Το ρίξαμε σε χωράφι

«Το F-5 πετούσε σαν ανεμόπτερο, οι κινητήρες σιγόσβηναν, το χέρι έσφιγγε το
πηδάλιο, μια αριστερά, μια δεξιά». Ο ιδρώτας κυλούσε, το αεροσκάφος δεν
μπορούσε να φθάσει στον διάδρομο και οι ζωές των δύο χειριστών θα κρίνονταν
από την εκτόξευση των καθισμάτων τους…

Οι πιλότοι. Με απόλυτη ψυχραιμία ακολούθησαν τις οδηγίες και οδήγησαν το F-5 σε μη κατοικημένη περιοχή και μόνο τότε εγκατέλειψαν το αεροσκάφος τους

«ΚΑΛΑ είμαστε εμείς, δεν πάθαμε τίποτα. Μην κάθεστε όμως εδώ. Τρέξτε εκεί που
έπεσε το αεροπλάνο μήπως και έχει πάρει κάποιον άνθρωπο από κάτω». Ήταν τα
πρώτα λόγια των δύο πιλότων προς τους κατοίκους της Χρυσούπολης Καβάλας, που
έφθασαν λαχανιασμένοι για να τους βοηθήσουν. Οι χειριστές βέβαια του μοιραίου
F-5 ένιωθαν σχεδόν σίγουροι πως κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί. «Είχαμε
καταφέρει, με τα ελάχιστα περιθώρια κινήσεων που μας απέμεναν, να
εγκαταλείψουμε το αεροσκάφος εκεί που υπήρχαν μόνο χωράφια». Περίπου 2 μίλια
από τον διάδρομο προσγείωσης του Αεροδρομίου Μ. Αλέξανδρος, το μεσημέρι της
περασμένης Τρίτης.

Η τύχη είχε χαμογελάσει για τα καλά στον 27χρονο ανθυποσμηναγό από τον Βόλο,
Παναγιώτη Γκρίνια και τον 34χρονο σμηναγό Παναγιώτη Γεωργιάδη, από την Καβάλα.

Και τη στιγμή που οι δυο τους ακουμπούσαν με τα αλεξίπτωτά τους στο έδαφος, ο
τρίτος της «παρέας», ο σμηναγός Αριστείδης Βασιγένης, έκανε χαμογελώντας τον
σταυρό του πηγαίνοντας για προσγείωση στη βάση τους, στο αεροδρόμιο της Μίκρας.

Προηγουμένως, με το F-5 που και αυτός κυβερνούσε, έκανε δυο – τρεις γύρους
πάνω από το πεσμένο αεροσκάφος, είδε τους δύο συναδέλφους του με ανοικτά τα
αλεξίπτωτα, τον είδαν και αυτοί «πολύ κοντά μας», του έκαναν νόημα «πως όλα
πήγαν καλά», και πήρε τον δρόμο του γυρισμού.

Σχεδόν μισή ώρα όμως πριν γίνουν όλα αυτά, η κατάσταση ήταν διαφορετική.

Το εκπαιδευτικό αεροσκάφος F-5 είχε ολοκληρώσει την εκπαιδευτική αποστολή
του, που ήταν η εικονική προσβολή στόχων στην περιοχή της Κομοτηνής.

«Από κοντά ακολουθούσε και το αεροσκάφος με τον Α. Βασιγένη, δεν είχαμε
χωρίσει, ήμασταν σε σχηματισμό μάχης».

Τα δύο F-5 ελίχθηκαν και άρχισαν να απομακρύνονται από την περιοχή.

Μέχρι τη στιγμή εκείνη «είχαμε συμπληρώσει περίπου 25 λεπτά πτήσης και
πετούσαμε σε ύψος 700-800 μέτρων», λέει ο Π. Γεωργιάδης. «Τον έλεγχο του
αεροσκάφους τον είχα εγώ. Η κατεύθυνση που ακολουθούσαμε ήταν πάνω από το
Πόρτο Λάγος και δυτικά της λίμνης Βιστωνίδα». Τα δύο αεροσκάφη θα μπορούσαν να
πετούν και χαμηλότερα, γιατί τα στατιστικά στοιχεία δεν αναφέρουν πως εκεί
υπάρχουν ιδιαίτερες συγκεντρώσεις πουλιών. «Αυτό φυσικά δεν σημαίνει κάτι. Το
πρόβλημα μπορεί να παρουσιαστεί ανά πάσα στιγμή και σε κάθε αεροδρόμιο»,
συνεχίζει ο Π. Γκρίνιας.

Τα όργανα δούλευαν κανονικά, η ασύρματη επικοινωνία μεταξύ των δύο χειριστών,
το ίδιο. «Ώσπου σε κάποια στιγμή ακούγεται το μπαμ». Ο 27χρονος ανθυποσμηναγός
που καθόταν στην πρώτη καμπίνα, βλέπει «την καλύπτρα να έχει σπάσει, να έχουν
απομείνει λίγα κομμάτια τζαμιού πάνω στον μεταλλικό σκελετό της.

Την ίδια στιγμή νιώθω το γυαλί της κάσκας μου να μαζεύει σκόνη και ένα μικρό
κομμάτι της καλύπτρας να χτυπά την κάσκα μου στο ύψος του δεξιού κροτάφου».

Στην πίσω καμπίνα, που χωρίζεται με κάλυμμα από την πρώτη, ο σμηναγός
Γεωργιάδης ακούει «τον ήχο που κάνει ένα ισχυρό ρεύμα αέρα, τους κινητήρες να
“ροκανίζουν” και καταλαβαίνω πως έχουν απορροφήσει κάποια αντικείμενα».

Νιώθει «το αεροσκάφος να φρενάρει, να διαταράσσεται η αεροδυναμική του, να
τραντάζεται» και κοιτά τα όργανα που «δείχνουν πτώση και κώλυμα στροφών».

Και οι δύο αντιλαμβάνονται πως υπάρχει πρόβλημα, στους κινητήρες έχουν μπει
κατά πάσα πιθανότητα γυαλιά από την καλύπτρα και πουλιά.

«Η επικοινωνία μεταξύ μας υπάρχει ακόμα, επιβεβαιώνουμε πως τον έλεγχο τον
κρατώ εγώ, και μιλάμε με τον Πύργο στο Αεροδρόμιο Μ. Αλέξανδρος».

ΜΕ ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ

Το F-5 κινείται στην πορεία του διαδρόμου του αεροδρομίου, σε απόσταση
μεγαλύτερη των 15 μιλίων. «Πανικός δεν υπάρχει, ούτε σπασμωδικές κινήσεις. Οι
σφυγμοί μας όμως χτυπάνε δυνατά». Με μια κίνηση του μοχλού «το αεροσκάφος
εκτινάσσεται από τα 700 μέτρα στα 1.100. Του δώσαμε την τελευταία ώση. Σε
βοηθάει το ύψος σε τέτοιες περιπτώσεις, κερδίζεις χρόνο». Ακολουθεί όμως μετά
σταδιακά καθοδική πορεία. Οι στροφές του κινητήρα πέφτουν, «η γεννήτρια δίνει
ηλεκτρικό και κρατά τα υδραυλικά σε λειτουργία. Πάμε για αναγκαστική
προσγείωση». Η απόφαση λαμβάνεται από κοινού «με όλο της το ρίσκο»,
ενημερώνεται το «Μέγας Αλέξανδρος», ενώ το δεύτερο F-5 στέλνει σήμα στη βάση
και αναφέρει τη βλάβη. Οι κινητήρες δεν υπακούν πλέον και το αεροσκάφος πετάει
σαν ανεμόπτερο. «Πηγαίνει με το πηδάλιο μόνο αριστερά ή δεξιά». Συνεχίζει να
πέφτει αργά, η απόσταση από τον διάδρομο μικραίνει, φθάνει στα πέντε μίλια,
ελιγμοί της τελευταίας στιγμής να μην πέσει πάνω σε σπίτια, «ούτε στην
τελευταία αγροικία». Ο διάδρομος προβάλλει στα 2 μίλια, όμως «το αεροσκάφος
δεν συγκρατείται πλέον, η ώρα της εκτόξευσης πλησιάζει, ο σμηναγός αγωνίζεται
να σιγουρευτεί πως από κάτω δεν υπάρχουν σπίτια», τα χέρια σφίγγουν τους
μοχλούς εκτόξευσης, «η αγωνία φθάνει σε οριακά σημεία», και τα καθίσματα
εκτοξεύονται στον ουρανό με ταχύτητα 150 μιλίων. Το αλεξίπτωτο του
ανθυποσμηναγού άνοιξε τη στιγμή που το F-5 προσέκρουε στο έδαφος. «Γλιτώσαμε
με κάποια μικροπιασίματα».