Πάσχα των Ελλήνων…

![]() |
Τα Πάθη, η Ανάσταση, το ξεναγέννημα του ανθρώπου. Πάσχα, η μεγάλη γιορτή της
Χριστιανοσύνης, που διατηρεί ακέραιο τον ελληνικό χαρακτήρα της, από το
Βυζάντιο μέχρι σήμερα.
Άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών (συγγραφείς, δημοσιογράφοι, ποιητές,.
καλλιτέχνες) προϋπαντούν την Πασχαλιά, την άνοιξη, με το δικό τους τρόπο.
Επίκαιρα ρεπορτάζ, στίχοι, σκίτσα, χρονογραφήματα, διηγήματα, επί χρόνια
ολόκληρα, κατέχουν πρώτες θέσεις στις σελίδες και τα εξώφυλλα εφημερίδων και
περιοδικών. Μέσα από αυτά, ζωντανεύουν παλιές μνήμες, όμορφες εικόνες με
κείμενα και φωτογραφίες για την Πασχαλιά.
![]() |
|
Η Ανάσταση των βαρελοφρόνων. Ο Αναστάσης (σκίτσο του Π. Παυλίδη στον |
Για την Πασχαλιά στο Βυζάντιο γράφει ένα θαυμάσιο ρεπορτάζ στο 15ήμερο
περιοδικό ποικίλης ύλης «Ψυχαγωγία» (Απρίλιος 1970) η Μαρία Τσάτσου: «Μπορούμε
να ξαναζήσουμε για λίγο όπως αιώνες πριν ζούσαν οι Βυζαντινοί. Για κείνους το
Πάσχα σήμαινε καθαριότητα γενική, ανακαίνιση, καινούργια ρούχα, ατέλειωτα
φαγοπότια, κόκκινα αυγά και τσουγκρίσματα. Τα δάπεδα των σπιτιών σκεπάζονταν
με δάφνη, μυρσίνη και άνθη λεμονιάς, οι τοίχοι βάφονταν με ζωηρά χρώματα,
“λαμπραιγκαινίαζαν” καινούργια ρούχα».
Στη στήλη του «Της ζωής τα παράξενα» στο περιοδικό «Ρομάντσο» (Απρίλης 1949),
ο συγγραφέας Γιώργος Γιαννακόπουλος, με επίκαιρους στίχους του, σχολιάζει:
«Έφτασε αγαπητοί μου η Μεγάλη Εβδομάδα
μα με θλίψη σας δηλώνω
και χωρίς αοριστία
πως για τους φτωχούς εμάς,
θα συνεχισθεί ακόμα και το Πάσχα η νηστεία!”.
Αν όμως ο Γιώργος Γιαννακόπουλος, με στίχους γεμάτους κοινωνικό περιεχόμενο,
καυτηριάζει τη φτώχεια εκείνη την εποχή, σε ένα άλλο δημοφιλές περιοδικό, την
ίδια χρονιά, στον «Θησαυρό», ο Γιώργος Θίσβιος, με τον δικό του τρόπο δίνει
ευχάριστη διάσταση στον εορτασμό του Πάσχα:
«Πάσχα Κυρίου! Γύρω μας Αγάπη ας απλωθεί
κι ας δώσουμε κι ας πάρουμε φιλιά περιπαθή.
Δεν πρέπει να τις χάνουμε αυτές τις ευκαιρίες,
γι’ αυτό πάρτε… αμπάριζα και πνίξτε στα φιλιά,
και δεσποινίδες νόστιμες και όμορφες κυρίες
που δεν θα σας προγκήξουνε, μια κι είναι Πασχαλιά!».
![]() |
|
Η πρώτη σελίδα της ημερήσιας εφημερίδας «Πατρίς» πριν από 63 (!) χρόνια. |
Εκτός από τα θέματα γύρω από τα έθιμα και τα ήθη για το Πάσχα που παρατηρούμε
στις εφημερίδες και τα περιοδικά, από το 1930 ως το 1950, στη δεκαετία του
1960-1970, σε περιοδικά δημοσιεύονται προτάσεις για το πασχαλινό τραπέζι, με
το πατροπαράδοτο αρνί σούβλας και όχι μόνο, καθώς και τα αυγά, που από τότε το
μάρκετινγκ ρίχνει την ιδέα και για άλλα χρώματα, εκτός του κόκκινου, κι ακόμα
εμφανίζονται οι πρώτες ιδέες για «όμορφα ζωγραφιστά αυγά» (με χαλκομανίες ή
αυτοκόλλητα σε διάφορα σχέδια και χρωματισμούς).
Οι «Δρόμοι της Ειρήνης» (μηνιαίο περιοδικό της Αριστεράς), με χρονογράφημα του
Νικηφόρου Βρεττάκου, δίνει περισσότερο πολιτική διάσταση στον εορτασμό αφού
δένει θαυμάσια τη ζωή και το έργο του Ιησού Χριστού με τα σύγχρονα πάθη (εποχή
του 1960-1965) και την ειρήνη που ποθούν οι λαοί, αλλά δεν έρχεται.
![]() |
|
«Καλό Πάσχα» από την ειδική πανηγυρική έκδοση του περιοδικού «Πρώτο» τον |
Άλλα δύο λαϊκά περιοδικά της ίδιας περιόδου (1960-1970) με πολύ μεγάλη
κυκλοφορία, το «Πρώτο» και το «Ντομινό», δημοσιεύουν θέματα για το Πάσχα, με
πολλές προτάσεις και δώρα, αλλά παράλληλα δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο
θρησκευτικό χαρακτήρα της γιορτής και στη σημασία της.

















