ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Οι μη-ανήκοντες

Ένα στα δύο μπορεί να συμβαίνει: Ή έχουμε μεγάλους πολιτικούς ηγέτες αλλά δεν
καταφέραμε να γίνουμε μεγάλη χώρα, διότι οι πολίτες απεδείχθησαν «μικροί».

Ή η νομενκλατούρα των professional της πολιτικής ­ προκειμένου να αποφύγει ή
να ελέγξει την ανανέωση (όχι μόνον των ονοματεπώνυμων, αλλά και των ρόλων) ­
προτιμάει να ξαναγράφει ή να διαβάζει ανάποδα την Ιστορία, απεκδυόμενη κάθε
ευθύνης και απαλλάσσοντας «τους δικούς της ανθρώπους».

Αλληλοβαυκαλιζόμενοι, αλληλοκολακευόμενοι και τελικά αλληλοδιασωζόμενοι (όταν
αρχίζουν οι θεσμοί να λειτουργούν και οι πολίτες να μη φοβούνται) οι
«συνάδελφοι» (υπουργοί ή βουλευτές) δίνουν με το παράδειγμά τους δύο μηνύματα:
ότι το esprit de corps προϋπάρχει και κατισχύει της όποιας ιδεολογικής
διαφοράς και ­ ότι μόνον οι ανήκοντες στον στενό ή ευρύ κύκλο της «πολιτικής
αριστοκρατίας» έχουν ελπίδα να προβληθούν τόσο εν ζωή όσο και μετά θάνατον.

Οι απλοί πολίτες, το 90% δηλ. του λαού, είτε ακολουθούν είτε καθίστανται
«δυνάμει» ένοχοι για όλα τα δεινά.

* Οι ανήκοντες μπορούν να καταταγούν σε τρεις τουλάχιστον κατηγορίες: Στους
ανήκοντες σε πολιτική οικογένεια, ομάδα, παρεούλα. Στους ανήκοντες σε κόμμα ή
πολιτικό σχηματισμό. Στους ανήκοντες στα προσωπικά «πιστεύω» τους.

Οι πρώτοι παίζουν τον μπαλαντέρ ανάμεσα στους δεύτερους και τους τρίτους.
Όποτε τους συμφέρει αναφέρονται στις πολιτικές τους σχέσεις, όποτε όχι
διαλαλούν την ανεξαρτησία τους.

Δεν ελέγχονται από πουθενά. Είναι με όλους. Πλουτίζουν και ασκούν (έμμεση)
επιρροή. Χειρίζονται top secret υποθέσεις, ξεπλένουν μαύρη προπαγάνδα, αλώνουν
συνειδήσεις. Οι δεύτεροι φθονούν τους πρώτους (για την ευλυγισία και την
επιτυχία τους) και περιφρονούν τους τρίτους (ως εαυτούληδες, ατομικιστές, «ιδιώτες»).

Πειθαρχημένοι και πειθήνιοι «στη γραμμή» (όποια κι αν είναι αυτή, όποιοι κι αν
τη δίνουν) θεωρούν ως κομματική αρετή την άνευ αντιστάσεως αλλαγή αρχών,
ιδεολογίας, πολιτικής συμπεριφοράς και καταδικάζουν ως κομματικό αμάρτημα την
αξιοπρέπεια, την μπέσα, την αλήθεια.

Οι τρίτοι διακρίνονται στους συνεπείς και στους κατά περίπτωση συμμάχους ή
εχθρούς του «συστήματος».

Οι συνεπείς δεν ασχολούνται με τον τρόπο ζωής και δράσης των πολιτικοειδών και
των κομματικών. Διαθέτουν δικό τους κώδικα αξιών. Δεν συμφύρονται και δεν
συμβιβάζονται. Είναι πολίτες χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη ή την υποχρέωση
να στηρίξουν θέσεις, τακτικές και ανακατατάξεις με τις οποίες διαφωνούν (στο
όνομα της κακώς εννοούμενης «πολιτικής συμμετοχής στα κοινά»).

Οι άλλοι προσπαθούν να επωφεληθούν από τα κενά του συστήματος και να παίξουν
«πολιτικά», μολονότι ισχυρίζονται ότι τα πάντα είναι σικέ.

Αυτοί, οι τόσο διαφορετικοί και τόσο διασπασμένοι πολιτικά δρώντες (με
εξαίρεση «τους συνεπείς»), συγκροτούν τον σκληρό πυρήνα των ανηκόντων στον
πολιτικό υπέρκοσμο και πιστεύουν ότι τους «ανήκουν» (πολιτικά, κοινωνικά,
ακόμα και ηθικά) όλοι οι μη-ανήκοντες.

* Μη-ανήκοντες είναι αυτοί που από μικροί είχαν μάθει να παίζουν βώλους με το
γειτονόπουλο, χωρίς να ρωτούν τι δουλειά κάνει ο μπαμπάς του.

Μη-ανήκοντες είναι αυτοί που εργάζονται υπέρ του ανώνυμου και άγνωστου
συμπολίτη, χωρίς να ζητάνε γι’ αυτήν τους την επιλογή αποζημίωση, θαυμασμό ή αναγνώριση/εξαργύρωση.

Μη-ανήκοντες είναι αυτοί που γαλβάνισαν την ελευθερία και αυτονομία τους στους
κοινωνικούς αγώνες, που μπόλιασαν τη συνείδησή τους με τα οράματα των ηγετών
και των λαών, που προδόθηκαν από τους Μεγάλους, που αρνήθηκαν τον «ανοίκειο»
(για αριστερούς) εκσυγχρονισμό των απόψεών τους για το τι είναι συντηρητικό.

Μη-ανήκοντες είναι αυτοί που ματώνουν, για να κινητοποιηθούν οι παρούσες
γενιές και για να διδαχθούν οι επόμενες τη δι-ιστορική αξία της όρθιας στάσης ζωής.

Μη-ανήκοντες είναι αυτοί που κάνουν τη χώρα μεγάλη, σεβόμενοι και τιμώντας τις
θυσίες του λαού την ίδια ώρα που οι ηγέτες μοιάζουν τόσο μικροί, καθώς με
υποκριτική ή σιωπηλή «μεγαλοψυχία» προς τους πολιτικούς τους αντιπάλους
(νομίζουν ότι) εγγράφουν υποθήκη για ίδια μεταχείριση, για ίδιου ­ τουλάχιστον
­ μεγέθους «μεγάλα ψιχία» δικαίωσης.

ΥΓ: «Η ιστορία! Ω! Ναι. Ημπορεί αυτή να δικαιώσει, εκτός αν αδικήσει, τούθ’
όπερ είναι εξίσου πιθανόν» (Χαρίλαος Τρικούπης 1895).

Στην (οδό) Χαριλάου Τρικούπη (στα 1998) τι να πιστεύουν άραγε επ’ αυτού;

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.