ΑΥΤΟΙ

… όλοι οι Ευρωπαίοι το μέλλον όμοια φωτεινό. Μιά έρευνα του γαλλικού
ινστιτούτου Ipsos μέτρησε την εθνική κατάθλιψη σε επτά χώρες ρωτώντας 18.000
άτομα. Άγγλοι και Ολλανδοί έρχονται πρώτοι σε κουράγιο. Ακολουθούν Ισπανοί,
Γερμανοί, Ιταλοί. Οι Βέλγοι προβληματίζονται. Στη Γαλλία όμως ο γογγυσμός
είναι ρουτίνα. Το 61% του πληθυσμού πιστεύει ότι «τα πράγματα πηγαίνουν
άσχημα» και ότι ο κατήφορος θα συνεχιστεί. Προκαλεί εντύπωση, κατά τη «Μοντ»,
η αντίθεση λ.χ. με τη Γερμανία. Εκεί, το 62% των πολιτών δηλώνουν αισιόδοξοι,
κι ας περνά η χώρα δύσκολες μέρες από άποψη ανεργίας.

… του Ζοσπέν ζουν με τον φόβο, ακριβέστερα τη βεβαιότητα, ότι το εισόδημά
τους, η αγοραστική τους δύναμη και ο ίδιος ο τόπος τους πηγαίνουν κατά
διαβόλου. Μιά παράλληλη έρευνα του «Ευροβαρόμετρου» (ΕΕ) τοποθετεί την
εγκατάσταση της γαλλικής κατάθλιψης στο 1984. Είναι λοιπόν παλιά τάση,
ριζωμένη ­ άρα δύσκολο ν’ αναστραφεί. «Οι παλαιότεροι ­ γράφει η εφημερίδα ­
βίωναν τις κρίσεις με αναμνήσεις ευημερίας. Οι νεώτεροι τις ζουν με την
ανάμνηση προηγούμενων κρίσεων». Σύμφωνα με μιά ειδικότερη μέτρηση του Ipsos,
οι Γάλλοι που, όπως δηλώνουν, «θα ήθελαν να καταναλώνουν περισσότερα αλλά δεν
έχουν τα μέσα» είναι το 65%. Οι αντίστοιχοι Γερμανοί είναι 49%. Οι Άγγλοι 45%.
Το ηθικό άλλων λαών ανεβαίνει, των Γάλλων όχι, παρατηρεί η εφημερίδα.

… αλλαγές ελάχιστα επιδρούν στα εθνικά αυτά ανακλαστικά. Η νίκη της
αριστεράς, πέρυσι, πανηγυρίσθηκε για λίγο αλλά δεν άλλαξε τις διαθέσεις. Στην
Αγγλία αντίθετα μιά γενικότερη ευδιαθεσία και μαζί μιά «καταναλωτική ευφορία»
καταγράφονται από την άνοιξη του ’96, πριν κάν εκλεγεί ο Μπλαίρ, με τον
εξασθενημένο Μέητζορ ακόμη στο πηδάλιο. Η γαλλική δυσθυμία, κατά την έκθεση
του Ipsos, εκφράζεται γενικά με την προθυμία του μέσου πολίτη «να μετέχει σ’
ένα ευρύ κίνημα κοινωνικής διαμαρτυρίας». Όλοι «καταγγέλλουν». Και όλες οι
καταγγελίες έχουν δεδομένη τη θέση τους στα μήντια και τη στήριξη της κοινής
γνώμης. Οι κατευναστικοί λόγοι ψύχραιμων πολιτικών, που μιλούν για προσπάθειες
ανάπτυξης ή για κάποια θετικά σημάδια στον τομέα της απασχόλησης, δεν
ημερώνουν τους οργισμένους. Στις γαλατικές dies irae, πέραση έχει μάλλον ο
φλογισμένος ρήτορας, ο ακάματος κήρυκας της «αντίστασης».

… πόλωση και η επιτυχία δυνάμεων που εκφράζουν μιά γενικευμένη αμφισβήτηση ­
τέτοιων που σε άλλες χώρες είναι ασήμαντες έως ανύπαρκτες ­ έχουν γίνει
στοιχεία αυτού το κλίματος. «Είμαστε από τους λίγους λαούς της Ευρώπης ­
γράφει η “Μοντ” ­ που και μόνη η σκέψη του 21ου αιώνα τούς γεννά άγχος και
ανησυχία, όχι αίσθημα προσδοκίας». Οι Γάλλοι δεν βρίσκουν παρηγοριά ούτε στην
ιδέα της ολοκλήρωσης της Κοινότητας στην οποία μετέχουν. «Ιταλοί και Ισπανοί
λ.χ. πέτυχαν να ανορθώσουν το ηθικό τους μεσ’ από μιά ευρωπαϊκή προοπτική,
στην οποία βλέπουν οικονομική πρόοδο και την αύξηση του εθνικού κύρους τους».
Η γαλλική «εξαίρεση» (αυτοεξαίρεση;), κατά την εφημερίδα, αποτελεί ένα μεγάλο
ερωτηματικό. Εκφράζει την επιμονή αισθημάτων ανασφάλειας μέσα σε μεταβαλλόμενο
τοπίο. Η «Μοντ», στο κύριο άρθρο της την Τρίτη («Η άφαντη εμπιστοσύνη»),
προβληματίζεται με τη στάση των Γάλλων. Έχουν «μια κυβέρνηση σοβαρή, έντιμη
και με αρκετές επιτυχίες ­ λέει ­ και όμως δέν την ενθαρρύνουν κάν. Στις
περιφερειακές εκλογές, δύο στους πέντε Γάλλους δεν πήγαν ούτε να ψηφίσουν».