Τηλεοπτικό μάθημα πρώτον, ληστεία μετά φόνου

Το θύμα. Ο Κοσμάς Λάιος αντιστάθηκε στον μικρόσωμο κουκουλοφόρο. Και το μαχαίρι «χτύπησε» τρεις φορές το σώμα του

Τους χώριζαν μισός αιώνας ζωής και ένας μανδρότοιχος. Τους έδεναν γνωριμία
και βιώματα χρόνων. Οι κοινές συνήθειες της γειτονιάς, η πρωινή καλημέρα…
Όσο ήταν μικρός ο Βασίλης σκαρφάλωνε και πηδούσε τον μανδρότοιχο και ο
γείτονάς του, ο Κοσμάς Λάιος, τον μάλωνε και του ‘λεγε: «πρόσεχε, θα
χτυπήσεις». Τον είδε να γεννιέται, να περπατά και σιγά – σιγά να μεγαλώνει.
Τον πήρε από το χέρι να περάσουν προσεκτικά απέναντι τον δρόμο – καρμανιόλα
που οδηγεί στην Επίδαυρο. Τον είδε σχεδόν έφηβο… Εκεί, πάνω στη κεντρική
δημοσιά, πεντακόσια μέτρα από το γήπεδο, στα Ίσθμια, ένα χωριό που δεν μοιάζει
πια με χωριό, έφτασε ο Κοσμάς Λάιος τα 63. Και ο Βασίλης έκλεισε τα 15….
Λίγο πριν σημάνουν τα μεσάνυχτα της Τρίτης, πήδησε και πάλι τον μανδρότοιχο ο
Βασίλης. Αυτή τη φορά «φορούσε» κουκούλα στο κεφάλι και κρατούσε μυτερό
μαχαίρι. Ούτε που τον πήρε είδηση ο Κοσμάς και ούτε καν πονηρεύτηκε όταν ήρθαν
αντικρυστά στην κρεβατοκάμαρά του. Τρέμοντας ο κουκουλοφόρος του ζήτησε λεφτά.
Αντιστάθηκε ο Κοσμάς στον νυχτερινό εισβολέα. Και το μαχαίρι χτύπησε
πανικόβλητο τρεις φορές: δύο στην πλάτη, μια στην κοιλιά. Έτσι, δύο γειτονικά
σπίτια, σε μια κεντρική δημοσιά στα Ίσθμια, βυθίστηκαν στη σιωπή του πένθους.
Το πρώτο πενθεί τον νεκρό του. Και το δεύτερο θρηνεί για το παιδί που μόλις
διέγραψε έναν ελλιπή 16χρονο κύκλο… Αλλά και για τον φίλο, τον γείτονα, τον
Κοσμά τον γλυκομίλητο.

ΤΙ ΠΑΡΑΔΟΞΗ συγκυρία. Μοναχικός άνθρωπος ήταν ο Κοσμάς. Εργένης, από πεποίθηση
άγαμος αλλά με μια απερίγραπτη λατρεία στη ζωή. Δεν έκανε οικογένεια, δεν
απέκτησε παιδιά. Μα ήταν επιλογή κι έτσι δεν έγινε μίζερος ή μονόχνωτος. Πάντα
του περίσσευε αγάπη. Για όλους…

Μοναχικό παιδί ήταν για τους συμμαθητές του και ο Βασίλης. Το Γυμνάσιο το
τέλειωσε στα Ίσθμια. Και από τον Σεπτέμβριο φοιτούσε στην Α’ Λυκείου, στο 3ο
Λύκειο της Κορίνθου. Μικρός χρόνος για να τον γνωρίσουν καλά οι συμμαθητές
του.

Αλλά αρκετός για να διαχωρίσουν πως «ήταν ένα καλό, σχεδόν αγαθό παιδί. Αλλά
κλειστός χαρακτήρας. Δεν είχε ιδιαίτερα στενές σχέσεις, ούτε έδειχνε μεγάλη
προσήλωση στα μαθήματα. Ήξερε όμως πολλά, αυτό φαινόταν…».

Ένα δάνειο 8.000 δραχμών από συμμαθητή του προηγήθηκε πριν από λίγες ημέρες.
Ήθελε να αγοράσει κάτι κασέτες ο Βασίλης. Αλλά δεν είχε τα χρήματα να τα
επιστρέψει. Και είχε υποσχεθεί ότι θα τα έδινε πίσω, χθες Τετάρτη…

Ντρεπόταν, είπε στον κ. Γιάννη Παπαδόπουλο, διευθυντή της Αστυνομικής
Διεύθυνσης Κορίνθου, να πάει στο σχολείο χωρίς την οφειλή του.

Έτσι σκέφθηκε να μπει στο σπίτι του γείτονα με ένα μαχαίρι και να τον
ληστέψει: «Το έκανε επειδή χρωστούσε! Τον ρώτησα: “χρωστάμε και άλλοι αλλά δεν
σκοτώνουμε για να ξεχρεώσουμε”.

Και τότε μου είπε ότι βλέποντας όλα αυτά που συμβαίνουν καθημερινά στην
τηλεόραση, πίστεψε ότι είναι κάτι πολύ απλό, πολύ εύκολο…».

Ο δράστης. Δεκαπέντε χρόνων και κάτι, ένας αμούστακος έφηβος. Ένα παιδί. Που «πίστεψε» την τηλεόραση… Έτσι πήρε το πρώτο μεγάλο μάθημα ζωής. Ληστεία μετά φόνου…

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Έτσι απλά, έτσι εύκολα, ένα παιδί, ένας αμούστακος έφηβος, έγινε δολοφόνος του
γείτονά του. Επειδή πίστεψε ότι ο καθένας μπορεί να κλέψει και να ληστέψει.
Επειδή ξαφνικά δεν μπορούσε να διαχωρίσει το καλό από το κακό. Που έγιναν μέσα
του ένα ­ μια άμορφη μάζα. Επειδή συσσώρευε βία από την τηλεόραση. Την
τηλεόραση που τελικά τον δίδαξε το πρώτο μεγάλο μάθημα της ζωής του: Ληστεία
μετά φόνου.

Ίσως έτσι να εξηγείται και η κατοπινή του στάση. Βγήκε όχι απλά ληστής ή
κλέφτης αλλά και δολοφόνος από την πόρτα της κουζίνας του γείτονά του.

Με μόλις το 10% του ποσού που ήθελε να επιστρέψει ­ στον δανειοδότη συμμαθητή
του ­ στην τσέπη. Είχε κάνει ένα έγκλημα για 800 δραχμές! Αλλά δεν έδειχνε να
έχει συναίσθηση…

ΜΑΤΩΜΕΝΟΣ

Την ώρα που η Ελένη, η Βουλγάρα οικιακή βοηθός του Κοσμά Λάιου ούρλιαζε για
βοήθεια και η δική του μητέρα τηλεφωνούσε στην Αστυνομία (!), ο Βασίλης είχε
την ψυχραιμία να αλλάξει ρούχα, να πλύνει τα χέρια του και να πετάξει τα
ματωμένα και το μαχαίρι κάτω από τη σκάλα.

Η συνέχεια της παράστασης δόθηκε μπροστά στους αστυνομικούς λίγα λεπτά
αργότερα: «Είδα τον δράστη, ήρθαμε αντιμέτωποι και προσπάθησα να τον
σταματήσω», τους είπε για να δικαιολογήσει τις εκδορές και το χτυπημένο του
δάχτυλο. Τους έδειξε και την κατεύθυνση που πήρε ο «δράστης» με το μαχαίρι στο
χέρι…

Αλλά ο διοικητής της Ασφάλειας Κορίνθου, ο κ. Αρματάς, είχε καταλάβει… Του
έκανε κάποιες ερωτήσεις και πήρε τον μικρό στο Τμήμα. Αστυνομικοί πήγαν να
κάνουν έρευνα στο σπίτι του. Βρήκαν τα ρούχα. Βρήκαν και το μαχαίρι. Μέσα σε
πέντε λεπτά ο Βασίλης είχε ομολογήσει.

Το σώμα του Κοσμά Λάιου δεν είχε ακόμα παγώσει και το απίστευτο έγκλημα είχε
κιόλας διαλευκανθεί.

ΤΙ ΕΦΤΑΙΞΕ

Τι έφταιξε; Τι έκανε φονιά έναν 15χρονο; Στην ευρύτερη περιοχή της Κορίνθου,
όλοι καίγονται για την απάντηση. Αλλά κανείς δεν την έχει. Ο πατέρας του
δράστη και το θύμα, ήταν φίλοι. Κέρασε πολλές φορές καραμέλες τον Βασίλη ο
Κοσμάς Λάιος. Αλλά ήταν το κοντινότερο υποψήφιο θύμα ληστείας…

Στην κεντρική δημοσιά που ενώνει την Κόρινθο με τα Ίσθμια και οδηγεί στην
Επίδαυρο, σε ένα σπίτι που δεν έχει πια ένοικο, μια μεσόκοπη γυναίκα, η Ελένη
από τη Βουλγαρία, σφουγγάριζε και ξανασφουγγάριζε χθες το μεσημέρι. Έπλενε
τους τοίχους και ύστερα έριχνε πάλι κάτω σαπουνάδα και σφουγγάριζε ξανά το
μπάνιο, το διάδρομο, το χολάκι.

Συνάδελφοι από τη δουλειά ­ διοικητικός υπάλληλος στα γραφεία της υπεύθυνης
εταιρείας για τη διώρυγα ήταν ο Κοσμάς κι εκεί δούλευε εργάτης και ο φίλος του
ο Μιχάλης ­ φίλοι και γείτονες, δακρυσμένοι άνθρωποι χωρίς λαλιά,
μπαινοβγαίνουν στο σπίτι. Και η Ελένη καταπίνει τους λυγμούς της και
ξανασφουγγαρίζει… Δεν θέλει να μιλήσει, δεν θέλει να πει πως τον είδε τον
Κοσμά μαχαιρωμένο ούτε για το παιδί θέλει να πει κάτι… Κανείς δεν θέλει να
προσθέσει τίποτα. Μονάχα πως ο Κοσμάς παραμέριζε «ακόμα και μπροστά σε ένα
μυρμήγκι, τέτοιος άνθρωπος ήταν». Και ακόμη πως «καλό θα ‘ταν για την ψυχή του
να μην κατάλαβε από ποιο χέρι έφυγε…».

ΔΕΝ ΚΟΙΜΗΘΗΚΑΝ οι συγχωριανοί τού Κοσμά Λάιου, προχθές το βράδυ. Η είδηση
μεταδόθηκε σαν βουή από στόμα σε στόμα. Μέχρι το πρωί που έγινε γνωστός ο
ανήλικος δράστης ­ «το γειτονόπουλο ήταν, ο Βασίλης, ο γιος του κυρ-Μιχάλη» ­
όλοι σχεδόν μιλούσαν για τον επικίνδυνο κουκουλοφόρο, που ήταν μάλλον
αλλοδαπός, μάλλον Αλβανός και είχε σκοτώσει έναν άνθρωπο για λίγα κατοστάρικα!
Μονάχα οι γονείς ήξεραν που έτρεξαν στο Τμήμα. Η μάνα, που ποτέ δεν έφυγε
δίπλα από τα τρία της αγόρια ­ και όλοι έχουν έναν καλό λόγο για εκείνη. Αλλά
και ο πατέρας, για τον οποίο αποφεύγουν να μιλήσουν…

Ήταν οι δυο τους, χθες το μεσημέρι, μαζί με τον Βασίλη και τον δικηγόρο τους,
στην εισαγγελέα Κορίνθου κ. Ιωάννα Τσάλη. Θα ‘ναι στο εξής δίπλα του. Με
ματωμένη καρδιά η μάνα. Με σαστισμένο πρόσωπο ο πατέρας. Τις πρώτες τρεις
φορές που πλησίασα τον πατέρα, αρνήθηκε, όπως ο Πέτρος τον Χριστό, ότι είναι
εκείνος ο πατέρας ­ έντρομος μπροστά στους δημοσιογράφους. Εγκλωβισμένος μέσα
σε ένα τεράστιο πρόβλημα, έδειχνε επιθετικός. Όταν τον φώναξε για μια στιγμή η
εισαγγελέας, έσπασε: «Τι θέλετε να σας πω; Διαλυθήκαμε όλοι. Ήταν φίλος μου,
ήταν γείτονάς μου ο Κοσμάς, δουλεύαμε στην ίδια δουλειά. Γιατί το έκανε ο
μικρός, δεν μπορώ να καταλάβω. Ας μου ζητούσε λεφτά, θα του έδινα. Έχω άλλα
δύο μικρότερα αγόρια που πάνε Δημοτικό και Γυμνάσιο στο χωριό. Πώς θα ζήσουν
τώρα; Πώς θα αντικρύσω τον αδελφό και τους συγγενείς του Κοσμά; Τι θα τους πω;».

ΠΑΝΙΚΟΒΛΗΤΟΣ

Είναι μια φωνή που τρέμει. Ένας άνθρωπος πανικόβλητος που δεν έχει διέξοδο.
Όλο αγωνία για ένα μικρό παιδί, το παιδί του «που δεν πρέπει να χαθεί. Για
όνομα του Θεού, δεν θα αφήσουμε το παιδί να χαθεί… Αλίμονο… Έχετε παιδιά;
Τι θα κάνατε εσείς;».

Την ίδια στιγμή η εισαγγελέας κ. Τσάλη ασκούσε ποινική δίωξη στον 15χρονο
Βασίλη για «ληστεία μετά φόνου, παράνομη οπλοφορία και παράνομη οπλοχρησία»
και τον παρέπεμπε στον τακτικό ανακριτή Κορίνθου για κύρια ανάκριση.
Κακούργημα η πρώτη πράξη, προϋποθέτει προφυλάκιση, μετά την απολογία. Άκουγε ο
Βασίλης δίχως να δείχνει και πάλι ότι καταλαβαίνει. Λες και όλη η ιστορία
αφορούσε κάποιον άλλον ­ όχι εκείνον.

Τον ρώτησε γιατί δεν ζήτησε λεφτά από τον πατέρα του και εκείνος είπε ότι
ήξερε πως δεν θα του έδινε. Τον παρατηρούσα κάθε φορά που άφηνε ένα μικρό
άνοιγμα η πόρτα. Μικρόσωμος, λεπτός, με μαλλί μισό πόντο, ένα παιδί στην
κυριολεξία… Ένα παιδί που δεν έκλαιγε, δεν φώναζε, δεν παρακαλούσε: «Δεν σας
ξάφνιασε η ψυχραιμία του;» ρώτησα αργότερα την κ. Τσάλη. «Είναι ένα φοβισμένο
παιδί, αλλά ίσως λόγω της μικρής του ηλικίας να δίνει λανθασμένες εντυπώσεις»,
απάντησε. Και πρόσθεσε: «Δεν μπορεί ούτε εκείνος να καταλάβει πώς έγινε το
κακό, δεν μπορεί να το συνειδητοποιήσει. Ο σκοπός του ήταν να ληστέψει, να
κλέψει, όχι να σκοτώσει… Για οκτώ χιλιάδες! Είναι πράγματι τραγωδία…».

Όταν η πόρτα της Εισαγγελίας έκλεισε πίσω του, ο Βασίλης πήρε «κουκουλωμένος»
με το μπουφάν του τρέχοντας τον δρόμο για τα κρατητήρια. Μαζί με τους
αστυνομικούς που τον συνόδευαν και τον προστάτευαν.

Η συνειδητοποίηση δεν θα αργήσει να έρθει… Και τότε θα χρειασθεί ψυχολογική
υποστήριξη, όπως πιστεύει ο κ. Γ. Παπαδόπουλος.