Οι πρωταθλητές δείχνουν τον δρόμο προς τον τίτλο

Πάνω: Οι Αμερικάνος, Τρόντζος, Ζούπας, Πετράκης, Βασιλειάδης βρέθηκαν στο Καλλιμάρμαρο 30 χρόνια μετά την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων και επ’ ευκαιρία της πρόκρισης της ΑΕΚ στο φάιναλ φορ. Στην ένθετη φωτογραφία φαίνεται καθαρά το σκορ και το πλήθος του κόσμου (80.000 – παγκόσμιο ρεκόρ) στον τελικό του ’68. Αριστερά, οι πέντε παίκτες με τον προπονητή της θρυλικής ΑΕΚ, Ν. Μήλα και τον έφορο Δ. Πασχαλίδη

ΤΡΙΑΝΤΑ χρόνια μετά… Στο ίδιο γήπεδο (Καλλιμάρμαρο), πέντε παίκτες (Χρήστος
Ζούπας, Γιώργος Αμερικάνος, Γιώργος Τρόντζος, Στέλιος Βασιλειάδης, Πέτρος
Πετράκης) της θρυλικής ΑΕΚ, που έκανε υπερήφανους τους Έλληνες, ο προπονητής
(Νίκος Μήλας) και ο έφορος (Δημοσθένης Πασχαλίδης) συναντιούνται, για χάρη της
«ΟΜΑΔΑΣ». Θυμούνται, συγκρίνουν την ομάδα του ’68 με την τωρινή τής ΑΕΚ και
εύχονται στην «Ένωση» να φέρει το Κύπελλο Πρωταθλητριών από τη Βαρκελώνη.

Το παράπονό τους; Που δεν είναι αμιγής ελληνική ομάδα η ΑΕΚ ­ ενώ τότε είχε
στη σύνθεσή της μόλις έναν Αμερικάνο και αυτόν μόνο στο… όνομα. Ωστόσο, δεν
διστάζουν να πουν ότι πιθανότατα ο «Δικέφαλος» δεν θα προκρινόταν στο φάιναλ
φορ της Ευρωλίγκα, αν είχε μόνο Έλληνες στη σύνθεσή του! Ο προπονητής της
Κυπελλούχου, Νίκος Μήλας, συντόνισε τη συζήτηση μαζί με το «μυαλό» ­ τον
«μαέστρο» της ομάδας, Χρήστο Ζούπα. Ο κόουτς έδωσε και πάλι οδηγίες στους
παίκτες του, που τον άκουγαν με… ανοιχτά αυτιά, έκαναν το καθιερωμένο «ζντο»
και το σήμα της νίκης. Όπως… παλιά ­ στις 4 Απριλίου του ’68.

«Το Κύπελλο εκείνο θα μείνει αξέχαστο. Ήταν κατόρθωμα για τα χρόνια εκείνα και
επετεύχθη μόνο από Έλληνες. Μίλησαν η ψυχή, η λεβεντιά, η καρδιά και ο κόσμος
­ οι Ελληνες. Ακόμη και αν η ΑΕΚ κατακτήσει το Κύπελλο στην Ευρωλίγκα, το δικό
μας Κύπελλο θα έχει ιδιαίτερη σημασία. Μακάρι όμως να το φέρει, γιατί το
αξίζει. Τα παιδιά, όπως και ο Ιωαννίδης, μόχθησαν για να φτάσουν μέχρι εκεί»,
θα πει ο αρχηγός της ομάδας, Γιώργος Αμερικάνος, που γύρισε πάλι πίσω το ρολόι
του χρόνου:

«Δεν θα ξεχάσω ότι ήταν ογδόντα χιλιάδες κόσμος στο γήπεδο και άλλοι τόσοι
περίμεναν έξω και μας σήκωσαν στα χέρια»

Ο Μήλας θα συνεχίσει:

«Και, φυσικά, δεν ήταν μόνο οι φίλοι της ΑΕΚ που ήρθαν να μας συμπαρασταθούν,
αλλά από όλες τις ομάδες»

«Ήταν εκφραστής ολόκληρης γενιάς η ΑΕΚ», θα συμπληρώσει ο Ζούπας. Για να συνεχίσει:

«Κάθε εποχή έχει τη χάρη της. Το Κύπελλο της ΑΕΚ ήρθε, ευτυχώς, σε μια από τις
πιο δημιουργικές περιόδους της Ελλάδος και το αγκάλιασαν όλοι. Ο κόσμος
διψούσε τότε για επιτυχίες, αφού δεν υπήρχαν, και ήταν φυσικό να έχει
αντίκτυπο. Η ΑΕΚ ήταν για μία δεκαετία το αγαπημένο παιδί μιας ολόκληρης
γενιάς και είχε φιλοσοφία ελληνική»

­ Τι έφταιξε, όμως, και η «βασίλισσα» με το πέρασμα των χρόνων έχασε την
κορόνα της;

Τον λόγο πήρε ο Ζούπας: «Δεν υπήρχαν άνθρωποι που να σκεφτούν το μέλλον της
ομάδας. Υπήρξε αναμενόμενη κάμψη, αφού δεν την εμπλούτισαν με νέα στοιχεία και
ήρθαν οι άλλες ομάδες, που ζήλεψαν την αίγλη της. Σιγά σιγά, μετά το 1972-73,
ήρθε η κατηφόρα για την Ένωση»

Ο Στέλιος Βασιλειάδης βιάζεται να πάρει σειρά να μιλήσει. Θέλει να εκφράσει τα
παράπονά του και να πει γιατί δεν πολυσυνηθίζει να πηγαίνει στο γήπεδο:

«Μα, τι να πάω να κάνω… Να φωνάζω “ΑΕΚ” και να βλέπω ξένους παίκτες; Έχω
πολλά παράπονα από την ΑΕΚ: αν δεν ήταν ο Άγγελος Μοσχονάς, που με έβαλε στον
Οργανισμό Νεολαίας και Άθλησης του Δήμου Αθηναίων, τώρα θα πεινούσα»

Ο Βασιλειάδης «πονούσε» που τα έλεγε αυτά, μα δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς.
Και αυτός, όμως, με τη σειρά του ευχήθηκε καλή τύχη στο δύσκολο έργο της ΑΕΚ
στη Βαρκελώνη:

Το «ευχαριστώ» στον κόσμο από τους Αμερικάνο, Τρόντζο, Ζούπα, Τσάβα, Νεσιάδη, Βασιλειάδη

«Την πονάω την ΑΕΚ, αλλά θα την πονούσα περισσότερο αν ήταν αμιγώς ελληνική.
Ένα πράγμα θα πω: η ΑΕΚ πρέπει να αγκαλιάζει αυτούς που μάτωσαν τη φανέλα της
και να μην τους αντιμετωπίζει σαν αποπαίδια»

Ο ψηλός, που έγινε σύμβολο για τους περισσότερους Ελληνες («ο… Τρόντζος
είσαι;», έλεγαν οι πιο πολλοί, βλέποντας κάποιον ψηλό άνθρωπο), άλλαξε θέμα
και αναφέρθηκε στο καθαρά αγωνιστικό. Ο Τρόντζος εξήγησε τι πρέπει να προσέξει
η ΑΕΚ στη Βαρκελώνη:

«Η ΑΕΚ, αν παίξει όπως κόντρα στην Άλμπα, θα πάει καλά στη Βαρκελώνη. Της πάει
αυτό το παιχνίδι: κοντρόλ ρυθμός, όχι τρέξιμο χωρίς μυαλό και αιφνιδιασμοί
όποτε είναι η κατάλληλη στιγμή»

Όσο για τον Ιάκωβο Τσακαλίδη, που είναι ο… διάδοχός του, απέφυγε τη σύγκριση:

«Είναι μικρός ακόμη και έχει να μάθει πολλά. Βοηθάει πολύ στα ριμπάουντ και το
μέλλον είναι δικό του ­ φτάνει να δουλέψει σκληρά»

Ο Πέτρος Πετράκης ήταν πολύ αισιόδοξος για την κρίσιμη αναμέτρηση με τη
Μπενετόν στη Βαρκελώνη και έπλεξε το εγκώμιο του Ιωαννίδη:

«Θα είμαι εκεί, κοντά στην ομάδα, για να συμπαρασταθώ. Είναι στα συν της
διοίκησης, που δεν μας ξέχασε και μας προσκάλεσε στη Βαρκελώνη. Αυτό το
Κύπελλο, αν κατακτηθεί, θα είναι σημαντικό για δύο λόγους: πρώτον γιατί ύστερα
από πολλά χρόνια θα βγάλει την ΑΕΚ από το τούνελ που είχε μπει και, δεύτερον,
γιατί θα επιτευχθεί από Ελληνα προπονητή. Πιστεύω ότι ο Ιωαννίδης μπορεί να
κοουτσάρει με επιτυχία οποιαδήποτε ομάδα στην Ευρώπη και στην Αμερική»

Όσο για τη σύγκριση της ομάδας του ’68 με την τωρινή, ο Πετράκης εξήγησε:

«Ζούμε στο 2000 και το μπάσκετ δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνο της εποχής
μας. Ήταν άλλες οι συνθήκες. Τώρα έχει ανέβει πολύ, αλλά θα πρέπει να
προσεχθεί σε κάποια σημεία, ώστε να μην κορεστεί ο κόσμος. Τα μεγέθη είναι διαφορετικά».

Ο έφορος της ομάδας, Δημοσθένης Πασχαλίδης, ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές
(σχεδόν μόνος του ήταν και έπρεπε να τα βγάζει πέρα με τη δουλειά πέντε και
δέκα ατόμων):

«Η ΑΕΚ ήταν ενιαίο σωματείο στο ποδόσφαιρο και στο μπάσκετ και, το
σημαντικότερο: δεν ήταν κερδοσκοπικό. Τα πράγματα έχουν αλλάξει στη σημερινή
εποχή. Ήμασταν όλοι ενωμένοι ­ να σκεφτείτε ότι ερχόταν και μας υποδεχόταν ο
Μουρούζης. Όταν τους είχα πει την ιδέα να γίνει ο Τελικός στο Καλλιμάρμαρο,
απάντησαν: “Τι λέει τώρα ο μικρός…”»

Από μικρό, πάντως, και όχι μόνο, η ΑΕΚ έγραψε… ιστορία.

Ο Γιώργος Αμερικάνος σηκώνει το Κύπελλο και αποθεώνεται από τους χιλιάδες φίλους του μπάσκετ

Δεν ήταν δυνατό να παραστούν όλοι στη συνάντηση που έγινε στο Καλλιμάρμαρο
στάδιο. Απο το «ραντεβού» απουσίασαν, λόγω υποχρεώσεων, οι Λαρεντζάκης,
Χρηστέας, Τσάβας, Νεσιάδης.

Για την ιστορία αναφέρουμε τους πόντους στον τελικό του Κυπέλλου
Κυπελλούχων με τη Σλάβια (89-82) στις 4 Απριλίου του 1968:

ΑΕΚ: Αμερικάνος 29, Τρόντζος 24, Ζούπας 12, Βασιλειάδης 11, Λαρεντζάκης 6,
Χρηστέας 4, Τσάβας 3.

ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ κίνητρο είναι το σημαντικότερο στα αθλήματα που είναι
επαγγελματικά. Οι παίκτες της ΑΕΚ και ο προπονητής θα «χρυσωθούν» σε περίπτωση
που αναδειχτούν πρωταθλητές Ευρώπης, όμως τότε τα πράγματα, δεν ήταν έτσι…
ακριβώς. Ποιο ήταν το όφελος για την κατάκτηση του Κυπέλλου;

Πήρε από 50.000 δραχμές ο κάθε παίκτης και ένα ταξίδι για το Μεξικό.

Οι απόψεις διίστανται εδώ: οι μισοί λένε ότι είναι ευχαριστημένοι και οι άλλοι
όχι. Σε ένα πάντως συμφωνούν: οι συνθήκες στις οποίες αγωνίζονταν ήταν άσχημες
και αυτό που έζησαν δεν… πληρώνεται με τίποτα.

Ο προπονητής Νίκος Μήλας θυμάται διάφορα γεγονότα:

«Δεν θα ξεχάσω ποτέ που ο Αμερικανός ζητούσε εκατό δραχμές παραπάνω από τον
μισθό του Τρόντζου, γιατί ήταν παλαιότερος. Ούτε τις προπονήσεις, που γίνονταν
με χιόνια, με βροχές και γενικά με κακοκαιρία. Γήπεδα δεν υπήρχαν κλειστά:
εκτός από τον Τάφο του Ινδού στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και το γήπεδο του
Σπόρτιγκ. Οι παίκτες αγωνίζονταν άρρωστοι και η προσπάθειά τους συγκινούσε και
τις πέτρες. Ήταν η εποχή των ρομαντικών. Ο προπονητής ήταν περισσότερο
λειτουργός και έδινε σωστές συμβουλές στα παιδιά. Ηθική ήταν η βοήθειά μας
προς πάσα κατεύθυνση»

Όσο για τον προϋπολογισμό της ομάδας;

«Το πολύ να έφτανε τα δύο εκατομμύρια δραχμές τον χρόνο», θα προσθέσει ο
έφορος Δημοσθένης Πασχαλίδης.

Δύο πρόσωπα, σύμφωνα με τον Χρήστο Ζούπα, θα «λάμψουν» στη Βαρκελώνη: ο
Γιάννης Ιωαννίδης και ο Σάσα Ντανίλοβιτς

«Όλες οι ευρωπαϊκές ομάδες δεν έχουν μεγάλη διαφορά μεταξύ τους. Λείπουν οι
παίκτες-ηγέτες και αυτό είναι φως-φανάρι. Ο Ιωαννιδης υπερέχει σαν
προσωπικότητα, ενώ οι Ιταλοί (Κίντερ) έχουν υπεροχή με τον Ντανίλοβιτς, που
είναι νικητής»