ΑΦΙΕΡΩΜΑ Η ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ

Στα 92 του χρόνια αποχαιρέτησε τη ζωή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο οποίος
πέθανε σήμερα στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Υγεία, ύστερα από
δέκα ημέρες συνεχούς μηχανικής και φαρμακευτικής υποστήριξης ­ δηλαδή, με τον
τρόπο που ο ίδιος απευχόταν, όπως είχε εκμυστηρευθεί στους γιατρούς του παλιότερα.

Ώρα 1.40.

Το τέλος του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας επήλθε στη 1.40 π.μ. ύστερα από
καρδιακή ανακοπή, τη δεύτερη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του. Η αργή πτώση
της πίεσής του (9,5-10) είχε αρχίσει μερικές ώρες ενωρίτερα. Μετά τη 1 π.μ.,
όμως, η εξέλιξη ήταν ραγδαία. Η καρδιά του δεν άντεξε. Ο διευθυντής της ΜΕΘ κ.
Χ. Πασκαλής δήλωσε στα «ΝΕΑ»: «Δεν τον ταλαιπωρήσαμε άλλο. Έφυγε ήρεμα και
ωραία. Δεν κατάλαβε τίποτε. Ήταν ένας αξιοπρεπής θάνατος».

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο στις 7 Απριλίου,
ύστερα από σοβαρή λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος.

Κατά την 5η ημέρα νοσηλείας του όμως (πρώτες πρωινές ώρες Κυριακής των Βαΐων),
παρουσιάσθηκε μικρό έμφραγμα του μυοκαρδίου, το οποίο προκάλεσε σύντομη
καρδιακή ανακοπή. Η δυσάρεστη αυτή εξέλιξη ανάγκασε τους γιατρούς να
υποστηρίξουν μηχανικά την αναπνοή τού Κ. Καραμανλή και να τον μεταφέρουν στη
Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΕΣ

Οι προσπάθειες αποσύνδεσης από τον αναπνευστήρα κατά τις επόμενες ημέρες δεν
τελεσφόρησαν, ενώ παρουσίασε ταχυκαρδίες. Ένα ισχυρό ισχαιμικό επεισόδιο
προσετέθη το Μεγάλο Σάββατο. Η νεφρική λειτουργία άρχισε να παρουσιάζει έντονα
προβλήματα. Η κατάσταση φάνηκε να σταθεροποιείται προσωρινά την Κυριακή του
Πάσχα και τη Δευτέρα έως το απόγευμα.

Ραγδαία επιδείνωση, όμως, στη νεφρική λειτουργία του Κ. Καραμανλή εμφανίσθηκε
από το βράδυ της Δευτέρας του Πάσχα. Σε έκπτωση βρισκόταν από τα ξημερώματα
της Τρίτης η λειτουργία όλων των οργάνων του πρώην Προέδρου και οι θεράποντες
ιατροί ανέφεραν ότι ο ασθενής τους έπασχε πλέον από πολυοργανικό σύνδρομο και
«σήκωναν ψηλά τα χέρια». Ατμόσφαιρα παραίτησης επικρατούσε πια και μεταξύ των συγγενών.

ο προσωπικός ιατρός του πρώην Προέδρου και καθηγητής Καρδιολογίας κ. Ευτύχιος
Βορίδης, είχε δηλώσει χθες το πρωί στους δημοσιογράφους ότι η λειτουργία όλων
των οργάνων του Κ. Καραμανλή έφθινε και ότι ορισμένα όργανα (όπως τα νεφρά)
δεν λειτουργούσαν πια καθόλου. Ο κ. Βορίδης είχε αναφέρει ότι «κάθε ελπίδα για
τον πρώην Πρόεδρο έχει σβήσει» και ότι «όλα περνάνε πια “σε μεταφυσικό επίπεδο”».

Στο ιατρικό ανακοινωθέν, το οποίο είχε εκδοθεί από το Νοσοκομείο Υγεία στις 12
χθες το μεσημέρι, αναφερόταν ότι «η κατάσταση της υγείας του Προέδρου
εξακολουθεί να επιδεινώνεται προοδευτικά και παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη».
Αργά το βράδυ, άρχισε να πέφτει και η αρτηριακή πίεση του Κ. Καραμανλή,
ένδειξη ότι άρχιζε η αντίστροφη μέτρηση.

Τον Κωνσταντίνο Καραμανλή παρακολουθούσαν καθημερινά οι γιατροί κ.κ. Ε.
Βορίδης (καθηγητής Καρδιολογίας), Π. Τούτουζας (καθηγητής Καρδιολογίας και
διευθυντής του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας), Ελένη Γιαμαρέλλου
(καθηγήτρια Παθολογίας και ειδική στις λοιμώξεις), Χ. Μελισσηνός
(πνευμονολόγος, επίκουρος καθηγητής), Ε. Μπελλώνιας (παθολόγος), Χ. Πασκαλής (
διευθυντής ΜΕΘ του «Υγεία») και Α. Παπαγιάννης (αιματολόγος, επίκουρος καθηγητής).

ΑΠΟ ΤΟ 1990

Η γερή κράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αλλά και ο υγιεινός τρόπος ζωής του,
τον κράτησαν αλώβητο έως τα 85 του χρόνια. Δεν κάπνιζε, τρεφόταν λιτά και
γυμναζόταν τακτικά (ως γνωστόν υπήρξε μέγας λάτρης του γκολφ).

Τα προβλήματα υγείας του αρχίζουν τη δεκαετία του ’90. Η πρώτη ένδειξη ότι τα
γηρατειά αρχίζουν να τον καταβάλλουν έρχεται τον Μάιο του 1990, όταν παθαίνει
ένα λιποθυμικό επεισόδιο μπροστά στις κάμερες, την ώρα που δέχεται
συγχαρητήρια για την εκλογή του στο ύπατο αξίωμα της χώρας.

Τον Σεπτέμβριο του 1991 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παρουσιάζει καρδιολογικά
προβλήματα. Πηγαίνει στο Λονδίνο, όπου διαπιστώνεται ότι υπάρχει στένωση σε
δύο από τις αρτηρίες που εφοδιάζουν με αίμα την καρδιά του. Ο οργανισμός του,
όμως, έχει ήδη δημιουργήσει ένα είδος «φυσικού μπάι-πας»: νέα αγγεία
παρακάμπτουν τα άρρωστα και επιτελούν το έργο τους. Έτσι, ο Κωνσταντίνος
Καραμανλής επιστρέφει στην Ελλάδα χωρίς να χειρουργηθεί, με τη σύσταση να
ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή και να κάνει τακτικά τσεκ-άπ.

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Από τότε, τα χρόνια κυλούν ήρεμα, αν εξαιρέσει κανείς μερικές εποχικές
λοιμώξεις που τον ταλαιπωρούν από καιρού εις καιρόν. Ο Κ. Καραμανλής ακολουθεί
τον ίδιο ασκητικό τρόπο ζωής και εκπληρώνει τα καθήκοντά του ως Πρόεδρος της
Δημοκρατίας. Το 1995, όταν ολοκληρώνει τη θητεία του ως πρόεδρος, αποσύρεται
στο σπίτι του στην Πολιτεία, απ’ όπου ολοένα και πιο σπάνια εξέρχεται, ενώ
ελάχιστοι είναι οι άνθρωποι που τον βλέπουν ­ ακόμα και όταν πηγαίνει για
διακοπές στην αγαπημένη του Μύκονο.

Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε στα τέλη Μαρτίου…

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καραμανλή,
προέβη στην ακόλουθη δήλωση:

«Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στην Ελλάδα των
τελευταίων πενήντα ετών. Διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναίμακτη
μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία με την αποκατάσταση και αναμόρφωση
των δημοκρατικών θεσμών και την καθιέρωση ισονομίας και ισοπολιτείας για όλους
τους Έλληνες.

Με τις άοκνες προσπάθειές του για την ένταξη της χώρας μας στην Ενωμένη
Ευρώπη, έδωσε στην Ελλάδα τη θέση που της αξίζει στην οικογένεια των
ευρωπαϊκών κρατών. Έσπασε τη διεθνή απομόνωση στην οποία είχε περιέλθει η χώρα
μας λόγω της επτάχρονης δικτατορίας και διεύρυνε τους διεθνείς της ορίζοντες.

Συνέβαλε ουσιαστικά στην εξομάλυνση των σχέσεών μας με τις γειτονικές χώρες
των Βαλκανίων και στην εμπέδωση κλίματος ειρήνης, φιλίας, σταθερότητας και
συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή.

Επί δέκα έτη προσέδωσε, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον ύπατο πολιτειακό
θεσμό, ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο στις διεθνείς σχέσεις της χώρας όσο και στο εσωτερικό.

Γι’ αυτό και ο ελληνικός λαός και η εθνική αντιπροσωπεία ετίμησαν
επανειλημμένα τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με την ψήφο τους και τον ανέδειξαν στα
ύπατα πολιτικά και πολιτειακά αξιώματα.

Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, η κυβέρνηση και εγώ, προσωπικά, αποτίουμε
τον ύστατο φόρο τιμής στο πρόσωπό του, στον πολιτικό που δέσποσε στη
μεταπολεμική Ιστορία της χώρας».

Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ

Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και ανιψιός του Κ. Καραμανλή, κ. Κώστας
Καραμανλής, σε γραπτή του δήλωσε, τόνισε ότι «ο μεγάλος και εμπνευσμένος
ηγέτης, αυτός που με το δημιουργικό του έργο άλλαξε τη μοίρα της Ελλάδας,
πέρασε στην Ιστορία». Και συνέχισε: «Το όραμα και οι αρχές του ιδρυτή μας
πάντα θα μας εμπνέουν και θα μας οδηγούν. Χρέος μας να μετουσιώσουμε τη βαθιά
οδύνη σε δύναμη δημιουργίας και αναγέννησης για την Ελλάδα. Την Ελλάδα που
τόσο αγάπησε, την Ελλάδα που τόσο υπηρέτησε».

Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

Ο επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Κων. Μητσοτάκης εξέφρασε τα θερμά του
συλλυπητήρια στην οικογένεια του πρώην Προέδρου και τόνισε ότι «ο Κωνσταντίνος
Καραμαλής έφυγε πλήρης ημερών και με το έργο του να έχει αναγνωριστεί από
ολόκληρο τον ελληνικό λαό. Αυτή είναι η καλύτερη δικαίωση που μπορεί να
εύχεται ένας πολιτικός».

Τη σημασία του έργου του Κωνσταντίνου Καραμανλή εξήραν, με δηλώσεις τους,
στελέχη της Ν.Δ.

Ο ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Ο δήμαρχος Αθηναίων Δημήτρης Αβραμόπουλος, εξήρε την ηγετική προσωπικότητα του
πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, τον οποίο χαρακτήρισε ως σοφό δάσκαλο της
πολιτικής, της αξιοπρέπειας και του εθνικού κύρους και ως τον πιο εμπνευσμένο
οραματιστή της μεταπολεμικής Ελλάδας.