Η ιεραρχία της Ιεραρχίας

Πότε με αφορμή την κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου, πότε με την
διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας και πότε με αφορμή τον αγώνα για τη
διαδοχή, τον τελευταίο καιρό δεκάδες μητροπολίτες ήρθαν στη δημοσιότητα.
Σχολίασαν και σχολιάστηκαν.

Κατηγόρησαν και κατηγορήθηκαν. Πολλές φορές ξέφυγαν των Ιερών Κανόνων, είτε
στις συνεδριάσεις της Ιεράς Συνόδου είτε ανταλλάσσοντας επιστολές με
βαρύτατους χαρακτηρισμούς. Έτσι άνθρωποι που ήταν άγνωστοι, βρέθηκαν στο
επίκεντρο. Ποιοι όμως είναι οι αρχιερείς της ελληνικής Εκκλησίας;

Χωρίστηκαν σε φιλοοργανωτικούς και αντιοργανωτικούς. Σε ευσεβιστές και μη. Σε
συντηρητικούς και εκσυγχρονιστές. Σε μοναχικούς, αλλά και φίλους της
δημοσιότητας. Όμως όλοι, και οι 78 οι οποίοι αποτελούν σήμερα την Ιερά Σύνοδο,
έχουν την πορεία τους, το δικό τους έργο αλλά και τον δικό τους τρόπο
ανάδειξης στην Ιεραρχία που ταιριάζει περισσότερο σε αυτό το οποίο λέει ο λαός
και παραδέχονται και οι ίδιοι, «η νύχτα βγάζει επίσκοπο κι η αυγή
μητροπολίτη». Μόνο που για να γίνει αυτό πέρασαν πολλές νύχτες. Πολά πρόσωπα
ενεπλάκησαν, θετικά η αρνητικά, με αποτέλεσμα κατά καιρούς στις κατ’ ιδίαν
συζητήσεις να ακούγονται πολλά και να αφήνονται ακόμη περισσότερα υπονοούμενα.

Όμως, πέρα από τις όποιες αδυναμίες, αυτή η γενιά μητροπολιτών ξεχωρίζει για
τη μόρφωση, την θεολογική τους κατάρτιση και το πλούσιο έργο που επιτελούν
στις περιφέρειές τους. Οδηγούν, κρατούν κινητά τηλέφωνα, κάθονται με τις ώρες
στα κομπιούτερ, γράφουν, πάνε στις ταβέρνες και ορισμένοι δεν έχουν πρόβλημα
να πιουν και να καπνίσουν δημοσίως. Υπάρχουν όμως και άλλοι οι οποίοι
αποφεύγουν τις δημόσιες εμφανίσεις, που δεν μιλούν για τον εαυτό τους ποτέ.
Που ακολουθούν πιστά τον Κανονισμό, επιμένοντας στη μοναστική ζωή.

Στην συντριπτική τους πλειοψηφία κινούνται σε συντηρητικούς πολιτικούς χώρους,
χωρίς όμως να παίρνουν, τώρα πια, ανοικτά θέση υπέρ ενός συγκεκριμένου
προσώπου ή κόμματος. Η έκπληξη για πολλούς ήταν μόνο ο Μητροπολίτης Σύρου, ο
οποίος τάχθηκε ανοικτά υπέρ του ΠΑΣΟΚ.

Ενώ και ο Ιωαννίνων Θεόκλητος, τα τελευταία χρόνια, είτε λόγω Παπούλια είτε
λόγω απογοήτευσης στράφηκε επίσης προς το ΠΑΣΟΚ. Αυτό δεν σημαίνει ότι
αποφεύγουν τους υπόλοιπους. Το αντίθετο. Προεκλογικά, δίνουν την ευχή τους σε
πολλούς υποψηφίους που φθάνουν ώς τα γραφεία τους, ενώ με πάρα πολλούς
διατηρούν άριστες σχέσεις. «Βεβαίως και έχω σχέσεις με πολιτικούς. Όπως έχω
σχέσεις και με όλους εκείνους που θα με βοηθήσουν στο έργο της μητρόπολης ή θα
μου επιλύσουν προβλήματα που έχουν σχέση με ανέργους ή εκδόσεις ή άλλες
πρωτοβουλίες», λέει ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Χριστόδουλος.

Τους ονόμασαν δελφίνους σε ανύποπτο χρόνο. Τους είδαμε να βγαίνουν συχνά
στις τηλεοράσεις, να γράφουν στις εφημερίδες. Να καθιερώνουν, με τις ευλογίες
τού Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, έναν νέο τρόπο επικοινωνίας. Παιδιά δικά του,
αναδείχθηκαν με την άμεση βοήθειά του σε μητροπολίτες, σε μία περίοδο κατά την
οποία στην Εκκλησία κυριαρχούσε η διαμάχη Ιερωνυμικών – Σεραφειμικών. Έκτοτε η
«τριάς των Αγίων» ­ Άνθιμος Αλεξανδρουπόλεως, Θηβών Ιερώνυμος και Χριστόδουλος
Δημητριάδος ­ έγινε σημείο αναφοράς για πολλούς. Οι τρεις συσπείρωσαν γύρω
τους μεγάλο αριθμό αρχιερέων και ήδη είναι έτοιμοι για τη μεγάλη μάχη της διαδοχής.

Θηβών Ιερώνυμος: Ο Σεραφείμ τον προόριζε για διάδοχό του. Όμως τον τελευταίο καιρό βρέθηκε στο επίκεντρο των επικρίσεων για τα οικονομικά. Είναι υποψήφιος για τον Αρχιεπισκοπικό Θρόνο

ΑΚΟΜΗ και τώρα που γράφονται και λέγονται πολλά γι’ αυτόν, εργάζεται
περισσότερο από 16 ώρες την ημέρα. Πάει παντού. Συμμετέχει σε ό,τι γίνεται
στην περιοχή του. Και σαν γυρίζει στη Μητρόπολη διαβάζει, ακούει Στράους και
Τσαϊκόφσκι (και φυσικά βυζαντινή μουσική), ξεκουράζεται ελάχιστα για να
ξεκινήσει πάλι την επομένη «τον δικό του αγώνα στη μεγάλη και δύσκολη
περιφέρειά του». Κατά γενική ομολογία από τον χώρο της Ιεραρχίας, ο 60χρονος
Θηβών Ιερώνυμος, πριν ακόμη γίνει Μητροπολίτης, ξεχώρισε για την ευστροφία του
και το οργανωτικό του πνεύμα. Στοιχεία που αξιοποίησε στο έπακρο ο Σεραφείμ,
προορίζοντάς τον μάλιστα για διάδοχό του μέχρι και πριν από λίγο..

Ως αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου άφησε πλούσιο έργο, το οποίο τού το
αναγνώρισαν όλοι και για τον λόγο αυτό συγκέντρωσε γύρω του μία ισχυρή ομάδα
μητροπολιτών, έτοιμη να τον στηρίξει ανά πάσα στιγμή στη μάχη του για τη
διαδοχή. Έγινε σχετικά αργά Μητροπολίτης. Ο Σεραφείμ τον ήθελε μεν κοντά του,
ήθελε όμως να τον αναδείξει ως αντίπαλο δέος για τον Χριστόδουλο, ο οποίος
κέρδιζε τις εντυπώσεις ως ένας από τους πλέον νέους και μορφωμένους μητροπολίτες..

Πνευματικό παιδί τού πρώην Θηβών Νικοδήμου, αφιερώνεται γρήγορα στην Εκκλησία.
Με την εύνοια του Αρχιεπισκόπου, όπως λένε άλλοι μητροπολίτες, προσπαθεί να
στηρίξει τους ανθρώπους του, στέλνοντάς τους σε άλλες περιοχές, ακόμη και στο
Πατριαρχείο, ενώ την ίδια στιγμή επιτελεί σημαντικό έργο στην περιοχή του.
Γηροκομεία σύγχρονα, οικοτροφεία, Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής, Κέντρο Μελετών,
Συνεδριακό Κέντρο, συνεργασίες με ξένα Πανεπιστήμια, τοπικούς φορείς, είναι
από τις πρωτοβουλίες που τον αναδεικνύουν και στην περιοχή του ως κορυφαίο παράγοντα..

Εδώ και δύο χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο, με αφορμή τη διαχείριση της
εκκλησιαστικής περιουσίας. Κατηγορείται από πολλούς, ενώ ο ίδιος ο Σεραφείμ
κόβει κάθε επαφή μαζί του. Ο ίδιος τάσσεται υπέρ του ελέγχου, ωστόσο αποφεύγει
να μιλήσει. «Υπάρχει καιρός που πρέπει να σιωπά κανείς και καιρός που πρέπει
να μιλάει», λέει συχνά. Ό, τι δεν κάνει ο ίδιος, αναλαμβάνουν να το κάνουν
άλλοι. Στην τελευταία Ιερά Σύνοδο, θέση υπέρ του παίρνει ο Ζακύνθου
Χρυσόστομος. Ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων Αμβρόσιος, με ανοικτή επιστολή, τον
χαρακτηρίζει αίλουρο και άνθρωπο επικίνδυνο. Αντ’ αυτού απαντούν οι ιερείς της
περιοχής του. Τον καλύπτουν. Αν και δεν μιλάει, φροντίζει να μαθαίνει τι
γίνεται και μάλιστα εν όψει διαδοχής. Έχει συναντήσεις με πολλούς
μητροπολίτες, οι οποίοι του συνιστούν να προχωρήσει.

Παρά τα προβλήματα, η ομάδα του Ιερωνύμου παραμένει ισχυρή και πολυάριθμη. Οι
Μητροπολίτες Κασσανδρείας, Νικαίας, Γυθείου, Βεροίας, Μεγάρων, Μεσογαίας,
Κεφαλληνίας, Τρίκκης, Ναυπάκτου, Καστοριάς, Λαρίσης και Κίτρους θεωρούνται
πολύ φίλοι του. Σε περίπτωση κατά την οποία οι εκλογές για την ανάδειξη του
Αρχιεπισκόπου γίνουν σε περίοδο που ο έλεγχος ακόμη δεν έχει καταλήξει, η
ομάδα Ιερωνύμου εξετάζει και άλλες λύσεις. Δηλαδή να στηριχτεί, όπως ειπώθηκε
σε μία τελευταία συνάντηση που είχαν ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος ως μεταβατική
λύση και στη συνέχεια βλέπουν. Ο ίδιος δεν μιλάει ανοικτά γι’ αυτά. Το μόνο
που είναι σίγουρο, είναι ότι δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση να εκλεγεί ο
Χριστόδουλος. Έτσι όσοι γνωρίζουν τι συμβαίνει στους κόλπους της Ιεραρχίας,
δεν αποκλείουν ο Ιερώνυμος να στηρίξει ακόμη και άλλον συνυποψήφιό του από την
πρώτη ψηφοφορία αρκεί να μην ψηφιστεί ο Δημητριάδος…

Δημητριάδος Χριστόδουλος: Σε ηλικία 35 χρόνων έγινε μητροπολίτης. Ο νεώτερος στην Εκκλησία της Ελλάδος. Με καλές δημόσιες σχέσεις, ανέπτυξε πλούσιο έργο στην περιοχή του και προβάλλει ως ένας από τους πλέον σοβαρούς διεκδικητές του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ του ήθελε πάση θυσία να σπουδάσει. Έτσι εγκατέλειψε την Ξάνθη και
βρέθηκε να φοιτά στην Λεόντειο Σχολή. Ήταν πάντα ο καλύτερος μαθητής. Το ίδιο
άριστος ήταν και ως φοιτητής της Νομικής, όταν και χειροτονήθηκε διάκονος.
Τότε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Χριστόδουλος συνδέθηκε με τον Πειραιώς
Καλλίνικο, ο οποίος γίνεται και ο πνευματικός του πατέρας. Υπό τον Καλλίνικο
γίνεται μέλος της Φιλομοναστικής Αδελφότητας Χρυσοπηγή, στην οποία συμμετέχει
επίσης και ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος. Στη συνέχεια πάει στα Μετέωρα και στη Μονή
Βαρλαάμ, όπου μαζί με άλλους νεαρούς μοναχούς επιδίδονται στον «μοναχικό
Κοινωνισμό» με μεγάλη επιτυχία.

Όταν ακόμη ήταν Αρχιεπίσκοπος ο Ιερώνυμος, επιλέγεται μεταξύ πολλών ως πρώτος
γραμματέας της Συνόδου. Εκεί τον βρήκε ο Σεραφείμ, ο οποίος σχεδόν αμέσως
εκτιμώντας τις ικανότητές του και τη μόρφωσή του (Νομική, Θεολογία, πέντε
ξένες γλώσσες), τον βοηθάει να γίνει Μητροπολίτης σε ηλικία μόλις 35 χρόνων.
Ήταν ο πιο νέος αρχιερέας που ανέδειξε ποτέ η Ελλαδική Εκκλησία..

Άνθρωπος που εύκολα κάνει φίλους και γνωστούς, γίνεται εύκολα αποδεκτός σε
κοσμικούς και κληρικούς. Πολλοί τον κατηγορούν για δημόσιες σχέσεις. Ο ίδιος
δεν το αρνείται. Αντίθετα, όπως λέει, αυτές γίνονται μόνο και μόνο για το καλό
της Εκκλησίας. Άριστος χειριστής του λόγου εντυπωσιάζει με τις εμφανίσεις του
στην τηλεόραση για θέματα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Γίνεται, όπως και ο
Χρυσόστομος, ο αγαπημένος των μέσων ενημέρωσης τα οποία τον χρίζουν διάδοχο..

Του αρέσει να οδηγεί, ενώ δεν αφήνει ποτέ το κινητό του κλειστό. Έχει
σπουδάσει και βυζαντινή μουσική και έτσι έχει ένα λόγο παραπάνω να ακούει όταν
βρίσκει λίγο χρόνο. Η κλασική μουσική είναι κάτι ξεχωριστό, χωρίς αυτό να
σημαίνει ότι τραγούδια του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη, του Μαρκόπουλου ή του
Ξαρχάκου τον αφήνουν ασυγκίνητο. Με ιδιαίτερη αγάπη προς το θέατρο, κάθε φορά
που του δίνεται η ευκαιρία στον Βόλο παρακολουθεί τις καλές παραστάσεις.
Εργασιομανής και πολυγραφότατος, περνάει τις ώρες του στα γραφείο. Δεν
απορρίπτει όμως καμία κοινωνική εκδήλωση και κανέναν.

Στην περιοχή του επιτελεί σημαντικό έργο. Δίνει ιδιαίτερο βάρος στη νεολαία,
τους γέροντες, τους φτωχούς και ιδρύει ανάλογα ιδρύματα. Παράλληλα κάνει
προσπάθειες, συνεργαζόμενος με πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες,
προκειμένου να βρει δουλειά σε άνεργους νέους. Ενώ συνεργάζεται με τους
τοπικούς φορείς για διάφορα έργα, με αποκορύφωμα το Συνεδριακό Κέντρο που ήδη
κτίζεται στον Βόλο..

Παραδέχεται ότι σήμερα η Εκκλησία δεν προσφέρει αυτά που μπορεί. «Αυτό που
χρειάζεται είναι να πλησιάσει τον άνθρωπο με γλώσσα κατανοητή. Με φερέγγυο
λόγο», λέει. Και αυτά είναι που πρέπει να υλοποιήσει ο νέος αρχιεπίσκοπος αλλά
και κάθε μητροπολίτης στην περιοχή του.. Τον τελευταίο καιρό αποφεύγει κάθε
ανάμειξη στο θέμα της διαδοχής. Έχει ίσως την πιο ισχυρή ομάδα μητροπολιτών
γύρω του, οι οποίοι δεν διστάζουν να το δηλώσουν δημόσια, όπως έχουν κάνει
κατά καιρούς ο Σερρών Μάξιμος, ο Πειραιώς Καλλίνικος, ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος
και ο Κιλκισίου και ο Σάμου.

Αλεξανδρουπόλεως Άνθιμος: Θα μπορούσε να ήταν ένας καλός καθηγητής. Οι δικοί του αυτό ήθελαν. Ο ίδιος άκουσε τη «φωνή της ψυχής» του. Μπήκε στον κλήρο. Έγινε μητροπολίτης και σήμερα είναι ένας από τους πιθανούς διαδόχους του Σεραφείμ

Ο Άνθιμος σήμερα θα ήταν ένας πολύ καλός καθηγητής φιλόλογος. Μάλιστα
εργάσθηκε στην ιδιωτική και τη Δημόσια Εκπαίδευση. Χρειάστηκε να περάσουν
πολλά χρόνια και να παρακάμψει τις αντιρρήσεις των δικών του για να φορέσει το
ράσο. Πέρα από την κλίση του προς την Εκκλησία, η παρουσία του Μητροπολίτη
Ηλείας Γερμανού ήταν καταλυτική γι’ αυτόν.

Στη συνέχεια έγινε προστατευόμενος δύο σημαντικών ανθρώπων. Του τότε
Μητροπολίτη Θήρας Γαβριήλ και του Κοζάνης. Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Αθηνών
Ιερώνυμος τον παίρνει κοντά του. Όταν έρχεται ο Σεραφείμ όχι μόνο δεν τον
διώχνει, όπως έκανε με πολλούς, αλλά τον βοηθά ώστε να καταλάβει τη θέση του
Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως.

Αν και ο Αρχιεπίσκοπος τον στήριξε στην εκλογή, ποτέ του δεν τον αποδέχθηκε,
όπως τον Ιερώνυμο, τον οποίο τον προετοίμαζε για διάδοχο του, ή τον
Χριστόδουλο, τον έκανε Μητροπολίτη σε ηλικία 35 χρόνων, ή τον Χρυσόστομο
Ζακύνθου. Του αναγνώριζε όμως δυναμισμό. Ο Σεραφείμ τον θεωρούσε άνθρωπο του
Κοζάνης, ενός ισχυρού Ιεράρχη. Τις ισχυρές προσωπικότητες, όπως του Κοζάνης,
του Μεσσηνίας, ή του Κορίνθου ο Σεραφείμ δεν τις πολυσυμπαθούσε και για τον
λόγο αυτό ανέδειξε πολλούς νέους, αυξάνοντας τον αριθμό των μητροπόλεων.

Παρά τη στάση του Σεραφείμ ο Άνθιμος μαζί με τον Χριστόδουλο αναλαμβάνουν,
μέσω των τηλεοράσεων, να συγκρουστούν με τον Αντώνη Τρίτση για την
εκκλησιαστική περιουσία. Από τότε άρχισε να γίνεται πολλή κουβέντα για τους
«μορφωμένους και δυναμικούς μητροπολίτες». Στην Αλεξανδρούπολη, ο Άνθιμος
αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή με το έργο του αλλά και τη στάση του σε θέματα
μεγάλα. Λίγο πριν από το 1980 δεν δίστασε να βγει με τους κατοίκους της
περιφέρειάς του στους δρόμους, διεκδικώντας να γίνει εκεί η Ιατρική Σχολή.
Ακόμη και ο Καραμανλής τα βάζει εναντίον του, καθώς και ο τότε υπουργός
Παιδείας. Αδιαφορεί. Κτίζει και λειτουργεί διάφορα ιδρύματα (γηροκομεία,
Ίδρυμα Χρόνιων Πασχόντων, οικοτροφείο, κατασκηνώσεις, εκκλησιαστικό μουσείο)
και βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή.

Ο ίδιος, αν και ζήτησε την παραίτηση του Αρχιεπισκόπου, τώρα δεν μιλάει καν
γι’ αυτό. Όπως λέει, ποτέ δεν δήλωσε δελφίνος. Αυτό βγήκε στην πορεία, είτε
από δημοσιεύματα είτε σε κουβέντες μεταξύ φίλων. Από τότε, αν και ποτέ δεν
αρνήθηκε την υποψηφιότητα, δεν επεδίωξε να αυξήσει την επιρροή του στους
κόλπους της Ιεραχίας.

Πολύ καλοί του φίλοι θεωρούνται οι Μητροπολίτες Φθιώτιδος, Καρπενησίου και
Λήμνου. Ο 64χρονος Ιεράρχης, ο οποίος ξεκουράζεται ακούγοντας κλασική μουσική,
θέλει την Εκκλησία κοντά στον λαό, να του δίνει ελπίδα και σιγουριά, όπως λέει.