ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το ντέρμπι

Η ημέρα σήμερα έχει αναγγελθεί ως ημέρα της μητέρας των εσωκομματικών μαχών
στη Νέα Δημοκρατία, ημέρα ντέρμπι ή τελικής εκκαθάρισης λογαριασμών ανάμεσα
στις εδώ και μια δεκαετία αντιμαχόμενες πτέρυγές της… Αμφίβολον.

Αλλά ακόμη κι αν το σημερινό ματς εξελιχθεί σε ντέρμπι, πιστεύει κανείς ότι θα
είναι το ντέρμπι αυτό που θα κρίνει τον… τίτλο; Κι ακόμη περισσότερο,
πιστεύει κανείς ότι η σύγκρουση (αν το πράγμα πάει σε σύγκρουση) ή ο
συμβιβασμός (εφόσον συμβιβασμός είναι ακόμη εφικτός) στην παρούσα φάση της, θα
βάλει τέλος σε μια κρίση που δεν άρχισε χθες, δεν προκλήθηκε από τις πρόσφατες
διαγραφές προεδρικού τσαμπουκά, μα που προϋπήρχε και που μοιάζει να είναι
βαθύτερη και «δομικότερη»;

Η απάντηση είναι, προφανώς, όχι.

Γιατί πέρα από την γραφική μικρο-ιστορία των φεουδαλικών συγκρούσεων, των
οικογενειακών βεντετών και των αέναων συνωμοσιών για τα λοφία και τα λιλιά της
κομματικής εξουσίας, οι δυσκολίες που περνά, τα τελευταία χρόνια, η Νέα
Δημοκρατία δεν είναι μόνον δικές της.

Ανάλογες περνούν αυτόν τον καιρό σχεδόν όλα τα συντηρητικά κόμματα της ηπείρου
μας, από τη γειτονική μας Ιταλία και τη Γαλλία έως τη Βρετανία του κάποτε
πανίσχυρου θατσερισμού ή τη Γερμανία, του ως πρόσφατα ακλόνητου καγκελάριου Κολ.

Τα βάσανα της Ν.Δ. δεν είναι, βέβαια, ούτε της ίδιας ποιότητας ούτε της ίδιας
έντασης με αυτά που αντιμετωπίζουν άλλα συντηρητικά κόμματα στην Ευρώπη.
Μπορεί κι αυτά να υποκύπτουν, αμήχανα, στην εκλογική γοητεία των νέων και
λαμπερών εκπροσώπων του «σοσιαλ-φιλελευθερισμού», στη μία χώρα μετά την άλλη,
μα οι δικές μας γαλάζιες περιπέτειες έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα
χαρακτηριστικά:

Τα πιπεράτα, ανατολίτικα καρυκεύματα και τα ερεβώδη βαλκανικά πάθη, που
χαρακτηρίζουν γενικά τα δικά μας πολιτικά ήθη.

Και τις εκφυλιστικές συνέπειες που έχει η μακρόχρονη αποχή από την εξουσία,
για ένα κόμμα που δημιουργήθηκε κι έμαθε να ζει κάτω από τις φτερούγες της
εξουσίας και δρα σ’ ένα πολιτικό σύστημα τόσο έντονα πελατειακό, όπως το δικό μας.

Μα, κατά τα άλλα, το ουσιαστικό πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας ­ η δυσκολία της
να πείσει ότι αποτελεί εναλλακτική λύση απέναντι στην προσαρμοσμένη στο
φιλελεύθερο πρότυπο σοσιαλιστική Αριστερά ­ δεν διαφέρει και πολύ από το
πρόβλημα που αντιμετωπίζει ολόκληρη η Ευρωδεξιά.

Το πρόβλημα είναι ότι το πολιτικό εκκρεμές, σχεδόν παντού, κινείται προς τα
«αριστερά». Παράδοξο μεν, αλλά πραγματικό:

Παρ’ ότι η υψηλή ανεργία, οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, η κρίση του
παραδοσιακού κράτους πρόνοιας και η αναποτελεσματικότητα των κλασικών
κεϋνσιανών συνταγών ενίσχυσης της ζήτησης συνιστούν το τέλος της παραδοσιακής
σοσιαλδημοκρατικής συνταγής, δεν είναι οι παραδοσιακοί αντίπαλοι της
σοσιαλδημοκρατίας που επωφελούνται εκλογικά από την κρίση του μοντέλου της!
Αντίθετα, είναι τα σοσιαλιστικά κόμματα που εξασφαλίζουν εκλογικές πλειοψηφίες
και αναλαμβάνουν τη διαχείριση της ανασφάλειας, που αποτελεί το κυρίαρχο
χαρακτηριστικό του κοινωνικού κλίματος στην Ευρώπη.

Κι έτσι η κρίση του σοσιαλιστικού ονείρου και της σοσιαλδημοκρατικής συνταγής
μετατρέπεται σε πολιτικό πονοκέφαλο όχι για τους ευπροσάρμοστους σοσιαλιστές,
μα για τους συντηρητικούς αντιπάλους τους, που σύρονται από εκλογική ήττα σε
εκλογική ήττα, αναζητούν μάταια χαρισματικούς ηγέτες και μπαίνουν συχνά στον
πειρασμό να δοκιμάσουν, ως εκλογικά αποτελεσματικότερη λύση, την αναδίπλωση
στις θέσεις της παλιάς λαϊκιστικής, προστατευτικής, κρατικιστικής,
εθνικιστικής και ξενόφοβης Δεξιάς.

Μα όσο κι αν η εκλογική απόρριψη μοιάζει να βυθίζει σε υπαρξιακή κρίση τα
κόμματα της Δεξιάς, όσο κι αν είναι στα κόμματα αυτά εντονότερη η αίσθηση του
τέλους εποχής, του τέλους ίσως και των παραδοσιακών μεγάλων κομμάτων εξουσίας
γενικά, ας μην ξεχνούμε ότι το αληθινό και μεγάλο πρόβλημα εξακολουθεί να το
έχει η άλλη πλευρά, σοσιαλιστική, κεντροαριστερή ή όπως αλλιώς ονομάζεται.

Αυτή η πλευρά μπορεί σήμερα να απολαμβάνει εκλογικές επιτυχίες. Μα η επιτυχής
διαχείριση μιας δύσκολης συγκυρίας δεν αρκεί για να αναπληρώσει το πραγματικό
έλλειμμα ­ το έλλειμμα μιας ιδέας για το μέλλον, μιας απάντησης στο
«δημοκρατικό αίτημα για μια άλλη μορφή κοινωνίας», που πάντα ήταν και
παραμένει η δύναμη, μα και ο λόγος ύπαρξης της όποιας Αριστεράς.