ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Κίτρινη δημοσιογραφία

Όλα στο φως. Για να προσληφθεί κάποιος σε αμερικανική εφημερίδα, πρέπει πρώτα να υποβάλει προς έγκριση τα ούρα του…

Ευτυχώς βρισκόμαστε στην Ελλάδα και όχι στις ΗΠΑ. Ευτυχώς η στήλη αυτή
δημοσιεύεται στα «ΝΕΑ» και όχι στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». Και ο συντάκτης της
διατηρεί έτσι την προσωπική του αξιοπρέπεια.

ΕΝΤΟΝΑ αντέδρασαν πρόσφατα οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» με κύριο άρθρο τους στην
πρόταση της πολιτείας της Τζώρτζια να υποβάλλονται υποχρεωτικά οι υποψήφιοι
για πολιτικά αξιώματα σε εξετάσεις που θα δείχνουν αν παίρνουν ναρκωτικά. Αυτό
που απέκρυψε η εφημερίδα είναι ότι υποβάλλει στις ίδιες ακριβώς εξετάσεις τους
ενδιαφερόμενους να δουλέψουν γι’ αυτήν. Και δεν είναι η μόνη: όλες οι μεγάλες
αμερικανικές εφημερίδες ακολουθούν την ίδια τακτική. Όποιος υποψήφιος
δημοσιογράφος αρνηθεί τον εξευτελισμό, θεωρείται αυτομάτως ύποπτος. Κι όποια
πόρτα δοκιμάσει να κτυπήσει, τη βρίσκει κλειστή.

«Θέλαμε απλώς να έχουμε ένα χώρο εργασίας απαλλαγμένο από ναρκωτικά και
αλκοόλ», δηλώνει ο Μίλτον Κόλμαν, διευθυντής σύνταξης της «Ουάσιγκτον Ποστ»,
δικαιολογώντας την απόφαση της εφημερίδας του να καθιερώσει το τεστ. «Δεν έχει
γίνει σοβαρή συζήτηση για το θέμα, αφού κανείς δεν μοιάζει να ενοχλείται»,
υποστηρίζει ο Τζιμ Ουάιτ, υπεύθυνος προσλήψεων στους «Λος Άντζελες Τάιμς». Δεν
έχουν υπάρξει δηλαδή υποψήφιοι που αρνήθηκαν για λόγους αρχής να υποβληθούν
στην εξέταση; «Φυσικά, επειδή όμως φοβόντουσαν ότι τα αποτελέσματα θα ήταν θετικά…».

Το τελετουργικό, όπως το περιγράφει (ανωνύμως) στο ηλεκτρονικό περιοδικό
«Σάλον» ένας δημοσιογράφος των «Νιου Γιορκ Τάιμς» που πέρασε τη δοκιμασία,
έχει ως εξής: ο ενδιαφερόμενος βγάζει τα ρούχα του και η νοσοκόμα τον
ακολουθεί στο μπάνιο, όπου ξεβιδώνει τις βρύσες για να μην μπορέσει εκείνος να
αραιώσει τα ούρα του με νερό. Στη συνέχεια στέκεται έξω από το ουρητήριο για
να τον ακούει και τον περιμένει να τελειώσει. «Μου θύμισε παραστρατιωτικές
οργανώσεις», είπε ο δημοσιογράφος. «Στο κάτω-κάτω, τι ενοχλεί τους εργοδότες
μου αν καπνίζω λίγη μαριχουάνα το Σαββατοκύριακο;». Αλλά δεν τόλμησε βέβαια να
διαμαρτυρηθεί. Όπως βεβαιώνει ένας δικηγόρος που ειδικεύεται στον τομέα αυτόν,
κατά καιρούς έχουν καταγγείλει τη μέθοδο αυτή αθλητές, κυβερνητικοί
αξιωματούχοι ή άλλοι επαγγελματίες. Δημοσιογράφος, ποτέ.

Εκτός της προσβολής της προσωπικής αξιοπρέπειας, οι εξετάσεις ούρων έχουν κι
άλλα «μειονεκτήματα». Συγχέουν, για παράδειγμα, τα ναρκωτικά με ορισμένα
φάρμακα ή τροφές. Ο υποψήφιος καλείται έτσι να δώσει έναν πλήρη κατάλογο των
πραγμάτων που έχει βάλει στο στόμα του τις τελευταίες μέρες. Και φυσικά δεν
μπορεί να εξασφαλίσει ότι τα ούρα του δεν θα αξιοποιηθούν για σκοπούς που δεν
σχετίζονται με τα ναρκωτικά. Το 1988, για παράδειγμα, η αστυνομία της
Ουάσιγκτον χρησιμοποιούσε ευρέως αυτά τα τεστ για να διαπιστώνει ποιες
υποψήφιες ήταν έγκυοι ­ χωρίς φυσικά εκείνες να το γνωρίζουν.

Για να ξεπεράσουν αυτά τα προβλήματα, οι εταιρείες δοκιμάζουν τώρα νέα
προϊόντα. Ένα τεστ, για παράδειγμα, που ανιχνεύει σε μια μικρή τούφα μαλλιών
ναρκωτικά που έχουν ληφθεί ως και 90 μέρες πριν. Οι φαλακροί θα πρέπει να
δίνουν τρίχες από το σώμα τους…