Η Μόσχα διεκδικεί ρόλο

Πριμακόφ – Ολμπράιτ. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών διεκδικεί τη θέση της Ρωσίας ως παγκόσμιας δύναμης, «σ’ έναν πολυπολικό κόσμο». (Φωτό Ρώυτερ)

Έξι χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου (βλέπε διάλυση της Σοβιετικής
Ένωσης), όλοι πίστεψαν πως ήρθε η ώρα να απαλλαγεί η ανθρωπότητα από την
απειλή των πυρηνικών όπλων. Τι είναι αυτό που διατηρεί την αμοιβαία έλλειψη
εμπιστοσύνης ανάμεσα στους δύο μεγάλους αντιπάλους; Η διαφορετική εξωτερική
πολιτική που ακολουθεί η Μόσχα.

Η ΑΛΛΟΤΕ υπερδύναμη που κάποτε μαζί με τις ΗΠΑ έκοβε και μοίραζε την τράπουλα,
τώρα καθισμένη στο στρογγυλό τραπέζι των αποφάσεων, παρακολουθεί τη
διαφορετική άποψη που έχει εκφράσει από τα σχεδόν πάντα ομονοούντα κράτη της
Δύσης, να περνάει σαν υποσημείωση στα κείμενα των αποφάσεων ή να αναφέρεται,
απλώς, ως μειοψηφούσα.

Έχοντας εκφράσει τις αντιρρήσεις της για την εξάπλωση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς,
η Μόσχα βλέπει τη συμμαχία να προωθεί τα σχέδιά της, χωρίς να υπολογίζει τα
ρωσικά επιχειρήματα.

ΙΡΑΚ, ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ

Στην περίπτωση της προετοιμαζόμενης επίθεσης αντιποίνων εναντίον του Ιράκ, η
ρωσική διπλωματία κατόρθωσε να πάρει με το μέρος της μόνο τη Γαλλία ­ από τις
ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Όπως ανακοινώθηκε στη Μόσχα τη Δευτέρα, η προσεκτική ρωσική προσέγγιση στην
επίλυση της κρίσης του Κοσσυφοπεδίου, αποτελούσε τον καλύτερο τρόπο για να
επιτευχθεί επίλυση του προβλήματος. Η ρωσική εξωτερική πολιτική διεκδικεί
μεγαλύτερη εμπειρία στην αντιμετώπιση εθνικιστικών και αποσχιστικών κινημάτων
από τη Δύση.

Διεκδικούμε την αντικειμενικότητα και υπευθυνότητα, μια και ήδη έχουμε
αντιμετωπίσει ανάλογες περιπτώσεις, δήλωνε ο υφυπουργός Εξωτερικών Νικολάι Αφανασιέφσκι.

«Έτσι, είμαστε περισσότερο σκεπτικιστές στην πρόβλεψη των αποτελεσμάτων και
στον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσουμε για να τα πετύχουμε» πρόσθεσε,
σχολιάζοντας την απόφαση των μεγάλων δυνάμεων να επιβάλουν και νέα οικονομικά
αντίποινα στη Γιουγκοσλαβία.

ΤΑ ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΑ

Πριν από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η Μόσχα είχε αντιμετωπίσει
εθνικιστικά και αποσχιστικά κινήματα σε πολλές από τις 15 Δημοκρατίες που την
αποτελούσαν. (Από τις χώρες της Βαλτικής, έως τη Μολδαβία και την Τσετσενία).

Δεκάδες χιλιάδες ήταν οι νεκροί αργότερα, στην προσπάθεια καταστολής του
κινήματος ανεξαρτησίας στη νότια ρωσική επαρχία Τσετσενία. Αντίθετα με τις
άλλες χώρες της Ομάδας Επαφής, η Ρωσία δεν συμφωνεί με την απόδοση των ευθυνών
αποκλειστικά στον Μιλόσεβιτς. Το πρόβλημα δεν είναι απλό. Ως παραδοσιακός
σύμμαχος των Σέρβων αντιτίθεται σε οποιαδήποτε απευθείας διεθνή ανάμειξη στην κρίση.

«Η επίλυση του ζητήματος θα πρέπει να αφεθεί στους Σέρβους και στους
Αλβανόφωνους του Κοσσυφοπεδίου και μόνο», είπε ο Αφανασιέφσκι.

Ακόμα, η Ρωσία επιμένει ότι και άλλα οικονομικά αντίποινα εναντίον του
Βελιγραδίου θα είναι «αντιπαραγωγικά».

«ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ μπροστά σε μια ξεκάθαρη υπόθεση παραβίασης των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων», δήλωσε χθες ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Γεβγένι Πριμακόφ. Ο
πρωθυπουργός Βικτόρ Τσερνομίρντιν ήταν εξίσου εξαγριωμένος: «Ο λαός μας έχει
συγκλονιστεί με όσα συνέβησαν. Είναι αδιανόητο τα ανθρώπινα δικαιώματα να
καταπατούνται με αυτόν τον βάναυσο τρόπο στο τέλος του 20ού αιώνα».

Το παράδοξο για έναν Δυτικό είναι ότι οι δηλώσεις αυτές δεν έγιναν για τα
γεγονότα στο Κοσσυφοπέδιο. Το γεγονός, που επέκριναν με τόση έμφαση, πέρασε
σχεδόν απαρατήρητο για τον υπόλοιπο κόσμο. Η ρωσική ηγεσία καταδίκασε με τον
τρόπο αυτό τη διάλυση από την αστυνομία της Λετονίας διαδήλωσης περίπου 2.000
ηλικιωμένων ρωσωφώνων στην πρωτεύουσα Ρίγα.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δικαίωσε την αγανάκτηση της Μόσχας με ανακοίνωσή του.

Πίσω από την έντονη δυσφορία της Μόσχας για τα γεγονότα στη Ρίγα κρύβεται η
έντονη ρωσική αντίρρηση στο ενδεχόμενο να ενταχθούν οι χώρες της πρώην
Σοβιετικής Βαλτικής στο ΝΑΤΟ. Ένα άλλο σημείο τριβής με την Ατλαντική Συμμαχία
είναι οι έντονες αντιρρήσεις που εκφράζονται από χώρες του ΝΑΤΟ (ΗΠΑ – Αγγλία
– Τουρκία) για τα σχέδια πώλησης αντιαεροπορικών πυραύλων στην κυπριακή
κυβέρνηση, όσο και στην πώληση πυρηνικών αντιδραστήρων στο Ιράν.

Όπως είπε σε ομιλία του σε νέους Ρώσους διπλωματικούς υπαλλήλους την περασμένη
εβδομάδα ο Πριμακόφ, «θα πρέπει να θεωρείτε τη χώρα μας ως πρωταγωνιστικό
παράγοντα στο παγκόσμιο προσκήνιο. Ο ρόλος της παγκόσμιας δύναμης δεν είναι
αυτοσκοπός, αλλά η έντονη παρουσία της Ρωσίας απαιτείται σ’ αυτόν τον
πολυπολικό κόσμο», πρόσθεσε.