ΑΥΤΟΙ

… με το Ιράκ, όπως και τώρα με το Κόσοβο, οι Ευρωπαίοι είχαν το βλέμμα
στραμμένο στις ΗΠΑ. Τί θα κάνει η Αμερική; Θα επέμβει; Δεν θα επέμβει;
Έτοιμοι, πολλοί απ’ αυτούς, να την καταγγείλουν είτε έπραττε το ένα είτε
προτιμούσε το άλλο ­ για «ωμή επέμβαση» ή για «παχυλή αδιαφορία» ­ έβρισκαν
ωστόσο στην Ουάσινγκτον ένα αρκετά βολικό άλλοθι για τη δική τους ουσιαστική
απουσία από τη διαχείριση των κρίσεων. «Τί να γίνει; Αφού όλα εξαρτώνται απ’
αυτούς…». Το μόνο που δεν πέρασε απ’ τον νου των Ευρωπαίων, ήταν ότι όφειλαν
να κάνουν κάτι αποκλειστικά αυτοί. Αλλά πώς; Σε κάθε στάδιο της κρίσης,
αποκαλύπτονταν διχασμένοι. Ακόμη και όταν, σπανιότατα, συμφωνούσαν μεταξύ
τους, διαφωνούσαν με τους… εαυτούς τους, και υπερίσχυε τελικά η αδράνεια.
Οπότε, αναφέρονταν πάλι στις ΗΠΑ ­ ή στη Ρωσία.

… ο παροξυσμός με τη Βαγδάτη, η Γαλλία και η Ιταλία, όπως και άλλες χώρες
έσπευσαν να θριαμβολογήσουν η καθεμιά για τον ρόλο της τονίζοντας όμως,
στερεότυπα, πόσο ωφέλησε και η στάση του Κρεμλίνου. Συνέπεσε τις ημέρες
εκείνες, γράφει ο Ζαν Ντανιέλ στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ», να γίνεται στη Βενετία
γαλλοϊταλική διάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών. Ούτε που
διανοήθηκαν οι δύο χώρες να εμφανίσουν την εκτόνωση στο Ιράκ ως αποτέλεσμα του
συντονισμού (και) των δικών τους προσπαθειών. Πάντοτε οι «απ’ έξω», οι
Αμερικανοί, οι Ρώσοι, ήταν στη συνείδηση των Ευρωπαίων οι πρωταγωνιστές.

… παρατήρηση αφορά την Αγγλία. Μόλις ξεσπάσει μια τέτοια κρίση, λέει ο
Ντανιέλ, τα ανακλαστικά που αυτόματα περιμένεις να δεις είναι, λόγου χάρη, ο
προεδρεύων της ΕΟΚ να συγκαλέσει αμέσως τους άλλους 14 ηγέτες για ν’
αποφασίσουν τι θα κάνουν. «Συνέβη, όμως, προεδρεύων να είναι ο Τόνυ Μπλαιρ. Ο
οποίος, όπως άλλοτε ο Τσώρτσιλ, προτιμά τους “ανοιχτούς ορίζοντες”. Αυτός
κοιτάζει όχι απλώς τις ΗΠΑ αλλά και τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νέα
Ζηλανδία… Γεωπολιτικά αλλά και ψυχολογικά, δεν υπάρχει στον πλανήτη τίποτα
πιο αγαστό, τίποτα πιο δεμένο, απ’ αυτή τη μεγάλη αγγλοσαξωνική συμμαχία. Μόνο
που έτσι δεν προχωράει η Ευρώπη». Οι Λατίνοι, ατυχώς, δεν τα καταφέρνουν το
ίδιο καλά. Ούτε οι Μεσογειακοί. Θα μπορούσαν να είναι πιο συντονισμένοι, όχι
να δρουν ο καθένας μόνος του. Η Ισπανία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, επισημαίνει ο
αρθρογράφος, έθεσαν τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις τους στη διάθεση των ΗΠΑ, η
καθεμιά ανεξάρτητα από την άλλη. Γαλλία και Ιταλία, κράτη γειτονικά, Λατινικά,
Μεσογειακά και τα δύο, κινήθηκαν επίσης αυτόνομα. «Οι χώρες της Ευρώπης είναι
είτε εθνικιστικές είτε ατλαντιστικές είτε (στην καλύτερη περίπτωση) ΟΗΕδικές.
Ευρωπαϊκές, όμως, ποτέ». Μήπως όλες αυτές οι χωριστές εθνικές υπερηφάνειες δεν
είναι παρά «βολεμένες» εθνικές αδράνειες; διερωτάται ο σχολιαστής. Γιατί άραγε
να υπάρχουν Αγγλοσάξωνες από τη μια, Μεσευρώπη από την άλλη, Μεσόγειος
παρακάτω, και όχι η σύμμιξη όλων αυτών, η τόσο ευκταία;

… εν τέλει για την Ευρώπη, όπως και για κάθε σύνθετο οικοδόμημα, δεν είναι η
διακηρυσσόμενη ­ ή η αναγκαστική ­ ενότητα, είναι πρωτίστως η συνεννόηση.
«Κάτι που θα πρέπει να θεσμοθετηθεί και στην εξωτερική πολιτική, έτσι ώστε να
λειτουργεί αυτόματα σε ώρα κρίσης, στο Παρίσι, στη Ρώμη, στη Μαδρίτη, στη
Λισαβώνα, στην Αθήνα… Όπως συνέβαινε μεταξύ Παρισιού και Βόννης επί Ντε Γκωλ
και Αντενάουερ, επί Ζισκάρ και Σμιτ, επί Μιττερράν, Ντελόρ και Κολ».