ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Βαλκανοποίηση» των Βαλκανίων

Στο αίμα. Οξύνονται συνεχώς τα πνεύματα μεταξύ των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου

«Η Σερβία μπορεί να υπολογίζει από την πλευρά μου σε τρεις στρατιώτες».
Τόμισλαβ Νίκολιτς, βουλευτής του (ακροδεξιού) Ριζοσπαστικού Κόμματος, πατέρας
τριών αγοριών.

ΡΑΓΔΑΙΑ επιδείνωση παρουσιάζει τις τελευταίες μέρες η κατάσταση στο
Κοσσυφοπέδιο. Για πρώτη φορά από τις επιχειρήσεις της σερβικής αστυνομίας τον
περασμένο μήνα στην περιοχή της Ντρένιτσα, ο γιουγκοσλαβικός στρατός διέταξε
να βγουν από τους στρατώνες μονάδες του πεζικού, του πυροβολικού και άρματα
μάχης, ώστε να εμποδίσουν τον εξοπλισμό των «τρομοκρατών» από την Αλβανία.
Είκοσι τρία άτομα ­ Αλβανοί που ήθελαν να συναντήσουν τις οικογένειές τους,
σύμφωνα με τα Τίρανα ­ βρήκαν τον θάνατο την περασμένη Πέμπτη σε συγκρούσεις
στα σύνορα. Σέρβοι και Αλβανοί αλληλοκατηγορούνται ότι ρίχνουν λάδι στη φωτιά,
ενώ οι άμαχοι εγκαταλείπουν τα μεθοριακά χωριά του νοτιοδυτικού Κοσσυφοπεδίου.
Η «Δημοκρατική Ένωση» του Ισμαήλ Ρουγκόβα μιλά για «κλίμα που προοιωνίζεται
πόλεμο». Και το δημοψήφισμα της περασμένης εβδομάδας στη Σερβία δεν έκανε
τίποτα άλλο από το να «νομιμοποιήσει» την αδιάλλακτη πολιτική του Μιλόσεβιτς
και του Σέσελι.

Το εκρηκτικό αυτό κλίμα έγινε ακόμη πιο επικίνδυνο μετά τη στροφή της
αλβανικής ηγεσίας, που ­ διά στόματος Φάτος Νάνο ­ όχι μόνο υποστηρίζει την
ένοπλη δράση των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου, αλλά καλεί και τους πολίτες της
Αλβανίας να «δείξουν τον πατριωτισμό τους». Ηνωμένες Πολιτείες και Γερμανία
επισείουν και πάλι τον κίνδυνο επέκτασης των συγκρούσεων στις γειτονικές χώρες
και προσπαθούν να παρέμβουν πυροσβεστικά. Εκτός από τα γνωστά σενάρια
(περιορισμένη αυτονομία, ομόσπονδη ένωση, ανεξαρτησία) υπάρχουν κι εκείνα που
«παίζουν» κάτω από το τραπέζι, γράφει στην «Ελ Παΐς» ο ισπανός ιστορικός
Φρανθίσκο Βέιγκα. Το σημαντικότερο απ’ αυτά είναι η ανταλλαγή της ανεξαρτησίας
του Κοσσυφοπεδίου με την οριστική διχοτόμηση της Βοσνίας και την ένωση της
κροατικής και της σερβικής οντότητας με τις αντίστοιχες δημοκρατίες. Η
πολιτική που ακολούθησε τα τελευταία χρόνια η Δύση στα Βαλκάνια έπασχε πάντα
από το σύνδρομο του «μεγεθυντικού φακού», τονίζει ο Βέιγκα. Οι μεγάλες
δυνάμεις περιορίζονταν κάθε φορά στο συγκεκριμένο πρόβλημα που είχαν μπροστά
τους, αδυνατώντας να το εντάξουν σε μια γενικότερη δυναμική και να
αξιολογήσουν συνολικά τις συνέπειές του. Πολύ σοβαρότερες ήταν οι παρεμβάσεις
των βαλκανικών χωρών, και ιδίως της Ελλάδας. Οι έλληνες επενδυτές
ενδιαφέρονται για τα ορυχεία της Τρέπσα ­ γράφει ο ισπανός καθηγητής ­ αλλά οι
στόχοι της Αθήνας είναι ευρύτεροι: να γίνει ο «αντιπρόσωπος» (broker) των νέων
βαλκανικών δημοκρατιών. Με τα σημερινά δεδομένα, ο στόχος αυτός είναι εφικτός
στον βαθμό που η Ελλάδα διατηρεί καλές σχέσεις με την Αλβανία και την ΠΓΔΜ και
δρα σε συνεργασία με τις άλλες βαλκανικές χώρες. Κάτι τέτοιο συνάδει άλλωστε
και με τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον που, στο όνομα του νέου δόγματος
«Βαλκανοποίηση των Βαλκανίων», προσπαθεί να αποτραβηχτεί από την περιοχή και
να ασχοληθεί με άλλους χώρους, πιο στρατηγικούς. Όπως τα πετρέλαια της Κασπίας.