ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μετά την πτήση…

Μετά την αναγκαστική προσγείωση του εξυγιαντικού της Ολυμπιακής νομοσχεδίου,
αυτό που κουβεντιάζουν μεταξύ τους πολιτευόμενοι και πολιτικολογούντες, είναι
αν ο Πρωθυπουργός μπορεί ή όχι να χρησιμοποιήσει το χαρτί των πρόωρων εκλογών
για να εκβιάσει κομματική πειθαρχία και να επιβάλει την πολιτική, την οποία
εξαγγέλει μεν, αλλά μετ’ εμποδίων, αναβολών και εκπτώσεων εφαρμόζει.

Αυτό είναι το ερώτημα των ημερών. Μα είναι άραγε το πραγματικό ερώτημα;

Οι πιο απαισιόδοξοι αναρωτιούνται ήδη μήπως οι πρόωρες εκλογές είναι στα χέρια
του Πρωθυπουργού όχι πια χαρτί που μπορεί να το εκμεταλλευτεί, αλλά βόμβα
έτοιμη να σκάσει. Μήπως δηλαδή οι πρόωρες εκλογές έχουν γίνει ήδη από
πολιτικός ελιγμός κατ’ επιλογήν, εφιάλτης αναπόφευκτος.

Και κάποιοι, ακόμη πιο απαισιόδοξοι, θα έλεγαν ίσως ότι το ερώτημα δεν είναι
ούτε καν αυτό. Το ερώτημα είναι κατά πόσον ακόμη και οι εκλογές, πρόωρες ή
όχι, μπορούν να δώσουν λύση στο πρόβλημα ­ του οποίου η κοινοβουλευτική
περιπέτεια της Ολυμπιακής απετέλεσε απλώς μιαν ακόμη ένδειξη.

Αλλά μήπως όλα αυτά είναι υπερβολές; Μήπως έχουν άδικο όσοι βγάζουν ευρύτερα
πολιτικά συμπεράσματα από την περιπέτεια της Ολυμπιακής; Και μήπως έχουν δίκιο
εκείνοι οι «κύκλοι προσκείμενοι» ­ κατά πώς έλεγαν στην παλιά, λουστραρισμένη
γλώσσα του πολιτικού ρεπορτάζ ­ που λένε πως η περιπέτεια της Ολυμπιακής είχε,
παρά τις περί του αντιθέτου εντυπώσεις, αίσιο τέλος, αφού το νομοσχέδιο
ψηφίστηκε, οι εργαζόμενοι συνήνεσαν και οι όποιοι συμβιβασμοί και αλλαγές
έγιναν, είναι μικρής σημασίας;

Το βασικό είναι ότι όλοι, ακόμη και οι πιο φωνακλάδες της εσωκομματικής
αντιπολίτευσης, υποχρεώθηκαν να δεχθούν τις αλλαγές ­ λένε οι κύκλοι ­ και το
μόνο που έχασε η κυβέρνηση είναι η μάχη των εντυπώσεων, τις οποίες, ούτως ή
άλλως, γενναιοφρόνως περιφρονεί.

Ίσως, αν πάρει κανείς γραμμή – γραμμή και άρθρο – άρθρο τις αλλαγές στο
πολύπαθο νομοσχέδιο να διαπιστώσει ότι αυτό που εν τέλει έγινε δεκτό δεν
απέχει και τόσο πολύ από τα αρχικώς προταθέντα και ότι τα 40 δισ. που
υποτίθεται ότι τελικώς εξοικονομούνται δεν απέχουν δα και τόσο πολύ από τα 50
δισ. που επεδιώκετο να περικοπούν. Τι σαράντα, τι πενήντα ­ αριθμοί σε σχέδια
επί χάρτου είναι στο κάτω κάτω.

Μα από την κοινοβουλευτική περιπέτεια της τελευταίας εβδομάδας, αυτό που έχει
τη μικρότερη σημασία είναι η συμφωνία που τελικώς επετεύχθη και ο νόμος που
τελικώς εψηφίσθη.

Κι αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ότι η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να
αλλάξει δύο φορές, μια επί της διαδικασίας και μια επί της ουσίας, ένα
νομοσχέδιο το οποίο η ίδια είχε εισηγηθεί ως κρίσιμο, «πιλοτικό» και
«παραδειγματικό». Κι ότι εμφανίσθηκε να υπαναχωρεί, όχι στα πλαίσια μιας
υγιούς διαπραγμάτευσης με τους ενδιαφερομένους, αλλά στα πλαίσια ενός δημοσίως
εξελισσόμενου δούναι και λαβείν με μια ομάδα βουλευτών της εσωκομματικής
αντιπολίτευσης, οι οποίοι μάλιστα δηλώνουν ότι με τον ίδιο τρόπο ακριβώς θα
συνεχίσουν να πολιτεύονται και στο μέλλον.

Και τι κακό έχει αυτό; απαντούν κάποιοι.

Αφού η αντιπολίτευση, αδύναμη και η ίδια να συνθέσει σε κοινή θέση τις ψηφίδες
των διαφορετικών απόψεων στο εσωτερικό της, δεν διαλέγεται, δεν προτείνει, δεν
μετέχει στο νομοθετικό παιχνίδι, αλλά υπεκφεύγει και περιμένει την εφαρμογή
του νόμου της βαρύτητας στην πολιτική ζωή (να πέσουν δηλαδή ως ώριμο φρούτο οι
κυβερνώντες, χωρίς να κουνήσουν το δαχτυλάκι τους οι αντιπολιτευόμενοι), γιατί
να μην υποκαταστήσουν κάποιοι εκ της πλειοψηφίας την ελλείπουσα αντιπολίτευση,
επιβάλλοντας στην κυβέρνηση τον διάλογο, τον συμβιβασμό και την επιδίωξη της
συναίνεσης, που είναι ο κανόνας της Δημοκρατίας;

Και μόνον το γεγονός, ότι το ερώτημα τίθεται, κι ακούγεται, μάλιστα, εύλογο,
αποκαλύπτει πόσο «μασκέ» είναι η κοινοβουλευτική διάταξη των πολιτικών
δυνάμεων. Πόσο οι τυπικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κομμάτων απέχουν από
τις ουσιαστικές γραμμές των αντιπαραθέσεων. Πόσο αναντίστοιχο είναι, στη δομή,
τη διάταξη και τη λειτουργία του, το πολιτικό σύστημα με την ημερήσια διάταξη
των προβλημάτων που έχει θέσει προς επίλυση. Και πόσο δύσκολο είναι να
υλοποιήσει η Πολιτική ένα φιλόδοξο πρόγραμμα αλλαγών που, διαρκώς, εξαγγέλλει,
χωρίς να αλλάξει πρώτα η ίδια.

Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα που ξεπερνά και το παιχνίδι των εσωκομματικών
ισορροπιών στο ΠΑΣΟΚ και το παιχνίδι των πρόωρων εκλογών.