2ο παγκόσμιο πρωτάθλημα κικ-μπόξινγκ, που ασχολείται από 18
χρόνων, τονίζει ότι «μπορεί να ξεκίνησε για να κάνει αθλητισμό όμως στην
πορεία ανακάλυψε ότι αυτό που κάνει είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για άλλους
λόγους». Τώρα αισθάνεται ότι κατ’ αρχήν μπορεί να αιφνιδιάσει οποιοδήποτε
άντρα και, «όπως της λέει και ο δάσκαλός της», αν διατηρήσει την ηρεμία και
ψυχραιμία της μπορεί να αντεπεξέλθει σε επίθεση. «Τελικά είναι θέμα
ψυχολογίας», καταλήγει.

Ο δάσκαλός της, ο Γιώργος Μάλλιος, που έχει σχολή από το ’76, θυμάται πριν από
μερικά χρόνια ότι «σπάνια έβλεπες γυναίκα να ασχολείται με αυτοάμυνα, ενώ τώρα
ο αριθμός έχει αυξηθεί παρά πολύ». Ο κ. Μάλλιος πιστεύει πως «χρειάζεται
μεγάλη δουλειά για να αποκτήσει κάποιος την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται, είτε
άντρας είτε γυναίκα, γιατί τελικά δεν φτάνει να διδαχτεί κάποιες τεχνικές».

Η Εύη Τσολπίδου και η Άννα Ντουμάνη προτίμησαν να ξεκινήσουν στριτ-φάιτινγκ σε
ένα γυμναστήριο στα Μελίσσια. Είναι δεκαοκτώ και δεκαεπτά χρόνων αντίστοιχα
και απαντούν με σιγουριά πως «ασφαλώς κυκλοφορούν μόνες τους, ασφαλώς
φοβούνται, αλλά δεν πρόκειται ν’ αφήσουν να τις καταβάλλει ο φόβος».

Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ

Κωνσταντίνα Πλούμη. «Οι γυναίκες, με την αυτοάμυνα, ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους»

ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ τα ξημερώματα μετά τη νυχτερινή βάρδια στο σπίτι της, πάντα
ρίχνει μια ματιά στις κολώνες της πυλωτής, στην πόρτα της εισόδου και γενικά
στον χώρο. «Είναι κάτι που συνηθίζεις να το κάνεις. Να, για παράδειγμα τα φώτα
της εισόδου είναι συνήθως ανοιχτά. Αν ένα βράδυ σβήσουν, χτυπάει το καμπανάκι
μέσα σου: μήπως κρύβεται κάποιος στην είσοδο;». Σε καμιά περίπτωση όμως δεν
έχει ψυχολογία θύματος.

Η Κωνσταντίνα Πλούμη είναι αστυφύλακας, μια από τις ελάχιστες στην Άμεση
Δράση. Δουλεύει στην τέταρτη αλλαγή, στην περιοχή της Ομόνοιας. Μια νέα κοπέλα
24 ετών που υπηρετεί στο Σώμα από το 1993. Η εκπαίδευση, το υπηρεσιακό όπλο
και το αστυνομικό κλομπ τής δίνουν το πλεονέκτημα έναντι των υπολοίπων
γυναικών. Ωστόσο, η ίδια δεν εξαιρεί τον εαυτό της. «Μπορεί εγώ να είμαι το
επόμενο θύμα» σκέφτεται πάντα.

Στη βάρδιά της έχουν δει πολλά τα μάτια της. «Οι γυναίκες δέχονται ευκολότερα
επιθέσεις και γίνονται θύματα απ’ ό,τι οι άντρες. Αν για παράδειγμα έχουμε
εκατό κλήσεις, στις τριάντα οι γυναίκες θα είναι θύματα και στις δέκα οι
άντρες».

Η Κωνσταντίνα έχει μάθει τεχνικές αυτοάμυνας αλλά θεωρεί σημαντικότερο το να
κρατήσει σταθερή την ψυχολογία της, υψηλή την αυτοπεποίθεσή της. Πιστεύει πως
οι γυναίκες δεν θα πρέπει να φοβούνται όταν ζουν μόνες, αλλά ούτε και να
εμπιστεύονται κανέναν. Δίνει μεγάλη σημασία στο ψυχολογικό παιγνίδι. Αν ο
επιτιθέμενος κρατάει μαχαίρι, πιστόλι ή κάποιο άλλο όπλο, «καλύτερα μια
γυναίκα να δώσει το πορτοφόλι της διατηρώντας την ψυχραιμία της». Ενώ αν ο
κακοποιός έχει άδεια χέρια, «να έχει στο μυαλό της πως μπορεί να προσπαθήσει
να κάνει κάτι γιατί θα νιώσει η ίδια καλύτερα βγάζοντας την οργή της».

ΤΑ ΣΠΡΕΪ άμυνας και τα όπλα κρότου θεωρούνται παράνομα και η εμπορία τους
απαγορεύεται.

Η γυναίκα, που σε ενδεχόμενο έλεγχο της Αστυνομίας, βρεθεί να κατέχει
αντίστοιχα προϊόντα αυτοάμυνας, κινδυνεύει να κατηγορηθεί για παράνομη κατοχή
όπλου και να οδηγηθεί στον εισαγγελέα. Ακόμη κι αν συμπλακεί με τον δράστη τής
επίθεσης και, χρησιμοποιώντας το σπρέι, προκαλέσει βλάβες στα μάτια του,
ενδέχεται να βρεθεί και η ίδια αντιμέτωπη με το νόμο για σωματική βλάβη και
παράνομη οπλοχρησία.

Ωστόσο, οι αστυνομικές αρχές δείχνουν, όπως λένε ανώτατοι αξιωματικοί της
Ασφάλεια, ανοχή. Εξάλλου, συζητείται ακόμη η πρόταση να επιτραπεί και στην
Ελλάδα, όπως στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, το ελεύθερο εμπόριο των
προϊόντων αυτών από επιλεγμένα όμως καταστήματα και κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις.