Πόλεμος για την κυριαρχία στον κυβερνοχώρο

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος στον κυβερνοχώρο μαίνεται αδυσώπητος. Στην
Ουάσιγκτον, τα βλέμματα απομακρύνθηκαν από τη Μόνικα Λιουίνσκι. Όλοι στράφηκαν
προς τον γίγαντα της πληροφορικής Μπιλ Γκέιτς, ο οποίος κατέθεσε ενώπιον του
Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, αρνούμενος πως ασκεί μονοπωλιακή τακτική και
αποφεύγοντας να μιλήσει για την… ταμπακιέρα.

Ο «κ. Microsoft» δεν βρίσκεται πια αντιμέτωπος μόνο με τη Netscape
Communicator. Όλες οι ανταγωνίστριες εταιρείες έχουν στραφεί εναντίον του και
κοντά τους συμπορεύεται το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ και κινήσεις πολιτών
από 27 Πολιτείες των ΗΠΑ, που αντιτάσσονται στα σχεδιά του να κυριαρχήσει και
στην τεχνολογία του Internet.

Την περασμένη Δευτέρα, μια ημέρα πριν από την εμφάνιση του Gates στην
Ουάσιγκτον, η Microsoft δέχθηκε την πιο μεγάλη, μέχρι σήμερα, επίθεση χάκερ
(των «πειρατών» του δικτύου, που ξέρουν πώς να σπάνε κωδικούς και να φέρνουν
τα πάνω κάτω). Αποτελέσμα ήταν να «παγώσουν» όλοι οι υπολογιστές της Αμερικής
που «τρέχουν» Windows ΝΤ (το λειτουργικό που έχει σχεδιαστεί για δυνατά
μηχανήματα και δίκτυα και εξυπηρετεί μεγάλες εταιρείες και οργανισμούς).
Στόχος των χάκερ ήταν να αποδείξουν πόσο ευάλωτα είναι τα Windows και με τον
τρόπο αυτό προσέφεραν ένα ακόμη καίριο χτύπημα στον κατά τα άλλα άτρωτο
πρόεδρο της Microsoft.

Οι εξελίξεις έχουν πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας για τον Gates. Για τους
βασικούς πρωταγωνιστές της υπόθεσης, το αν η Microsoft θα πουλά μαζί με τα
Windows το δικό της πρόγραμμα πλοήγησης (Microsoft Explorer), ήταν ένα
παιχνίδι ανταγωνισμού που γρήγορα εξελίχθηκε σε πολυμέτωπη μάχη. Όταν οι
επεκτατικές τάσεις του Bill Gates και της εταιρείας του άγγιξαν τον χώρο του
Internet, όλοι κατάλαβαν πως είχε ξεπεράσει κατά πολύ τους νόμους της αγοράς.

Από ηθικής πλευράς ο Gates έκανε «φάουλ». Παρέβη έναν από τους αρχαιότερους
νόμους των ΗΠΑ, αυτόν ενάντια στο μονοπώλιο. Θέλησε να χρησιμοποιήσει τη
δύναμή του στα λειτουργικά συστήματα, να εκμεταλλευθεί την επιτυχία των
Windows προκειμένου να κερδίσει τον έλεγχο του Internet.

Από οικονομικής πλευράς, κρίθηκε ως εξαιρετικά επικίνδυνος, καθώς «βάζοντας
χέρι» στο Internet, κρατούσε ουσιαστικά τα νήματα που μπορούν να επηρεάσουν
την οικονομία ολόκληρου του πλανήτη. Γιατί, έλεγχος της τεχνολογίας του
Internet σημαίνει έλεγχος του ηλεκτρονικού εμπορίου, έλεγχος εκατοντάδων
δισεκατομμυρίων δολαρίων, αφού και μέχρι το 2005 υπολογίζεται ότι το 5% των
συνολικών εμπορικών συναλλαγών θα γίνεται μέσω δικτύου.

Μέσα από τις σελίδες του περιοδικού «Newsweek» αντεπιτίθεται ο Bill Gates, δηλώνοντας πως «αν κερδίσει η δικαιοσύνη, η αγορά των ηλεκτρονικών υπολογιστών θα καταστραφεί»

ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ Τρίτη, στην Ουάσιγκτον, ο Bill Gates έδινε τη δική του μάχη
ανάμεσα στο πλήθος των οπερατέρ και των φωτορεπόρτερ. Η σπάνια παρουσία του
εκεί δημιούργησε ουρές από ανθρώπους που θέλησαν να βρουν μια θέση, για να
παρακολουθήσουν την κατάθεσή του ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Αν και ανήσυχος για την επίθεση χάκερ που «χτύπησε» την αξιοπιστία της
Microsoft, παραλύοντας για ημέρες τους υπολογιστές σε πολλά Πανεπιστήμια,
κυβερνητικά γραφεία και σε δέκα υπηρεσίες της NASA που χρησιμοποιούσαν Windows
ΝΤ, ο πρόεδρος της εταιρείας δήλωσε πως η παρουσία του στο Κογκρέσο «είχε πλάκα».

Άλλωστε, στη Microsoft, μόνο υποψίες υπάρχουν πως το πακέτο με τα λάθος
δεδομένα που έστειλαν οι χάκερ και αποπροσανατόλισε πλήρως τα Windows ΝΤ
συνδέεται με την εμφάνιση του εργοδότη τους στην Ουάσιγκτον. Η επίθεση,
ωστόσο, ήταν ένα ακόμη δυνατό πλήγμα στο «πρόσωπο» της Microsoft στην αγορά,
καθώς χιλιάδες συστήματα υπολογιστών, σε νευραλγικές θέσεις, από το ΜΙΤ μέχρι
την καρδιά της κυβέρνησης, κατέρρευσαν για ημέρες, χωρίς ωστόσο να χαθούν ή να
κλαπούν στοιχεία.

Απτόητος, όμως, ο Gates πήγε στην Ουάσιγκτον και κάθισε δίπλα στους
ανταγωνιστές του, τους εκπροσώπους από τη Netscape, την Dell και τη Sun
Microsystems και αντιμετώπισε μάλλον στωικά την όλη διαδικασία, αρνούμενος να
παραδεχθεί πως κρατά ένα μονοπώλιο στην αγορά των λειτουργικών προγραμμάτων
για προσωπικούς υπολογιστές. Κι ας άκουγε ξανά και ξανά πως η Microsoft
κατέχει το 90% στην αγορά αυτή.

Ο άνθρωπος του οποίου η προσωπική περιουσία ανέρχεται σε 48 δισεκατομμύρια
δολάρια προσπάθησε πολλές φορές, κατά τη διάρκεια της ακρόασης, να αποφύγει
δύσκολες ερωτήσεις. Και όταν ετέθη ευθέως το θέμα, δήλωσε πως η εταιρεία του
δεν έχει καμία διάθεση να μετατρέψει το παγκόσμιο διαδίκτυο Internet σε «δρόμο
μετά διοδίων» και χαρακτήρισε «τρελή» την ιδέα ότι μια εταιρεία μπορεί να
ελέγξει το Internet.

ΚΑΙ ΟΜΩΣ…

Παρ’ όλα αυτά, όπως εξηγεί ο κ. Χρίστος Τόμπρας, συντάκτης του ειδικευμένου
περιοδικού «RAM», είναι σαφές πως στόχος του Gates είναι να επικυριαρχήσει στο
Internet, ελέγχοντας την τεχνολογία του δικτύου, αφού το ίδιο το Internet δεν
μπορεί κανείς να το ελέγξει. «Οι αλλαγές που προτίθεται να κάνει η Microsoft
στο σύστημα καθιστά άλλα προγράμματα πλοήγησης στο δίκτυο, όπως το Netscape,
μη ενεργά, κι αυτό από ηθικής άποψης είναι μεμπτό».

Αυτό, όμως, που έχει αναστατώσει τους δικαστές και πολίτες των Ηνωμένων
Πολιτειών είναι το γεγονός πως το Internet δεν είναι απλά και μόνο μια ακόμα
λειτουργία του υπολογιστή, όπως η ηλεκτρονική αποστολή fax. «Το Internet
μεγαλώνει με αλματώδεις ρυθμούς και κάποια στιγμή θα επηρεάσει σημαντικά ακόμα
και την καθημερινή μας ζωή», σημειώνει ο κ. Τόμπρας. «Θα επηρεάσει επίσης ­
και αυτό είναι που δείχνει να καίει το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ­ την
οικονομία ολόκληρου του πλανήτη».

Οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις αναφέρουν πως, μέχρι το 2005, το 5% των συνολικών
εμπορικών συναλλαγών θα γίνεται μέσω δικτύου. «Το κλειδί στη μάχη που έχει
ξεσπάσει είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο», επισημαίνει ο κ. Τόμπρας. «Ο
αντίκτυπος στην κυκλοφορία του χρήματος, στην εξέλιξη του πληθωρισμού, στο
ισοζύγιο πληρωμών, θα είναι μεγάλος. Μια ενδεχόμενη κυριαρχία της Microsoft
στον τρόπο με τον οποίο συνδεόμαστε στο Internet και οι συμμαχίες, που ίσως
συνάψει με συγκεκριμένα δικτυακά καταστήματα, είναι εξελίξεις που δεν μπορούν
να αφήσουν αδιάφορη την αμερικανική κυβέρνηση».

Φαίνεται, σύμφωνα με τον ίδιο, πως η Microsoft επιχειρεί να κόψει ένα κομμάτι
του απαγορευμένου καρπού, να παίζει τα παιχνίδια που δεν θα πρέπει να αγγίζει.
«Το ζήτημα είναι αν θα έχει το υπουργείο τη δύναμη να επιβάλει τις απόψεις του
και την ευελιξία να εναρμονιστεί με τις ταχύτατες εξελίξεις στον χώρο των
υπολογιστών». Πάντως, κατά την προχθεσινή ακροαματική διαδικασία, ο Bill Gates
είδε πολλές φορές τούς όχι και τόσο εξοικειωμένους με την τεχνολογία δικαστές
να ανατρέχουν σε σημειώσεις και προετοιμασμένες ερωτήσεις.

ΑΚΟΜΗ και όταν υπαναχωρεί, ο Bill Gates θεωρείται πως επιδίδεται σε καλά
μελετημένες κινήσεις στρατηγικής. Ο πρόεδρος της Microsoft εξέπληξε τους
πάντες, όταν στις αρχές του χρόνου ανακοίνωσε πως θα συμμορφωθεί με τις
επιταγές του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου και θα προσφέρει μια έκδοση των Windows
χωρίς τον Internet Explorer.

Αυτή ήταν και η πρώτη φορά, από τον Οκτώβριο του 1997, όταν το υπουργείο
Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έδωσε εντολή να διερευνηθεί αν η Microsoft είχε παραβεί το
νόμο ενάντια στο μονοπώλιο, που ο Gates τήρησε διαλλακτική στάση. Από τον
Δεκέμβριο του 1997 το δικαστήριο είχε εκδώσει ασφαλιστικά μέτρα απαγορεύοντας
στην Microsoft να συνενώνει τα Windows με τον Internet Explorer, μέχρι να
ληφθεί οριστική απόφαση.

«Ανέθεσε, μάλιστα, σε έναν εξωτερικό νομικό παρατηρητή, καθηγητή Νομικής στο
Πανεπιστήμιο του Σικάγο και ειδήμονα σε θέματα πληροφοριακού δικαίου, να
μελετήσει το θέμα και να παραδώσει μια πλήρη έκθεση», σημειώνει ο κ. Χρίστος
Τόμπρας, συντάκτης του ειδικευμένου περιοδικού «RAM».

Η έρευνα αναμένεται να ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι τα τέλη Μαΐου του 1998,
και ο Gates φαίνεται πως θα πρέπει να περιμένει την οριστική απόφαση πριν
προχωρήσει στην έκδοση των Windows 98, έκδοση η οποία έχει ήδη αναβληθεί δύο
φορές, μια στις αρχές του 1997 και άλλη μια στα τέλη του ίδιου χρόνου.

ΟΛΑ ΑΡΧΙΣΑΝ τον Ιανουάριο του 1996, όταν η Microsoft αποφάσισε να προχωρήσει
βαθύτερα στους διαδρόμους του Internet. Βλέποντας το διαδίκτυο να εξελίσσεται
ραγδαία και την ανταγωνίστρια ­ στο κομμάτι αυτό ­ Netscape να κατέχει το 90%
της συγκεκριμένης αγοράς, ο Bill Gates συνειδητοποίησε πως κινδύνευε να χάσει
τον έλεγχο στις τεχνολογικές εξελίξεις. Αποφάσισε λοιπόν να αναβαθμίσει το
δίκτυο της Microsoft, το Microsoft Network (στο οποίο είχαν μέχρι τότε
πρόσβαση μόνο συνδρομητές), και να το ανοίξει στους χρήστες από ολόκληρο το
Internet.

Παράλληλα, το πρώτο μεγάλο βήμα του Gates προς τον κυβερνοχώρο ήταν η
στρατηγική κίνηση να προσφέρει δωρεάν το δικό του πρόγραμμα πλοήγησης, το
Internet Explorer.

Όλα αυτά, όμως, για να γίνουν απαιτούσαν τεχνολογικές παρεμβάσεις, οι οποίες
θα «ενοχλούσαν» τους ανταγωνιστές του Gates. «Η Microsoft να αποκτήσει “λόγο”
στο Internet. Το ίδιο το δίκτυο δεν μπορεί να το ελέγξει κανείς, θα μπορούσε
όμως o Gates να ελέγξει την τεχνολογία πίσω από αυτό», εξηγεί ο κ. Χρίστος
Τόμπρας, συντάκτης του ειδικευμένου περιοδικού «RAM», ο οποίος έχει
παρακολουθήσει λεπτό προς λεπτό το θρίλερ που εξελίσσεται με πρωταγωνιστές την
Microsoft, τη Netscape, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και το κίνημα
πολιτών των ΗΠΑ. «Η Microsoft ανακάλυψε λίγο καθυστερημένα τη δύναμη του
Internet και η αντεπίθεσή της είχε την ορμή του νεοφώτιστου και τη δύναμη του
γίγαντα. Θέλοντας να είναι εκείνη που θα επιβάλει τα στάνταρντ, η εταιρεία του
Bill Gates “χτύπησε” στο πιο δυνατό κομμάτι του ανταγωνισμού, το οικονομικό
(προσφέροντας δωρεάν τον Internet Explorer μαζί με τα Windows) και συνέχισε
προτείνοντας τις δικές της τεχνολογικές λύσεις για το διαδίκτυο».

Ο πόλεμος μεταξύ Microsoft και της μέχρι τότε κυρίαρχης στο χώρο του Internet,
Netscape, είχε ήδη αρχίσει. Η τακτική του Gates άρχισε να αποδίδει. Το μερίδιο
της Microsoft στην αγορά ανέβηκε, από 7% που ήταν τον Απρίλιο του 1996 σε 15%
μέχρι τα τέλη Ιουλίου του ίδιου χρόνου. Όσο για τη Netscape, είδε το δικό της
ποσοστό να μειώνεται από 84% σε λιγότερο από 80%.

«Γρήγορα ο πόλεμος μεταξύ των δύο εταιρειών πέρασε από το θεωρητικό και
τεχνολογικό πεδίο στο νομικό», σημειώνει ο κ. Τόμπρας. «Στα μέσα Αυγούστου του
1996, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Netscape, σε οκτασέλιδη επιστολή του προς
το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης αναφέρει, με συγκεκριμένα παραδείγματα,
πως η τακτική της Microsoft είναι αθέμιτος ανταγωνισμός που έχει ως στόχο την
πλήρη επικράτησή της στο χώρο του Internet. Σημειώνει, μάλιστα, πως η εταιρεία
του Gates, προσφέροντας εκπτώσεις στην άδεια χρήσης των Windows ’95 αν
εγκατασταθεί και ο Internet Explorer, αποτρέπει τους κατασκευαστές από το να
χρησιμοποιούν άλλα προγράμματα πλοήγησης στο δίκτυο».

Η Δικαιοσύνη, πάντως, δεν παρενέβη πριν από τον Οκτώβριο του 1997, όταν το
υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε από το δικαστήριο να εξετάσει αν η Microsoft
παραβιάζει το νόμο περί μονοπωλίου και αν εκμεταλλεύεται την κυρίαρχη θέση της
στο χώρο των λειτουργικών συστημάτων και χρησιμοποιεί τα Windows για να
επιβάλει την κυριαρχία της και σε άλλους τομείς, όπως το Internet. Ο πόλεμος
είχε ήδη αρχίσει.

«ΕΙΝΑΙ σαν να μπήκε στην πόλη μια συμμορία. Αγόρασε το κεντρικό σαλούν,
χρησιμοποιώντας τον πιο εξελιγμένο εξοπλισμό. Και τώρα το χρησιμοποιεί, για ν’
αγοράσει ολόκληρη την πόλη». Αυτή είναι η εξήγηση που δίνει στην υπόθεση ο
οικονομολόγος Brian Arthur, ο οποίος ενέπνευσε με τη διδασκαλία του τα μέλη
της επιτροπής κατά του μονοπωλίου. «Το πρόβλημα είναι πως στον αιώνα της
πληροφορικής ουδείς μπορεί να είναι σίγουρος για τις επιπτώσεις ενός
επικίνδυνου μονοπωλίου», λέει μιλώντας στο «Newsweek» ο πρώην καθηγητής
οικονομικών στο Stanford..

Και ο Gates έχει δώσει ουκ ολίγες φορές δείγματα τέτοιας συμπεριφοράς. Αμέσως
μετά την παρέμβαση της Δικαιοσύνης «βγήκαν στη φόρα» πολλά. Μία μετά την άλλη,
οι κατασκευάστριες εταιρείες ηλεκτρονικών υπολογιστών παραδέχονταν ότι η
Microsoft χρησιμοποίησε έμμεσες πιέσεις, για να επηρεάσει τις επιλογές τους
στο ποιο πρόγραμμα πλοήγησης στο δίκτυο θα παρέχουν. Έτσι, έγινε γνωστό πως η
εταιρεία του Gates απείλησε την κατασκευάστρια Compaq, πως θα ακυρώσει την
άδεια εγκατάστασης των Windows 95, αν η εταιρεία επέμενε να προσφέρει μαζί το
πρόγραμμα Netscape, αντί για το Internet Explorer.

Bill Gates: Μπορεί να θεωρηθεί συνώνυμος της… Microsoft. Είναι ο ιδρυτής της
εταιρείας, που κατάφερε, δημιουργώντας το εύχρηστο λειτουργικό πρόγραμμα
Windows, να γίνει κυρίαρχος στην αγορά προγραμμάτων για ηλεκτρονικούς
υπολογιστές. Ο 40άρης Bill Gates κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να χτίσει μια
αυτοκρατορία. Η προσωπική του περιουσία ξεπερνά τα 48 δισ. δολάρια.

Microsfot: Είναι η εταιρεία του Bill Gates. Δημιουργήθηκε το 1975 για να
κατασκευάσει προγράμματα για ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το διάσημο λειτουργικό
της πρόγραμμα, τα Windows, χρησιμοποιείται σήμερα από όλους σχεδόν τους
υπολογιστές σε ολόκληρο τον κόσμο.

Netscape: Ένα από τα πιο γνωστά προγράμματα πλοήγησης στο Internet, το οποίο
δημιούργησε η εταιρεία Netscape Communicator.

Internet Explorer: Το πρόγραμμα πλοήγησης στο δίκτυο που δημιούργησε η
Microsoft και έγινε «μήλον της έριδος» όταν ο Gates θέλησε να το κάνει
αναπόσπαστο κομμάτι των Windows.

Microsoft Network: Το «μικρό» δίκτυο της Microsoft, το οποίο παρέχει υπηρεσίες
fax, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κ.λπ. Αρχικά λειτουργούσε μόνο με συνδρομητές,
αργότερα όμως «απελευθερώθηκε», για να έχουν πρόσβαση σε αυτό όλοι οι χρήστες
του Internet.

Internet: Ένα διεθνές διαδίκτυο, στο οποίο κυκλοφορούν εκατοντάδες ιστοσελίδες
(sites). Αποτελείται από χιλιάδες κόμβους άλλων μικρότερων δικτύων.
Δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, από το Αμερικανικό Ναυτικό, για
να μπορεί να υπάρχει επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων σε περίπτωση
πυρηνικού πολέμου. Γρήγορα διαδόθηκε ευρύτατα, αρχικά για εκπαιδευτικούς
σκοπούς, πρόσφατα όμως έχει αποκτήσει εμπορικό χαρακτήρα. Η εξέλιξη και
ανάπτυξή του είναι απρόβλεπτη.

Χάκερς: Υπερ-ειδικοί σε θέματα υπολογιστών και Internet, οι οποίοι έχουν τη
δυνατότητα να σπάνε κωδικούς και να βλέπουν τα δεδομένα προσωπικών ή ακόμη και
απόρρητων υπολογιστών.