Η επιστήμη «τρέχει», ο άνθρωπος δεν ακολουθεί

Μαγκντί Γιακούμπ. Τα διαθέσιμα για μεταμόσχευση όργανα είναι πολύ λιγότερα από τις ανάγκες που υπάρχουν

Σημαντικές εξελίξεις που θα βελτιώσουν θεαματικά τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς
περιμένουν οι επιστήμονες τα επόμενα πέντε χρόνια, με τη βοήθεια της μοριακής
βιολογίας και της γενετικής.

Η σημαντικότερη από αυτές είναι η αποκρυπτογράφηση ενός «σήματος», με το οποίο
ελπίζεται ότι θα ελεγχθεί ο μηχανισμός απόρριψης του μοσχεύματος, χωρίς να
χρειάζεται να παίρνει ο ασθενής βαριά ανοσοκατασταλτικα φάρμακα για όλη του τη ζωή.

Αλλά, ενώ η επιστήμη προχωρά με μεγάλα βήματα, η ανθρωπότητα δεν ακολουθεί με
τους ίδιους ρυθμούς. Έτσι, ενώ έχει ανοίξει ο δρόμος για τις ανακαλύψεις
αυτές, τα μεταμοσχευτικα κέντρα σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο
αναστολής των μεταμοσχευτικων προγραμμάτων τους, ελλείψει δωρητών οργάνων.

Τους προβληματισμούς του αυτούς εξέφρασε ο διάσημος καρδιοχειρουργός Μαγκντί
Γιακούμπ, που βρίσκεται από χθες και για λίγο στην Αθήνα, προκειμένου να
συμμετάσχει στο 2ο Μεσογειακό Συνέδριο Νοσημάτων Θώρακος.

«Είναι ένα πολύ μεγάλο διεθνές πρόβλημα», είπε ο Γιακούμπ στην ολιγόλεπτη
συνάντηση που είχε με τους δημοσιογράφους. «Τα διαθέσιμα για μεταμόσχευση
όργανα είναι πολύ λιγότερα από τις ανάγκες που υπάρχουν». Η διαθεσιμότητα
ποικίλλει, από 0-35 % ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Στην υψηλότερη θέση βρίσκεται
η Ισπανία που έχει αναπτύξει ένα δικό της μοντέλο ευαισθητοποίησης του
πληθυσμού και των υπηρεσιών με τη βοήθεια των ΜΜΕ. Ο κ. Γιακούμπ ανέφερε τρία
ως τα σημαντικότερα βήματα προόδου της επιστήμης που γεννούν ελπίδες σ’ αυτό
τον τομέα:

1 Τον έλεγχο του συστήματος ανοχής του ανοσοποιητικού απέναντι στο μόσχευμα.

2 Την εισαγωγή νέων ανοσοκατασταλτικων φαρμάκων για την πρόληψη της
ταχείας απόρριψης του μοσχεύματος και

3 Τη χρήση οργάνων ζώων στις μεταμοσχεύσεις, τη λεγόμενη «ξενομεταμόσχευση».

Ειδικότερα, γι’ αυτή την τελευταία προοπτική, ο δρ Γιακούμπ είπε ότι θα
αργήσει ακόμη η εφαρμογή της.

Αναφερόμενος στους μηχανισμούς απόρριψης των μοσχευμάτων ­ που είναι ο
μεγαλύτερος κίνδυνος που θα οδηγήσει μια μεταμόσχευση σε αποτυχία ­ τομέας για
τον οποίο δίνουν ελπίδες τα δύο πρώτα βήματα που ανέφερε, ο δρ Γιακούμπ είπε:

«Μέχρι τώρα γνωρίζαμε ότι υπάρχουν τα Τ-λεμφοκύτταρα και άλλα που παράγουν τα
αντιγόνα. Ξέραμε ότι υπάρχει το Σήμα 1 που συνήθως ενεργοποιεί τα Τ-κύτταρα να
επιτεθούν στον “εχθρό”, στο ξένο σώμα που μπαίνει στον οργανισμό και που στη
συγκεκριμένη περίπτωση είναι το μόσχευμα. Αυτό το αντιμετωπίζουμε, ως τώρα, με
φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα, για να μην απορρίψει το μόσχευμα.

Τώρα μάθαμε ότι υπάρχει άλλο ένα Σήμα, το 2, που καθορίζει την ένταση της
επίθεσης ή την ανοχή των Τ-λεμφοκυττάρων. Όταν καταφέρουμε να κατανοήσουμε
καλύτερα τον μηχανισμό μέσα από τον οποίο το Σήμα 2 “οργανώνει την επίθεση”,
θα μπορέσουμε να τροποποιήσουμε την ανοσολογική συμπεριφορά του οργανισμού,
ώστε να περιορίσουμε το φαινόμενο της απόρριψης, χωρίς να χρειάζεται να
επιβαρύνουμε τον ασθενή με φάρμακα».

Ο δρ Γιακούμπ, ο οποίος είναι προσκεκλημένος της Πνευμονολογικής Εταιρείας,
μίλησε στη συνέχεια σε ιατρικό κοινό με θέμα τις μεταμοσχεύσεις στον 21ο αιώνα.