ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η κεφαλή της Μέδουσας

Πριν ακόμη αλέκτορα φωνήσαι τρις, καινούργιο κτύπημα από τους παιδαγωγούς του
Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Διαβάσατε όλη την διαμαρτυρία των πτυχιούχων των
πανεπιστημιακών σχολών πληροφορικής.

Αποκλείονται από την εκπαίδευση, αφού τα νέα μαθήματα της Πληροφορικής, που
ορθώς περιλαμβάνει το νέο πρόγραμμα των σχολείων, θα τα διδάσκουν θεολόγοι,
βιολόγοι, γεωγράφοι και πιθανόν γυμναστές. Οι μαθηματικοί είναι συνήθως
δεσμευμένοι να διδάσκουν Πολιτική Οικονομία και οι ψυχολόγοι Κοινωνιολογία!!

Θυμάστε τι είχε γίνει παλαιότερα; Η Κοινωνιολογία ήταν μάθημα δέσμης. Όταν οι
απόφοιτοι της Παντείου, κυρίως με κινητοποιήσεις, ζητούσαν να διορίζονται για
να διδάξουν το μάθημα, η πονηρά Πολιτεία κατάργησε την Κοινωνιολογία από
μάθημα δέσμης και το αντικατέστησε με την Πολιτική Οικονομία. Σου λέει, πόσοι
οικονομολόγοι θα ξεπέσουν στους αστείους μισθούς της εκπαίδευσης· όσο να
δημιουργηθεί και εκεί προλεταριάτο, που θα ζητάει καταφύγιο στο δασκαλίκι,
βλέπουμε και κάνουμε.

Πριν από λίγο καιρό είχα εδώ καταγγείλει πως ετοιμάζουν να εισαγάγουν το
μάθημα του θεάτρου ως μάθημα επιλογής και θα το διδάξουν οι εκπαιδευτικοί…
ψώνια. Οι εμπειρικοί δηλαδή θεατρόφιλοι καθηγητές κι όχι βέβαια οι νέοι
θεατρολόγοι που βγαίνουν στην αγορά εργασίας με γνώσεις 50 θεατρολογικών
μαθημάτων. Αυτοί είναι οι νέοι προλετάριοι. Προς το παρόν θα τους αναπληρώσουν
οι φιλόλογοι, οι θεολόγοι (!), οι μαθηματικοί. Τώρα μάλιστα που μειώνονται και
οι ώρες των ελληνικών στα Γυμνάσια και τα Λύκεια, να δείτε πως οι φιλόλογοι
εκτός από το αδιανόητο φάσμα που διδάσκουν (Αρχαία, Νέα Ελληνικά, Λατινικά,
Ιστορία, Ψυχολογία, Φιλοσοφία, Αγωγή του Πολίτη, Κοινωνιολογία), τώρα θα
κληθούν για να συμπληρώσουν, στα σχολεία κυρίως των επαρχιών, το ωράριό τους
διδάσκοντας θέατρο και μάλλον και Ιστορία Τέχνης. Επίσης θα αναλάβουν μαζί με
άλλες ειδικότητες και την Πληροφορική!!

Φοβάμαι πως οι «παιδαγωγοί» που σφίγγουν τον βρόχο στο λαιμό των εκπαιδευτικών
πραγμάτων πάνε να γενικεύσουν το γνωστό απόφθεγμα, ότι η εκπαίδευση είναι πολύ
σοβαρή υπόθεση για να την εμπιστευθεί κανείς στους παιδαγωγούς.

Προσωπικά πιστεύω πως η ψώρα της εκπαίδευσης είναι η Γενική Παιδαγωγική και η
Γενική Ψυχολογία. Για μένα ιδανική διδακτική σχέση είναι η σωκρατική, ένας
μαθητής – ένας δάσκαλος. Υποχρεωθήκαμε χρόνια να πολλαπλασιάσουμε αυτό το
μοντέλο· παλιότερα ένας δάσκαλος – πενήντα-σαράντα μαθητές· τώρα φτάσαμε στους
τριάντα και τους είκοσι πέντε. Ε! λοιπόν η πείρα καθενός που με διαβάζει λέει
πως ο καλός δάσκαλος, αυτός που τον μνημονεύουμε όλοι με ευγνωμοσύνη, είναι
εκείνος που δεν είχε μία, στερεότυπη, φορμαλιστική μέθοδο. Αυτός παραμένει στη
μνήμη μας ως σχολαστικός, απόμακρος, πληκτικός και στριμμένος.

Δάσκαλος είναι εκείνος που κατέχει σε βάθος το αντικείμενό του (κι αυτό δεν
έχει σχέση με την παιδαγωγική αλλά με την φιλομάθεια, την περιέργεια, το
κυνήγι του καινούργιου, την τόλμη του πρωτοποριακού) και προσαρμόζει συνεχώς
αυτοσχεδιάζοντας την αγαπητή του μέθοδο στα δεδομένα όχι μόνο της τάξης αλλά
του καθενός συγκεκριμένα μαθητή. Ο Παιδαγωγισμός έχει δημιουργήσει ένα
φανταστικό μοντέλο μαθητή εκτός τόπου και χρόνου και το σφυροκοπά με ένα
θεωρητικό άτεγκτο σφυρί. Θύμα του Παιδαγωγισμού ήταν εκείνος ο δάσκαλος που
του είχαν βάλει στο μυαλό το θεωρητικό σχήμα ότι πρέπει η διδασκαλία του να
προσαρμόζεται στις εποχικές εργασίες.

Να μιλάει π.χ. για τα παγανά τα Χριστούγεννα και για τη μυγδαλιά το Φλεβάρη
και όταν μετετέθη από τη Θεσσαλία στο Κολωνάκι, όταν έφτασε Ιούνιος έβαλε θέμα
εκθέσεως στα παιδιά της Πατριάρχου Ιωακείμ «Ο θερισμός»!! Γελάτε; Γνωρίζετε
πως σε βιβλίο του Δημοτικού υπάρχει απόσπασμα από το υπερρεαλιστικό ποίημα του
Εμπειρίκου «Στροφές Στροφάλων» που είναι μια αποθέωση του «Υπερωκεανίου» (Ω
Υπερωκεάνιο, τραγουδάς και πλέχεις) και σε άσκηση ζητείται από τους μαθητές να
γράψουν κι αυτοί έναν ύμνο στο οικογενειακό τους αυτοκίνητο;!! Γνωρίζετε πως
σε νέο βιβλίο του Λυκείου που υπάρχει το γνωστό ποίημα, η δημοτική παραλλαγή:
«Του νεκρού αδελφού», ο ανόητος «παιδαγωγισμός» για να μοντερνίσει και να
χαϊδέψει τους θεωρητικούς του φεμινισμού ερωτάται ο μαθητής γιατί η Αρετή δεν
εκλήθη στο οικογενειακό συμβούλιο που αφορούσε την παντρειά της στα ξένα; Έτσι
ένα ποιητικό αριστούργημα γίνεται χυδαίος τύπος εφαρμογής ιδεολογικών και
κοινωνιολογικών προσεγγίσεων άσχετων με την ποιητική λειτουργία. Εγώ ένα ξέρω,
όλοι οι ολοκληρωτισμοί είχαν πάντα παιδαγωγική θεωρία για να διοχετεύσουν την
ιδεολογία τους. Οι πραγματικοί δάσκαλοι δεν είχαν ποτέ μια συγκεκριμένη
μέθοδο. Τέτοια ολοκληρωτικά σύνδρομα διαβλέπω στα σχέδια του Παιδαγωγικού
Ινστιτούτου. Δεν μας ενδιαφέρει ο δάσκαλος. Μας ενδιαφέρει η ολιστική μέθοδος.
Έτσι ο φιλόλογος θα διδάξει, ξέρει δεν ξέρει, θέατρο, ο θεολόγος υπολογιστές,
ο μαθηματικός Πολιτική Οικονομία και ο φυσικός πιθανόν Ιστορία της Τέχνης.
Επιεικώς ονόμασα τραγέλαφο το σύστημα Γενικών. Είναι όμως η κεφαλή της
Μέδουσας, όποιος το κοιτά παγώνει.