Όταν ο πατέρας είναι και μητέρα

Τον ρώτησαν πολλοί, πολλές φορές… Αναζητώντας το «γιατί» στην προσπάθεια
τόσων χρόνων να κρατήσει μόνος την οικογένεια, ν’ αναλάβει την φροντίδα του
παιδιού. «Τόσο πολύ τον αγαπάς λοιπόν τον γιο σου;». Ποτέ δεν έδωσε
απάντηση… Για κείνον η αγάπη είναι το λιγότερο. «Άλλωστε, ποτέ κανείς δεν
ρώτησε αν αγαπώ τα μάτια ή τα χέρια μου».

ΗΤΑΝ τριών ετών ο Χάρης τότε. Ελάχιστα κατάλαβε από την διαδικασία του
διαζυγίου, έζησε όμως την ένταση. Λιγότερα, πολύ λιγότερα, ήξερε τότε και ο
πατέρας του, ο Γιώργος Παρασκευόπουλος. Ήταν όμως υποχρέωση για κείνον να
αναλάβει ο ίδιος την φροντίδα του παιδιού, να επωμισθεί μονάχος του όλα τα
βάρη της διαπαιδαγώγησης.

Πέρασαν δέκα χρόνια, γεμάτα δυσκολίες, προβλήματα, εντάσεις αλλά και χαρές,
στιγμές ευτυχίας και στιγμές άλλες, όπου όλα τα συναισθήματα μπλέκονται σ’ ένα
κουβάρι αξεδιάλυτο… Κάθε βήμα του απαιτούσε γνώση. Και η γνώση προσπάθεια.
Ένας αγώνας επιβίωσης ήταν για τους δυο τους το κάθε εικοσιτετράωρο. Και
έπρεπε να μαθαίνει τις τεχνικές, να ανακαλύπτει συνεχώς χειρισμούς ιδιαίτερους.

Όταν πρωτοέμεινε μόνος στο σπίτι με των μόλις τριών ετών τότε Χάρη, βρέθηκε
αντιμέτωπος με την πλήρη άγνοια. «Κανένα σχολείο δεν με έμαθε να είμαι
γονιός». Έπρεπε να μάθει ν’ αλλάζει πάνες ­ φορτίο πολύ βαρύ για έναν πατέρα
πολυάσχολο, πετυχημένο επαγγελματία. «Μέσα σε μία εβδομάδα τον είχα μάθει να
πηγαίνει στην τουαλέτα… Αυτές είναι οι τεχνικές της επιβίωσης και έμαθα
χιλιάδες από τότε μέχρι σήμερα».

Πριν από μερικά χρόνια, η απόφαση του Γιώργου Παρασκευόπουλου να παλέψει για
να μεγαλώσει ο ίδιος, μόνος του, τον γιο του, θα χαρακτηριζόταν από πολλούς
«τρελή» και η περίπτωσή του «σπάνια». Σήμερα όμως η εικόνα της οικογένειας που
την αποτελεί ένας πατέρας με τα παιδιά του είναι πολύ πιο συνηθισμένη.
Περισσότερες εξακολουθούν να είναι οι μόνες μητέρες, ωστόσο έχει ήδη αρχίσει
να διαφαίνεται μια μεγάλη κοινωνική στροφή και ολοένα και περισσότεροι άνδρες
γίνονται εκείνοι πατέρας και μάνα ταυτόχρονα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurostat, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, στην
Ελλάδα, κατεγράφησαν 38.000 οικογένειες αποτελούμενες από μόνους άνδρες με
παιδιά, σε σύγκριση με 155.000 νοικοκυριά τα οποία συντηρούσαν μόνες γυναίκες
με παιδιά. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, ο αριθμός των ανδρών που αναλαμβάνουν την
ανατροφή των παιδιών αυξάνεται διαρκώς. Τα πρωτεία στο θέμα αυτό κρατά η
Ιταλία, όπου ζουν 442.000 οικογένειες που στηρίζουν τις δυνάμεις τους σε
ανδρικά χέρια και μόνον.

Η ανάληψη αυτών των ευθυνών είναι έργο πολύ κουραστικό και βαρύ για τον άνδρα,
πολύ περισσότερο απ’ ό,τι για τη γυναίκα. «Η μητέρα και τίποτε να μην κάνει
και τίποτε να μην ξέρει, καλύπτει εύκολα τις ανάγκες του παιδιού», εξηγεί ο κ.
Παρασκευόπουλος. «Αρκεί ένα της χάδι, ένα άγγιγμα. Αρκεί το παιδί ν’ αγγίξει
με το μάγουλό του το στήθος της. Πώς να αναπληρώσει την αίσθηση αυτή ένας
άνδρας… Η μητέρα πάλι τακτοποιεί πολύ απλά τα μικροπράγματα, τις δυσκολίες
του εικοσιτετραώρου, τις λεπτομέρειες της κάθε ημέρας. Κι αυτές οι
λεπτομέρειες είναι που φέρνουν την πίεση, την κούραση, την ένταση».

Φυσικά και σκέφθηκε να ξαναπαντρευτεί. «Είναι το πρώτο πράγμα που σκέπτεται
ένας άνδρας, όταν βρεθεί σ’ αυτήν τη θέση. Τελικά όμως έρχεται τελευταίο ή δεν
έρχεται ποτέ. Μια καλή σύζυγος, μια γυναίκα που θα αναπλήρωνε το κενό της
μητέρας έπρεπε να βρεθεί στα πρώτα πέντε χρόνια. Μετά ήταν πολύ πιο δύσκολο.
Υπήρχε η δική του άποψη, η γνώμη, η κριτική, η με διάφορους τρόπους
δικαιολογημένη και εκφραζόμενη άρνηση».

ΟΤΑΝ ο μπαμπάς αναλαμβάνει μόνος τη φροντίδα των παιδιών, οφείλει να ζήσει το
κάθε λεπτό αυτής του της απόφασης και να κρατηθεί μακριά από χαρακτηρισμούς,
σχολιασμούς και κρίσεις. «Είναι σίγουρα ένα “λούκι”», θα πει ο Γιώργος
Παρασκευόπουλος, που δέκα χρόνια τώρα είναι μόνος απέναντι στην ανάπτυξη και
τη διαπαιδαγώγηση του έφηβου πια Χάρη. «Ένα “λούκι” όμως που δεν σου
επιτρέπεται να το χαρακτηρίσεις ούτε “καλό” ούτε “κακό”. Πρέπει να το
αντιμετωπίσεις, να βρεις τον καλύτερο τρόπο να το χειριστείς, να ξεπερνάς τις
δυσκολίες που εμφανίζονται κάθε μέρα, κάθε ώρα». Για να τα καταφέρει έβαλε σε
δεύτερη μοίρα και την καριέρα του («αντί να επεκτείνω τις επαγγελματικές μου
δραστηριότητες, τις συρρίκνωνα»), την προσωπική και κοινωνική του ζωή, την
κοσμική του δραστηριότητα που ήταν κι εκείνη αναπόσπαστο μέρος της δουλειάς
και της ζωής του. «Κι ήταν όλα τους πολύ γερά…». Δεν μετάνιωσε όμως ποτέ για
τίποτα… Για καμιά από τις αμέτρητες θυσίες που έκανε σ’ αυτή τη διαδρομή.
«Τα μόνα που με συντρόφευαν πάντα ήταν οι ενοχές και η απορία: “Άραγε τα
καταφέρνω καλά;”. Κι ακόμη απάντηση δεν έχω βρει… Πάντα υπήρχε το
ερωτηματικό, το “και τώρα τι κάνουμε;”. Μετά, βρίσκαμε τι να κάνουμε, αλλά και
πάλι δεν είχα ησυχία. Αναρωτιόμουν συνεχώς αν ήταν το σωστό, αν υπήρχε
καλύτερο…». Ήταν και εξακολουθεί να είναι μια δύσκολη πορεία και για τους
δυό τους. Πολλές φορές χρειάστηκε να καταφύγει στη συμβουλευτική, να ζητήσει
τη γνώμη κάποιου ή κάποιων ειδικών. Πάντα στην αναζήτηση του «καλύτερου», του
«ιδανικού», όχι τόσο για τον ίδιο, όσο για τον γιο του…

Μόνο ο πατέρας. Ο Γιώργος Παρασκευόπουλος πήρε το βάρος της απόφασης να μεγαλώσει μονάχος του το γιο του κι αντιμετωπίζει με περισσή δύναμη και θάρρος τις δυσκολίες

ΕΙΝΑΙ κοινό μυστικό για τους δικηγόρους που χειρίζονται υποθέσεις διαζυγίων
πως για να δοθεί η επιμέλεια των παιδιών στον πατέρα, θα πρέπει να συντρέχουν
«ειδικοί» λόγοι ­ όπου το «ειδικοί» μεταφράζεται σε έντονα και δυσεπίλυτα
προβλήματα, σε καταστάσεις επώδυνες.

Όπως εξηγεί ο δικηγόρος κ. Γιώργος Πατεραντωνάκης, μέχρι τη δεκαετία του ’80
οι δικαστές ήταν εξαιρετικά διστακτικοί και πολύ δύσκολα ανέθεταν την
επιμέλεια των παιδιών στον πατέρα. «Μετρούσε πάντα περισσότερο το μητρικό
ένστικτο, η ανάγκη της μητρικής παρουσίας. Τα τελευταία χρόνια όμως, δεν
γίνονται διακρίσεις και δειλά – δειλά έχουν εκδοθεί πολύ αξιόλογες αποφάσεις.
Αυτό που μετρά είναι το συμφέρον του παιδιού. Συνεκτιμώνται οι συνθήκες
διαβίωσης κοντά στον πατέρα και εκείνες κοντά στη μητέρα, λαμβάνεται υπόψη
επίσης το γεγονός ότι τα αγόρια αναπτύσσονται καλύτερα όταν την επιμέλεια έχει
ο πατέρας και την τελική απόφαση την κρίνει το ποιος έχει τη δύναμη να
προσφέρει στο παιδί τα εφόδια για το μέλλον, την ασφάλεια, τη γαλήνη, την
αξιοπρέπεια και την εντιμότητα που έχει ανάγκη για να ορθοποδήσει».