ΠΡΟΣΩΠΑ «Ληστής – βαρόνος»

Βλαντιμίρ Πότανιν. Στα 36 του, είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία

Ο Βλαντιμίρ Πότανιν, 36 ετών, κατάφερε να γίνει ο πλουσιότερος άνθρωπος στη
Ρωσία· τώρα προσπαθεί να γίνει και ευυπόληπτος.

Ο ΠΟΤΑΝΙΝ είναι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτών που οι Ρώσοι ονομάζουν
«ληστές-βαρόνους» ­ όλους εκείνους τους συμπατριώτες τους που πέρασαν, σχεδόν
εν μία νυκτί, από την αφάνεια στον πυρήνα των διαπλοκών της επιχειρηματικής με
την πολιτική κοινότητα. Ήταν ο εγκέφαλος της εκστρατείας για την επανεκλογή
του Μπορίς Γιέλτσιν στην προεδρία και υπηρέτησε επί ένα χρόνο ως αντιπρόεδρος
της κυβέρνησης. Παράλληλα έχει μια επιχειρηματική αυτοκρατορία, την Interros,
η χρηματιστηριακή αξία της οποίας υπολογίζεται σε 10,5 τρισεκατομμύρια
δραχμές, ενώ η προσωπική περιουσία του υπολογίζεται στο ένα τρισεκατομμύριο.

Ο Πότανιν μπορεί να χαρακτηριστεί αυτοδημιούργητος ­ έφτιαξε τον
επιχειρηματικό του όμιλο από το μηδέν μέσα σε οκτώ χρόνια ­ μολονότι είχε
κάποια πλεονεκτήματα στο κενό που ακολούθησε την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Γιος
εμπορικού ακολούθου, είχε ζήσει στο εξωτερικό και είχε κάποιες γνώσεις για τη
λειτουργία των μη κομμουνιστικών οικονομιών. Αποφοίτησε από το τμήμα Διεθνών
Οικονομικών του Πανεπιστημίου της Μόσχας και δέκα συμφοιτητές του στελεχώνουν
τώρα την αυτοκρατορία του. Η επταετής θητεία του στο σοβιετικό υπουργείο
Εξωτερικού Εμπορίου του προσέφερε ανεκτίμητες διασυνδέσεις: όταν, το 1992,
αποφάσισε να ιδρύσει την τράπεζα Unexim, που αποτελεί σήμερα τον ακρογωνιαίο
λίθο των συμφερόντων του, ήταν σε θέση να πείσει 40 εταιρείες να καταβάλουν το
αρχικό κεφάλαιο. Οι προσωπικές ικανότητές του και η χαρισματική προσωπικότητά
του ήταν ωστόσο τα βασικά στοιχεία που τον οδήγησαν στην κορυφή της
επιχειρηματικής κοινότητας της Ρωσίας, όπου μόνον η εμπιστοσύνη και η
προσωπική επαφή μπορούν να αντισταθμίσουν τη σχεδόν παντελή έλλειψη νομικής υποδομής.

Τώρα ο Πότανιν συνεργάζεται με δυτικές εταιρείες, όπως η ΒΡ, καθώς και με τον
ουγγρικής καταγωγής αμερικανό χρηματιστή Τζωρτζ Σόρος και το μεγάλο στοίχημά
του είναι να μεταμορφωθεί, από «ληστή-βαρόνο», σ’ έναν ευυπόληπτο, δυτικού
στυλ καπιταλιστή, ο οποίος θα λειτουργεί σ’ ένα ευνομούμενο περιβάλλον και θα
δανειοδοτείται από τη Δύση. «Οι κανόνες του παιγνιδιού άλλαξαν πολύ γρήγορα»,
λέει ο ίδιος. «Αυτά που κάναμε ήταν λίγο-πολύ εντάξει πριν από δύο χρόνια,
αλλά τώρα δεν είναι αποδεκτά». Βασική επιδίωξή του, ο διαχωρισμός των
επιχειρήσεων από την πολιτική ­ και όχι μόνο για να καταπολεμηθεί η διαφθορά:
τώρα που η κρατική περιουσία έχει πλέον λεηλατηθεί σχεδόν πλήρως, είναι προς
το συμφέρον των νέων ιδιοκτητών της να αποπολιτικοποιήσουν το επιχειρηματικό
περιβάλλον ώστε οι νέες επιχειρηματικές αυτοκρατορίες της Ρωσίας να μην
κινδυνεύουν από κυβερνητικές αλλαγές.