ΑΥΤΟΙ

… μια τάση στη Γαλλία, όταν κυβερνούσε η αριστερά να ψηφίζεται κατόπιν η
δεξιά ­ και αντιστρόφως. Με τις περιφερειακές εκλογές, όμως, επήλθε μια μετρία
σύγχυση. Οι μεν εκλογείς ψήφισαν, πράγματι, αριστερά για τα τοπικά συμβούλια.
Αλλά στη «δευτεροβάθμια» εκλογή την Παρασκευή, των περιφερειαρχών, οι ψήφοι
πήγαν λίγο δεξιότερα ­ και σε έξη περιφέρειες πολύ. Η αριστερά ωστόσο αντέχει.
Ο λόγος της βαρύνει. Και ο Σιράκ, γεμάτος τύψεις, αφόρισε τους δεξιούς
κομματάρχες που «συνωμότησαν» με τους Λεπενικούς. Η πρόοδος των σοσιαλιστών
και των συνοδοιπόρων τους, γράφει ο Μπερνάρ Γκετά στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» ­
βρίσκεται στο ότι δεν καλλιεργούν πια μύθους που μόλις γίνεις κυβέρνηση πρέπει
να τους αρνηθείς. «Ο Ζοσπέν δεν μιλά πια για “αλλαγή”. Ελάχιστα αναφέρει τον
σοσιαλισμό. Ακόμη λιγότερο τη “ρήξη με τον καπιταλισμό”».

… σλόγκαν εγκαταλείφθηκαν υπέρ της επιστροφής σε παλιές, απλούστερες ιδέες:
αλληλεγγύη, ίσες ευκαιρίες, κοινό καλό… Με τέτοιες εγγράφεται στον 21ο αιώνα
η γαλλική αριστερά. Ομοίως η αμερικανική, η αγγλική, η γερμανική. «Αυτό είναι
και το δράμα της απανταχού δεξιάς. Αυτή, που άλλοτε κατηγορούσε την αριστερά
για τα σοσιαλ-κομμουνιστικά της οράματα, πρέπει τώρα να διατυπώσει προτάσεις,
όχι μόνο επικρίσεις. Αλλά πώς; Η δεξιά είναι πια μωσαϊκό: Οικονομίστικη δεξιά,
φιλελεύθερη δεξιά, παραδοσιακή, εκσυγχρονιστική, αντιλεπενική,
φιλολεπενική….». Με τόσες τάσεις, ακόμα και η απλή αναζήτηση της ενότητας
προκαλεί παράλυση, απώλεια ταυτότητας. Και ξεχωρίζουν τρία βασικά ρεύματα,
τρεις τραυματισμένες «δεξιές»: Η άκρα, με προεκτάσεις στην παραδοσιακή. Η
φιλελεύθερη, αγγλοσαξωνικού τύπου, με ιδέες αλλά όχι με επαρκή βάση. Και η
«ευρωπαϊκή», η «κοινωνική» δεξιά ­ που αποτελεί και το σημείο επαφής με την
αριστερά. «Την εκφράζει κατ’ εξοχήν ο Σιράκ. Γι’ αυτό πηγαίνει περίφημα η συγκατοίκηση».

… απασχολεί ένα άλλο αναλυτή, τον Ζάκ Ζυλλιάρ. «Έχει σημειωθεί τεράστια
αλλαγή μ’ αυτό το κόμμα. Το γαλλικό ΚΚ δέχεται όλο και πιο πρόθυμα να
εμφανίζεται ως αυτό που, πλέον, είναι: η αριστερή πτέρυγα της
σοσιαλδημοκρατίας». Πόσο μακρυνή είναι η ανάμνηση εκείνου του 29%, που είχε
πάρει το 1946… Το σφάλμα του, κατά τον Ζυλλιάρ, ήταν ότι έχασε την
«ευκαιρία» της δεκαετίας του ’60. Δεν προχώρησε σε μεταρρυθμίσεις ούτε σε
γενναία αποσταλινοποίηση ­ όπως, αντίθετα, έκαναν οι Ιταλοί κομμουνιστές και
έγιναν κραταιή δύναμη στην πολιτική σκηνή της χώρας τους. Και πού κατέληξε το
πάλαι ποτέ κόμμα του Ζάκ Ντυκλό και του Βαλντέκ Ροσέ;

… έγινε, λέει ο αρθρογράφος. «Το ένα, αφού πέρασε από τους σοσιαλιστές ή τη
μετριοπαθή δεξιά, προσχώρησε στον Λεπέν. Δεν έχετε παρά να δείτε τα διαδοχικά
εκλογικά αποτελέσματα στις λαϊκές γειτονιές. Η μετατόπιση είναι ολοφάνερη. Η
δεύτερη φέτα, που έμεινε πιστή στα επαναστατικά ιδεώδη, προσεγγίζει όλο και
περισσότερο την αναρχο-τροτσκιστική αριστερά. Οι ψήφοι που την εκφράζουν δεν
είναι πολλές, ο δυναμισμός της όμως είναι αναμφισβήτητος. Το τρίτο κομμάτι,
τέλος, είναι το σημερινό ΓΚΚ. Αντίθετα από τον Ζώρζ Μαρσαί, που διαρκώς
παρέπαιε μεταξύ της επαναστατικής και της συνεργασιακής λογικής, ο Ρομπέρ Υ
(φωτ.) βρήκε άνετα τον δρόμο του στον συνασπισμό με την ευρύτερη αριστερά.
«Και αποκαλύπτεται έτσι κάτι που θα ήταν αδιανόητο πριν από μερικά χρόνια: ότι
ο κομμουνισμός είναι σοσιαλ-διαλυτός».