«Μην αναστήσουμε τα φαντάσματα»

Παπανδρέου – Μπερνς. «Ένας πρέσβης δεν χρειάζεται να παίρνει την άδεια κάποιου για να συναντήσει ακόμη και στρατιωτικό. Δεν υπάρχει συμβατική υποχρέωση», λέει ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών για τις δραστηριότητες του Αμερικανού πρέσβη

«Να μην αναστήσουμε τα φαντάσματα του παρελθόντος», τονίζει στη συνέντευξή
του στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου.

ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ότι αποτελεί λάθος ­ για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις ­ να
συγχέει κανείς την εποχή της δεκαετίας του ’50 και του ’60 με τη σημερινή εποχή.

Στις ερωτήσεις που τίθενται για τον Αμερικανό πρέσβη κ. Μπερνς ο κ. Παπανδρέου
απαντά ότι είναι μέσα στα νόμιμα και διπλωματικά πλαίσια η δραστηριότητά του
και υποστηρίζει ότι η νέα, η μοντέρνα διπλωματία «απαιτεί» ό,τι κουβεντιάζει
κανείς κατ’ ιδίαν να το λέει και δημόσια.

Αρνείται κατηγορηματικά ότι ο κ. Μπερνς είναι ένας «νέος Πιουριφόι», όπως τον
αποκαλούν οι αρχηγοί των τριών μικρότερων κομμάτων της Βουλής, λέγοντας ότι οι
ελληνοαμερικανικές σχέσεις στηρίζονται στην αρχή της ισοτιμίας και δηλώνει ότι
ένας πρέσβης δεν χρειάζεται να παίρνει την άδεια κάποιου για να συναντήσει
ακόμη και στρατιωτικό. «Δεν υπάρχει κάποια συμβατική υποχρέωση», λέει χαρακτηριστικά.

ΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

Η συνέντευξη με τον κ. Παπανδρέου άρχισε με πρώτο ερώτημα το επεισόδιο στη
Βουλή με τον κ. Κακλαμάνη.

­ Πώς έγινε το επεισόδιο στη Βουλή με τον πρόεδρό της για το θέμα του
Αμερικανού πρέσβη;

«Κατ’ αρχήν η τοποθέτησή μου σε σχέση με την παρέμβαση του κ. Κακλαμάνη ήταν
θεσμική, με την έννοια ότι εγώ είχα απαντήσει στην ερώτηση του κ. Κολοζώφ. Και
θεώρησα από εκεί και πέρα ότι το υπουργείο Εξωτερικών χειρίζεται με τον
καλύτερο τρόπο τέτοιες διαδικασίες.

Εν πάσει περιπτώσει είχα και την ευκαιρία να συνομιλήσω και προσωπικά με τον
πρόεδρο της Βουλής και δεν υπάρχει σε προσωπικό επίπεδο κανένα απολύτως πρόβλημα».

­ Υπάρχει και η ουσία όμως, κύριε υπουργέ… Ένας Αμερικανός πρέσβης…

«Είναι κάτι που απασχολεί τον ελληνικό λαό και τον Τύπο, αλλά απασχολεί και
την κυβέρνηση. Τυπικά ο κ. Μπερνς δεν έχει δημιουργήσει κανένα πρόβλημα,
κανένα διπλωματικό πρόβλημα. Δρα μέσα στα πλαίσια της δεοντολογίας και της
διπλωματικής πρακτικής».

ΝΕΟ ΣΤΥΛ

­ Ναι, αλλά ενοχλεί αυτή η κινητικότητά του…

«Όσοι το λένε αυτό αναφέρονται στο νέο στυλ ενός πρέσβη. Θα ‘θελα να
διευκρινίσω ότι πολλοί πρέσβεις, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες
χώρες κάνουν αυτό που λέγεται δημόσια διπλωματία. Αυτό που συζητούν με τον
υπουργό κεκλεισμένων των θυρών, που μπορεί να είναι του Εμπορίου για τις
εργασιακές σχέσεις και τα πνευματικά δικαιώματα ή με τον υπουργό Εξωτερικών
για τα ελληνοτουρκικά, το εκφράζουν και δημόσια. Αυτού του είδους η διπλωματία
έχει επικριθεί από ορισμένους. Από την άλλη όμως πλευρά τίθεται ένα ερώτημα.
Είναι δημοκρατικότερο ­ ας το πούμε έτσι ­ να ακούει ο ελληνικός λαός τις
θέσεις του Αμερικανού πρέσβη και να τις αξιολογεί ως έχουν ή θα ήθελαν έναν
πρέσβη, ο οποίος εντός των τεσσάρων τοίχων θα μιλά και θα εκφράζει τις θέσεις
της χώρας του;

Βεβαίως, υπάρχουν κάποιες ευαισθησίες από παλιά, για τις σχέσεις Ελλάδας και
Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Αυτές πρέπει να τις λάβει υπόψη οποιοσδήποτε
Αμερικανός πρέσβης, και ο κ. Μπερνς.

Πιστεύω ότι ο κ. Μπερνς, ένας νέος πρέσβης, είναι και έξυπνος και θα
αξιολογήσει με τη δέουσα προσοχή αυτές τις ευαισθησίες του ελληνικού λαού.

Εμείς έχουμε ουσιαστική συνεργασία με τις ΗΠΑ. Κι εκεί το υπουργείο Εξωτερικών
επικεντρώνει τις προσπάθειές του. Ώστε να υπάρχει απόδοση σε θέματα όπως το
Κυπριακό, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, τα Βαλκάνια. Εκεί έχουμε μία άριστη
συνεργασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σε όλα τα θέματα θα υπάρχει απόλυτη συμφωνία».

ΙΣΟΤΙΜΟΙ

­ Πώς θα χαρακτηρίζατε αυτή τη συνεργασία;

«Θα μπορούσα να τη χαρακτηρίσω ισότιμη. Άλλωστε, η Ελλάδα συμμετέχει ισότιμα
στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και το ίδιο ισότιμη είναι η σχέση της με την Αμερική».

­ Ωστόσο, κύριε υπουργέ, ο πρόεδρος της Βουλής είπε ότι ο νέος Αμερικανός
πρέσβης συμπεριφέρεται ως ανθύπατος…

«Εγώ δεν έχω κανένα λόγο να σχολιάσω επί της ουσίας ό,τι είπε ο πρόεδρος της
Βουλής ή οποιοσδήποτε βουλευτής. Σας ανέφερα τη θέση του υπουργείου Εξωτερικών.

Και για να πούμε του στραβού το δίκιο, με τις δημόσιες τοποθετήσεις του ο κ.
Μπερνς ­ αν διαβάσει κανείς τα κείμενά του ή αν τον έχει ακούσει ­ είναι από
εκείνους τους πρέσβεις που έχουν εξάρει και αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας στα
Βαλκάνια. Έχει πει πολλά κολακευτικά λόγια για τη χώρα μας, για τον ρόλο που
παίζει και την πρακτική που ακολουθεί σε πάρα πολλά ζητήματα.

Άρα πρέπει να υπάρξει μία συνολική εικόνα για να αξιολογήσει κανείς έναν άνθρωπο».

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

­ Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ξαναγυρνάμε στο ’50 και στο ’60…

«Δεν είμαστε καθόλου σε τέτοιες εποχές. Είναι λάθος. Δεν πρέπει να αναστήσουμε
τα φαντάσματα εκείνης της εποχής. Έχουμε μία τελείως διαφορετική σχέση,
εποικοδομητική με τις ΗΠΑ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα συμφωνήσουμε σε όλα.
Είναι μία σχέση, πάντως, στη βάση της ισοτιμίας και της κοινής συνεργασίας».

­ Μπορεί όμως, κύριε υπουργέ, ένας πρέσβης να πηγαίνει όπου θέλει χωρίς να το
γνωρίζει το υπουργείο Εξωτερικών, να βλέπει αξιωματικούς, να επισκέπτεται
στρατόπεδα; Δεν πρέπει να παίρνει την άδεια του υπουργείου;

«Όχι, δεν υπάρχει τέτοιο θέμα. Στο μέτρο που το υπουργείο Εξωτερικών κλείνει
ένα ραντεβού ή κλείνει ένα ραντεβού με κάποιο μέρος όπου πάει, δεν υπάρχει
ένας αυστηρός κανόνας. Παλιότερα υπήρχε, και σε άλλα καθεστώτα η λογική
αδειών. Σήμερα, η Ελλάδα και οι περισσότερες χώρες δεν έχουν τέτοιες
διαδικασίες. Από εκεί και πέρα είναι στη διακριτική ευχέρεια του κάθε πρέσβη
αν θέλει να ενημερώνεται και το υπουργείο Εξωτερικών για τις κινήσεις του.
Αλλά δεν υπάρχει κάποια συμβατική υποχρέωση».

­ Δεν είναι μόνον ο πρόεδρος της Βουλής, ο οποίος έχει επικρίνει κινήσεις του
Αμερικανού πρέσβη. Τα μικρότερα κόμματα τον έχουν αποκαλέσει νέο Πιουριφόι…

«Δεν πρέπει να συγχέουμε παλιότερες εποχές με τη σημερινή. Βρισκόμαστε σε μια
νέα εποχή και υπάρχει μια νέα γενιά πολιτικών στις ΗΠΑ.

Έχουμε έναν νέο πρέσβη, που κάνει το πρώτο πόστο στην Ελλάδα, με καλές
προθέσεις απέναντί του από όλο το υπουργείο Εξωτερικών για να βοηθήσει τις
ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Πρέπει όμως να λάβει υπόψη του τις ευαισθησίες του
ελληνικού λαού».

ΕΚΝΕΥΡΙΣΜΟΣ

­ Κύριε υπουργέ, πριν τελειώσει ο κ. Κακλαμάνης τη φράση του, σηκωθήκατε και
φύγατε από την αίθουσα. Δείχνατε εκνευρισμένος εκείνη την ώρα…

«Ίσως δικαιούμαι κι εγώ καμιά φορά να έχω τις ευαισθησίες μου. Μπορώ να πω
όμως ότι στην προσωπική κουβέντα που είχαμε μού εξήγησε ότι δεν επέκρινε
καθόλου τις σωστές λειτουργίες του υπουργείου Εξωτερικών».

­ Λέτε δηλαδή «να είναι ήσυχος ο ελληνικός λαός με τις δραστηριότητες του κ. Μπερνς»;

«Νομίζω ότι ο ελληνικός λαός έχει σημαντικές προτεραιότητες με τις οποίες
ταλαιπωρείται. Είναι τα εξωτερικά θέματα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, το
Κυπριακό, οι εξελίξεις στα Βαλκάνια. Αυτές είναι και οι προτεραιότητες τις
οποίες έχει θέσει και το υπουργείο Εξωτερικών και που αυτές προωθεί. Νομίζω
ότι είναι δευτερεύουσας σημασίας αυτά που προέκυψαν στη Βουλή».