«Υποκρισία και πάθη»

Έσοδα από αναρίθμητες εκδόσεις βιβλίων και φυλλαδίων για τις παραεκκλησιαστικές οργανώσεις

Πέρασε κι εκείνος στα παιδικά του χρόνια ­ όπως και δεκάδες χιλιάδες άλλα
Ελληνόπουλα ­ από τα περίφημα Κατηχητικά της «Ζωής» κι ανήκε στους
«επίλεκτους» που απάρτιζαν τις Χριστιανικές Μαθητικές Ομάδες της. Ο ίδιος και
τα αδέλφια του μεγάλωναν σε ένα κλίμα βαθιάς θρησκευτικότητας στην πατρική
τους οικογένεια, στο Ηράκλειο Κρήτης.

ΚΑΙ ΓΙΑ χρόνια πίστευε ότι αυτές οι ομάδες πρέσβευαν πράγματι την αγνότητα,
καθαρότητα και ανιδιοτέλεια που διακήρυτταν. Μέχρι το καλοκαίρι του ’59, που
ήρθε από το Ηράκλειο στην Αθήνα και ζήτησε στέγη στο οικοτροφείο «Απόστολος
Παύλος» της Αδελφότητας Θεολόγων «Ζωή». Το διοικούσε ο μετέπειτα αποσχισθείς
«αδελφός» Ε. Μπάστας.

Ήταν η κρίσιμη περίοδος των «ζυμώσεων» και των τρομακτικών αντιθέσεων που
οδηγούσε τάχιστα στη διάσπαση του ’60. Υποψήφιος φοιτητής της Νομικής τότε, ο
ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κώστας Κληρονόμος εκμεταλλεύτηκε το στρατιωτικό
πρόγραμμα του οικοτροφείου για να μελετήσει απερίσπαστος και να εισαχθεί στο
πανεπιστήμιο, αλλά ήρθε και η στιγμή που βίωσε και «την πρώτη μεγάλη
απογοήτευση της ζωής μου. Όλα όσα ακολούθησαν ήταν για μένα μια απρόσμενη
έκπληξη. Είδα θεολόγους και ιεράρχες να διαπληκτίζονται με τέτοιο τρόπο και να
καταφεύγουν σε τέτοιες ακρότητες, που ένας ολόκληρος κόσμος σωριάστηκε μπροστά μου…».

Δεν του ήταν άγνωστο το αίσθημα της θρησκευτικότητας, ούτε τον ξένιζε το
γεγονός ότι η μέρα του ξεκινούσε κάπου στις 6.30 το πρωί με προσευχή και έληγε
στις 9 το βράδυ, πάλι με προσευχή. Ο ασφυκτικός περιορισμός, η έλλειψη
δυνατότητας νυχτερινής εξόδου και το πιεστικό πρόγραμμα «βοηθούσαν τον
υποψήφιο που ήθελε να πετύχει. Και πέτυχα, όπου έδωσα εξετάσεις».

Η αποκάλυψη του αληθινού προσώπου της οργάνωσης «μού αποκάλυψε και το μέγεθος
της υποκρισίας που κρυβόταν πίσω από όλες αυτές τις προσωπικότητες με τις
απίστευτες θεολογικές γνώσεις και την εκπληκτική ευφράδεια!».

Και ήταν μια οδυνηρή έκπληξη «η υποκρισία και τα πάθη που φανερώθηκαν, τα
οποία ακόμη και σήμερα εξακολουθούν να είναι για μένα ανερμήνευτα».

Σοκαρισμένος και απογοητευμένος, δεν ενδιαφέρθηκε καν να αναλύσει την ουσία
των πραγμάτων και με ένα φίλο του έφυγαν από το οικοτροφείο και αναζήτησαν
αλλού στέγη, «αν και οι οικονομικές συνθήκες ήταν δυσοίωνες». «Ήταν τόση η
αηδία που ένιωθα, που έφυγα διά παντός από την οργάνωση. Το γεγονός ότι
απομακρύνθηκα και από την Εκκλησία για ένα μεγάλο διάστημα δείχνει και το
βάθος της νεανικής μου απογοήτευσης…».

Οι μετέπειτα εξελίξεις έδειξαν πόσα λίγα γνώριζε για την παραεκκλησιαστική
οργάνωση «Ζωή»: «Δεν είχα αντιληφθεί πολλά πράγματα τους 4-5 μήνες που
βρισκόμουν εκεί.

Δεν είχα αντιληφθεί την προσπάθεια που έκανε η οργάνωση για να διεισδύσει με
τους ιερωμένους της στον κορμό της Εκκλησίας, ώστε να επηρεάζει ή και να
ελέγχει από μέσα. Ούτε τις προσβάσεις και τις παραφυάδες της στο συντηρητικό
πολιτικό χώρο της εποχής. Πολύ αργότερα διαφάνηκαν και οι ιδεολογικές τάσεις
που επικρατούσαν στους παραεκκλησιαστικούς κύκλους, οι οποίοι προσέφεραν
καθολική υποστήριξη στη χούντα…».

Τελικά, πίσω από το ολόλαμπρο φως των παιδικών του χρόνων, υπήρχε βαθύ
σκοτάδι. Αλλά το παιδί που πουλούσε τη «Ζωή του Παιδιού», συνεπαρμένο από το
όνειρο μιας χριστιανικής ιδεολογίας, δεν μετάνιωσε ποτέ γι’ αυτό, γιατί
«εκείνη η περίοδος μού έκανε πολύ καλό…».

Οι παραεκκλησιαστικές «Ζωή» και «Σωτήρ» είναι σήμερα τόσο αποδυναμωμένες, «που
δεν έχουν καν τη δυνατότητα επηρεασμού», πιστεύει ο Κώστας Κληρονόμος: «Δεν
θεωρώ ότι μπορεί να ξαναγίνουν ποτέ επικίνδυνες. Αν κάποτε επηρέαζαν δέκα
ανθρώπους, σήμερα επηρεάζουν μόνο τους δύο. Η Εκκλησία έχει οργανωθεί
διαφορετικά και ο κόσμος βρίσκεται περισσότερο κοντά της από ποτέ…».

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. ΦΕΙΔΑΣ:

ΟΙ ΠΑΡΑΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ οργανώσεις «ολοκλήρωσαν τον κύκλο του καλού και του
κακού», πιστεύει ο κ. Βλάσης Φειδάς, καθηγητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας στη
Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο «κύκλος του καλού», κατά τον κ.
Φειδά, κάλυψε την περίοδο του «μεσοπολέμου και κορυφώθηκε στην περίοδο της
γερμανικής κατοχής». «Και ο “κύκλος του κακού” άρχισε με την αλαζονική τους
αξίωση να επιβάλουν κατά την περίοδο του μεσοπολέμου στην ελληνική κοινωνία
και στην Εκκλησία της Ελλάδος μια “πιετιστική πρόταση” πνευματικής ζωής που
ήρθε σε αντίθεση όχι μόνο προς το ορθόδοξο παραδοσιακό ήθος αλλά και προς την
αντικομφορμιστική λειτουργία της έννοιας της ελευθερίας στην ελληνική κοινωνία».

Η οργάνωση «Ζωή» με τη μεθοδολογία της ­ όπως εξηγεί ο καθηγητής ­ «αν και
βρήκε μια εντυπωσιακή απήχηση στην ελληνική κοινωνία κατά την κρίσιμη πρώτη
δεκαετία του μεσοπολέμου, που διευκόλυνε τη συσσώρευση πλούτου, προβλημάτισε
στην αρχή και κατέληξε στην πορεία να αξιολογηθεί ως μια επικίνδυνη απειλή όχι
μόνο για την εσωτερική συνοχή της Εκκλησίας αλλά και για το ορθόδοξο ήθος του
ελληνικού λαού. Η απειλή αυτή συνειδητοποιήθηκε πληρέστερα τόσο από τα
οικονομικά αίτια που προκάλεσαν το 1960 τη διάσπαση της οργάνωσης “Ζωή” ­ σε
“Ζωή” και “Σωτήρ” ­ όσο και από τον τραγικό ρόλο τους κατά την περίοδο της δικτατορίας».

Μετά τη μεταπολίτευση του ’74, η ελληνική κοινωνία απέρριψε «την υποκριτική
μεθοδολογία του “πιετιστικού κομφορμισμού” σε όλα τα επίπεδα του
εκκλησιαστικού, του δημόσιου και του ιδιωτικού βίου των Ελλήνων».

Αλλά το νομικό πρόσωπο των θρησκευτικών οργανώσεων «με τα συσσωρευμένα πλούτη
και τον σκληρό πυρήνα των οπαδών τους αναζητούν με θεμιτούς ή και αθέμιτους
τρόπους να ανασυγκροτήσουν την παλαιά τους δόξα ή την παλαιά τους επιρροή.

Η επιστροφή στους κόλπους τους των παλαιών μελών τους, που αποχώρησαν
απογοητευμένα από την αποκάλυψη των σκοπών ή των μεθόδων τους, αποτελούν
σήμερα τον πρώτο στόχο τους, ο οποίος σε πρώτη φάση υπηρετείται με τη
συντήρηση συγκρουσιακής σχέσης προς την ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδας,
όπως στο ζήτημα των “ιερωνυμικών” μητροπολιτών».

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ» μιας τεράστιας περιουσίας κατέληξαν να είναι σήμερα οι θεολόγοι
και κληρικοί που απαρτίζουν τους πυρήνες των δύο παραεκκλησιαστικών οργανώσεων
«Ζωή» και «Σωτήρ». Με άδεια, ουσιαστικά, τα έδρανα των εσωτερικών ναών και των
«θεάτρων» τους, εμφανίζονται ελάχιστα προς τα έξω, επηρεάζουν όλο και
λιγότερους πιστούς και οπαδούς και αδυνατούν να καταπλήξουν και να φανατίσουν
τα πλήθη με τους «θεοφώτιστους» ιεροκήρυκές τους.

Σε 5 δισ. ­ τουλάχιστον ­ υπολογίζεται η (ακίνητη μόνο) περιουσία της
«μητέρας» οργάνωσης «Ζωή», από εκκλησιαστικούς κύκλους, με βάση τις τιμές
αντικειμενικών αξιών. Σ’ αυτήν ανήκουν οικοδομικά μεγαθήρια στις οδούς
Ιπποκράτους 189, Ακαδημίας 45, Καρύτση 13, πευκόφυτα κτήματα στην Αγία
Παρασκευή (Αγ. Ιωάννη 21), κτίρια στην οδό Βουρνάζου, μεγάλα οικόπεδα κοντά
στο μαιευτήριο «Μαρίκα Ηλιάδη», τα κτίρια της ΧΜΟ, της ΧΕΕΝ, αλλά και όλη η
κινητή και ακίνητη περιουσία του θυγατρικού σωματείου «Απόστολος Παύλος» και
πολλών άλλων παρεμφερών ανά την Ελλάδα «Χριστιανικων» Ενώσεων και Σωματείων.
Τυπογραφεία, βιβλιοπωλεία, έσοδα από αναρίθμητες εκδόσεις και φυλλάδια,
καταθέσεις σε τράπεζες, μετοχές και ομόλογα συνθέτουν την «κρυφή» πλευρά μιας
μεγαλύτερης (και ολοένα αυξανόμενης) περιουσίας. Η ακίνητη περιουσία του
«Σωτήρα» και ενός μόνο από τα δεκάδες σωματεία του («Μέγας Βασίλειος»)
εκτιμάται σε περισσότερα από 3 δισ.!

Αυτή η περιουσία «κερδήθηκε» πόντο – πόντο από δωρεές μελών των δύο
Αδελφοτήτων, αλλά κυρίως από δωρεές χιλιάδων οπαδών.

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Ήρθαν και παρήλθαν οι καιροί και ήταν η κατάλληλος εποχή να καταρρεύσει το
όραμα της «καινούργιας εν Χριστώ Ελλάδας», που επενδύθηκε με τόνους χρυσάφι ­
ακόμη και από τους σταυρούς και τις βέρες των πιστών των παραεκκλησιαστικών. Η
ουτοπία ήταν ξεκάθαρη και η απογοήτευση μεγαλύτερη. Εκατοντάδες «απέδρασαν»
διαμαρτυρόμενοι ή διεκδικώντας τις περιουσίες τους στα δικαστήρια. Και δεκάδες
χιλιάδες απομακρύνθηκαν εν σιωπή. Οι οργανώσεις απογυμνώθηκαν από έμψυχο
υλικό, διατήρησαν όμως και διατηρούν την παντοδυναμία του συσσωρευμένου
πλούτου τους.

«Για εξήντα ολόκληρα χρόνια, από τις αρχές του αιώνα, οι οπαδοί, τα μέλη, τα
συνεργαζόμενα σωματεία, οι παρατρεχάμενοι, οι ορατοί και αόρατοι φίλοι, οι
οικονομικοί υποστηρικτές ­ κάποιοι εφοπλιστές, κάποιοι μεγαλέμποροι και
κάμποσοι δεσποτάδες ­ το είχαν δαφνόφυλλο στο πέτο τους ότι στήριζαν το έργο
της παραεκκλησιαστικής “Ζωής” και των παραφυάδων της», λέει στα «ΝΕΑ» ο
θεολόγος-κοινωνιολόγος Γιώργος Μουστάκης, που είναι στρατευμένος εδώ και
δεκαετίες στον αγώνα κατά των «Π.Ο.» και στο βιβλίο του «Η γέννηση του
Χριστιανοφασισμού στην Ελλάδα, Ζωή-Σωτήρ», συμπεριλαμβάνει απίστευτες
μαρτυρίες της «ψευτοηθικής των γερόντων θεολόγων και της ακόρεστης δίψας τους
για χρυσάφι». Για τον Γ. Μουστάκη, οι «Π.Ο.» είναι παρασυναγωγές και γιάφκες,
αφού «δεν έχουν καμιά σχέση με την Ορθοδοξία ­ όπως οι διάφορες μασονίες,
εξυπηρετούν τα στενά συμφέροντα των μεγαλοπαραγόντων μελών τους και δρουν στο παρασκήνιο».