[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Ένωση (Ε.Ε.) έχει εγκαινιάσει τη διαδικασία για την αντικατάσταση
της Σύμβασης Λομέ, που συνδέει σήμερα 71 χώρες της Αφρικής, Καραϊβικής και
Ειρηνικού (ΑΚΕ) με την Ε.Ε., με ένα νέο καθεστώς οικονομικών σχέσεων για τον
21ο αιώνα. Οι 71 χώρες ΑΚΕ αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα αναπτυσσομένων χωρών
του (πρώην) Τρίτου Κόσμου, στην οποία περιλαμβάνονται ορισμένες με το
χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, και τις φτωχότερες χώρες της υφηλίου που
βρίσκονται κυρίως στην υπο-Σαχαρική Αφρική. Ανάμεσα στους στόχους που θέτει η
Ε.Ε. στη διαδικασία αντικατάστασης της Λομέ είναι η ανάπτυξη περιφερειακών
συμβάσεων ­ συμβάσεων δηλαδή με ομάδες χωρών που εντάσσονται σε περιφερειακά
υποσύνολα, πράγμα που θα έχει ως συνέπεια την εγκατάλειψη της σφαιρικής
προσέγγισης με το σύνολο των 71 χωρών. Στην προσέγγιση αυτή αντέδρασαν ήδη οι
χώρες ΑΚΕ. Επιδεικνύοντας έναν υψηλό βαθμό αλληλεγγύης μεταξύ τους, οι χώρες
ΑΚΕ τονίζουν ότι η Ε.Ε. δεν πρέπει να διχάσει τον αναπτυσσόμενο κόσμο με
περιφερειακά σύμφωνα. Η ισχυρότερη όμως αντίδραση από πλευράς των 71 χωρών ΑΚΕ
(βλέπε «Financial Times» 19.3.1998) αφορά στις πολιτικές προϋποθέσεις που η
Ε.Ε. επιδιώκει να επιβάλει με το νέο καθεστώς σχέσεων. Το θέμα είναι ιδιαίτερα
λεπτό και απαιτεί προσοχή. Η Ε.Ε. διατείνεται ότι θέλει να χρησιμοποιήσει το
νέο καθεστώς για την προώθηση των ατομικών δικαιωμάτων, δημοκρατίας, κράτους
δικαίου και «καλής διακυβέρνησης» στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Οι στόχοι αυτοί
είναι θεάρεστοι και ασφαλώς πρέπει να προωθηθούν. Αλλά χρειάζεται προσοχή στην
ερμηνεία τους. Η Ε.Ε. δεν θα πρέπει να επιχειρήσει να εξάγει το «ευρωπαϊκό
πρότυπο» στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Θα πρόκειται για «πολιτιστικό
ιμπεριαλισμό». Η υπερβολή σκοτώνει. Η Ένωση θα πρέπει να επικεντρώσει την
προσπάθειά της σε δύο κύριους στόχους, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη
για την εξάλειψη της φτώχειας και εξαθλίωσης και τη δημιουργία / ενδυνάμωση
(empowerment) της «κοινωνίας των πολιτών», ώστε οι κοινωνίες αυτές να
δημιουργήσουν τις ενδογενείς συνθήκες για την προστασία των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, την οικοδόμηση κράτους δικαίου και δημοκρατίας.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.