Ο Αθανάσιος Διάκος των 51 δρόμων

«Η Εθνική Επανάσταση του 1821», γράφει ο Ηλίας Πετρόπουλος στο πολύ ενδιαφέρον
βιβλίο του «Η ονοματοθεσία οδών και πλατειών» (1997, εκδόσεις Πατάκη) «ετιμήθη
δεόντως και διά μέσου της αναφοράς των σχετικών τοπωνυμιών».

«ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ (στην περιοχή της Μείζονος Αθήνας) 40 οδούς Μεσολογγίου, 36 οδούς
Σουλίου και 3 οδούς Σουλιωτών, 32 οδούς Καλαβρύτων (δεν νομίζω ότι αυτοί οι
δρόμοι υπαινίσσονται την σφαγή από τους Γερμανούς), 31 οδούς Χίου, 30 οδούς
Ύδρας, 29 οδούς Ψαρών, 28 οδούς Γραβιάς, 28 οδούς Δερβενακίων, 28 οδούς
Ναυαρίνου (για τη ναυμαχία που έσωσε τη χώρα μας από τον Μπραΐμη), 27 οδούς
Σπετσών, 25 οδούς Τριπόλεως, 23 οδούς Ζαλόγγου, 20 οδούς Ρούμελης και 3 οδούς
Στερεάς Ελλάδος, 16 οδούς Ναυπλίου, 15 οδούς Δημητσάνας…».

Και πάει λέγοντας για να καταλήξει σε… «6 οδούς Ευρυτανίας (στη Νευρόπολη
είχε το λημέρι του ο βλάχος Κατσαντώνης και άλλοι κλέφτες ­ στο ίδιο μέρος
υπήρξε το αεροδρόμιο του ΕΛΑΣ) και 5 οδούς Αγράφων (για τα Γραμμένα δεν
υπάρχει καμία οδός), 6 οδούς Λεβαδείας (σπουδαίος ο ρόλος της Λιβαδειάς το ’21
­ στο όνομά της ίσως τιμούν και τον Αντρούτσο), 6 οδούς Μεγάλου Σπηλαίου, 6
οδούς Πάργας, 5 οδούς Πέτα (είναι σπάνιες οι οδοί που αναφέρονται σε
στρατιωτικές ήττες, π.χ. δεν υπάρχει οδός Αναλάτου), 3 οδούς Άστρους (για την
Εθνική Συνέλευση), 2 οδούς Ακροκορίνθου (αχ, φουκαρά Κιαμλή-μπέη) και 2 οδούς
Ακροναυπλίας, 2 οδούς Μωριά και 27 οδούς Πελοποννήσου, μιαν οδό Μωρέως και
μιαν οδό Μωραϊτών(!)».

Στο ίδιο βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου παρουσιάζονται «σε μικρούλες στατιστικές
(υπό μορφή πινάκων) τα ξεχωριστά θέματα», όπως: «Η Αρχαία Ελλάς, οι Θεοί του
Ολύμπου, προσωπικότητες της αρχαιότητας, πολιτικάντηδες και Εθνικοί Ευεργέται,
εθνικισμός και ρατσισμός, η νοσταλγία των προσφύγων, ζωγράφοι και γλύπτες, οι
ξένες προσωπικότητες, βασιλιάδες και λοιποί γαλαζοαίματοι, πρόσωπα και τόποι
του 1821 κ.ά.».

Ας επιστρέψουμε στα πρόσωπα του ’21. Μελετώντας πάντα την περιοχή της Μείζονος
Αθήνας, ο Πετρόπουλος καταγράφει: πρώτο με 51 δρόμους τον Αθανάσιο Διάκο,
δεύτερο τον Κωλοκοτρώνη με 49. Κι ακολουθούν: Καραϊσκάκης με 47, Παπαφλέσσας
με 46, Μιαούλης με 45 που ισοβαθμεί με την Μπουμπουλίνα, ενώ ο Μάρκος
Μπότσαρης παίρνει 44 σταυρούς προτίμησης.

Τρώει έτσι με δύο μονάδες τον Ρήγα Φεραίο που δεν εκλέγεται ευρωβουλευτής. Ο
Υψηλάντης, στη λίστα της Επικρατείας, παίρνει 39 δρόμους, ο Γρηγόριος Ε’ 37,
ισοβαθμώντας με τον Μακρυγιάννη, ενώ οι Ανδρούτσος, Κουντουριώτης και
Καποδίστριας ακολουθούν με 35.

Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός πέφτει στους 24 δρόμους, η Μαντώ Μαυρογένους στους
19, ο Σκουφάς 18, ο Πλαπούτας 16 (το ίδιο και ο Τομπάζης με τον Τσακάλωφ) ενώ
ο Σαχτούρης προηγείται με δύο μονάδες των Κατσαντώνη – Νοταρά – Καλλέργη που
παίρνουν από 13.

Ακολουθούν οι Μαυροκορδάτος με 11, Πετμεζάς με 10, Πανουργιάς με 9,
Αναγνωσταράς – Βλαχάβας – Δυοβουνιώτης – Ματρόζος με 6, Κίτσος Τζαβέλλας με 5,
Κασομούλης με 4, Αναγνωστόπουλος – Νικοτσάρας με 3, Παπατσώνης – Εμμανουήλ
Παπάς – Σισίνης – Σταϊκόπουλος με 2, ενώ με ένα δρόμο ο καθένας τους είναι οι:
Καραΐσκος, Καρατάσος, Λεπενιώτης, Χασιώτης, Κούμπαρης, Στάικος, Χρίστος
Τζαβέλλας, Δημ. Υψηλάντης.

Σωστά επισημαίνει ο Ηλίας Πετρόπουλος ότι: «Το πρόβλημα της καταγραφής των
κυρίων ονομάτων και επωνύμων είναι σοβαρότατο. Γράφουμε Αθανάσιος Διάκος, αλλά
ο άνθρωπος λεγότανε Θανάσης και ήταν απλώς διάκος (το επώνυμό του δεν το
ξέρουμε ­ ίσως ονομαζόταν Γραμματικός, όπερ μάλλον εργονυμικό του πατέρα του
[…]. Γράφουμε πάντα το επώνυμο – παρατσούκλι Κωλοκοτρόνης με όμικρον (κο-)
και ωμέγα (τρω-) ήτοι Κολοκοτρώνης» ενώ «το όνομα είναι σύνθετο και αυτό το
ήξερε θαυμάσια ο Γέρος του Μωριά και το λέει πεντακάθαρα στα απομνημονεύματά
του (Τερτσέτης)».

Για να καταλήξει: «Χοντρικώς η βαθμολόγηση των ηρώων του 1821 όπως την
γουστάρουν οι δημοτικοί σύμβουλοι Αθηνών – Πειραιώς παρουσιάζει μια παράξενη
ιεραρχία, που την υποδέχομαι με αμηχανία. Λείπουν διάφοροι ήρωες, ενώ κάποιοι
υπερτιμήθηκαν και κάποιοι άλλοι υποτιμήθηκαν. Φυσικά, στον κατάλογο ουδόλως
αναφέρονται οι μάρτυρες της Μακεδονίας ­ τη εξαιρέσει του Εμμανουήλ Παπά, του
Στάικου Σταϊκόπουλου, του Καρατάσου και του Νικοτσάρα.

«Για να πληροφορηθούμε τι τράβηξε η Μακεδονία εξαιτίας του Αλή-Πασά και του
βαλή της Θεσσαλονίκης (με αφορμή το ξεσήκωμα στη Ρούμελη και στο Μωριά) θα
πρέπει να ανατρέξουμε στον Βακαλόπουλο. Πάντως είναι προς τιμήν του δημοτικού
συμβουλίου Θεσσαλονίκης το ότι δεν ξέχασε τους Μακεδόνες εθνομάρτυρες, στους
οποίους αφιέρωσε κάποιους δρόμους γύρω από το Καπάνι. Η επιλογή αυτής της
γειτονιάς ήταν πολύ σωστή, γιατί εκεί στο παζάρι υπήρχε ένας αιωνόβιος
πλάτανος, όπου οι Τούρκοι κρεμάγανε τα θύματά τους. Για όλα αυτά δεν έχουν
ιδέα στην Αθήνα».