ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια αίσθηση αηδίας

Κάρμεν Βιβάνκο. Μέσα σε μια εβδομάδα έχασε τα πέντε πιο αγαπημένα της πρόσωπα

Με μια περίεργη αίσθηση ξύπνησαν σήμερα οι Χιλιανοί. Δεν ήταν φόβος ούτε
αγωνία. Δεν ήταν κάτι τόσο δυνατό όσο το μίσος. Έπρεπε να δουν στις εφημερίδες
τον Πινοτσέτ δακρυσμένο για να καταλάβουν τι τους είχε ανεβεί στο στόμα: αηδία.

ΣΤΙΣ 11 Σεπτεμβρίου 1973, λίγο πριν πέσει από τις σφαίρες των πραξικοπηματιών
του Αουγκούστο Πινοτσέτ, ο πρόεδρος της Χιλής Σαλβαδόρ Αλλιέντε πρόφερε στο
προεδρικό μέγαρο τα παρακάτω λόγια: «Πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζουμε, θα
ανοίξουν και πάλι οι μεγάλες λεωφόροι από τις οποίες θα περάσει ο ελεύθερος
άνθρωπος, ώστε να οικοδομηθεί μια καλύτερη κοινωνία. Η θυσία μου δεν θα είναι
μάταιη. Είμαι βέβαιος ότι θα αποτελέσει, αν μη τι άλλο, ένα ηθικό μάθημα που
θα τιμωρήσει την απιστία, τη δειλία και την προδοσία». Είκοσι πέντε χρόνια
αργότερα, παραδίδοντας τα ηνία των ενόπλων δυνάμεων που διηύθυνε επί 25 χρόνια
για να αναλάβει το αξίωμα του ισόβιου γερουσιαστή, ο πρώην δικτάτορας δηλώνει
υπερήφανος: «Αποστολή εξετελέσθη!».

Ποιος από τους δύο είχε δίκιο και ποιος άδικο; Ποιος δικαιώθηκε από την
Ιστορία και ποιος από τους ανθρώπους: ο εκλεγμένος δημοκράτης που ηγήθηκε ενός
τριετούς πειράματος ελευθερίας ή ο ακροδεξιός στρατηγός που ευθύνεται για τον
θάνατο ή την «εξαφάνιση» 4.000 ανθρώπων; Ποια δάκρυα «μετρούν» περισσότερο;

Ο λόγος σε τρεις γυναίκες, όπως αποτυπώθηκε στην «Ελ Παΐς».

Ορτένσια Μπούσι, 83 ετών, χήρα του προέδρου Αλλιέντε: «Είναι δύσκολο να
συλλάβω ότι ο άνθρωπος που ηγήθηκε του πραξικοπήματος που προκάλεσε τη
χειρότερη τραγωδία στην ιστορία της Χιλής γίνεται σήμερα ισόβιος γερουσιαστής.
Η είσοδός του στη Γερουσία μου προκαλεί αγανάκτηση, οργή και μια αίσθηση
αδυναμίας, γιατί σ’ αυτόν τον ανώτατο θεσμό έφταναν πάντα οι μεγάλες
φυσιογνωμίες της χιλιανής δημοκρατίας».

Χοάν Χάρα, 70 ετών, χήρα του τραγουδιστή Βικτόρ Χάρα που βασανίστηκε άγρια και
δολοφονήθηκε λίγες μέρες μετά το πραξικόπημα: «Στη μέση της μακράς σειράς
πτωμάτων ανακάλυψα τον Βικτόρ. Τι σου έκαναν για να σε καταντήσουν έτσι μέσα
σε μια εβδομάδα; Είχε ανοιχτά τα μάτια κι ένα βλέμμα έντονο και αποφασισμένο,
παρά το τραύμα στο κεφάλι και τις τρομερές ουλές στα μάγουλα. Το στήθος του
ήταν διάτρητο από σφαίρες και στην κοιλιά είχε ένα ανοιχτό τραύμα. Τα χέρια
έμοιαζαν να κρέμονται από τα μπράτσα σε μια περίεργη γωνία, σαν να του είχαν
σπάσει τους καρπούς. Ήταν όμως ο Βικτόρ, ο άνδρας μου, η αγάπη μου».

Κάρμεν Βιβάνκο, 81 ετών, σύζυγος εξαφανισμένου, μητέρα εξαφανισμένου, αδελφή
εξαφανισμένου, κουνιάδα εξαφανισμένου, θεία εξαφανισμένου: «Είμαι κομουνίστρια
από το 1941. Δεν έκλαψα ούτε εκλιπάρησα για την απώλεια των πέντε πιο
αγαπημένων μου προσώπων. Μόνο τους αναζήτησα. Ξέρω πως είναι νεκροί. Θα
προτιμούσα όμως να τους δω νεκρούς και να μπορέσω να τους θάψω. Η κηδεία
λυτρώνει. Ο Πινοτσέτ μπορεί να κάνει ό,τι θέλει γιατί έχει ακόμη δύναμη. Αυτό
που με εξοργίζει όμως είναι ότι τα κόμματα επιτρέπουν στον υπεύθυνο τόσων
εγκλημάτων να μπαίνει στη Γερουσία».