ΑΥΤΟΙ

… ή σταθερότητα; Αιτήματα πάγκοινα, και συχνά εκφραζόμενα μαζί ­ κι ας είναι
αντίθετα. Και απατηλά: Στο βάθος της αλλαγής, το αναλλοίωτο. Κάτω απ’ τη
σταθερότητα, η ροή. Μια δομική ομοιότητα, σαν συγγένεια. Μόνο που η αλλαγή,
επιφανειακά έστω, επιτρέπει κάτι παραπάνω ­ την προσδοκία του «νέου», άρα και
του (ίσως) καλύτερου. Εξ ου και η ικανοποίηση εκατομμυρίων Γερμανών για τη
νίκη του Γκέρχαρτ Σραίντερ στην Κάτω Σαξωνία. Ο 53χρονος σοσιαλδημοκράτης
κομίζει ήδη τουλάχιστον τρεις αλλαγές: Πρώτον, με τον «περίπατό» του κατέκτησε
το χρίσμα του διεκδικητή της καγκελλαρίας. «Αν πέσω κάτω απ’το 42% ­ είχε πει
­ θα παραιτηθώ». Του χάρισαν 48%, 6 πόντους πάνω απ’ το στοίχημά του.

… το Νο 2 των ΣΔ, τσάκισε έτσι τις φιλοδοξίες του 54χρονου ηγέτη του
κόμματος, Όσκαρ Λαφονταίν ο οποίος, ευθύτατα, δήλωνε ότι από την ετυμηγορία
του Ανοβέρου για τον Σραίντερ θα αποφάσιζε και αυτός αν θα παρέμενε υποψήφιος
καγκελλάριος. Εκλεκτός των κομματικών αλλά άχαρις (ο Χέλμουτ Κολ τον
προτιμούσε για αντίπαλο), ο Λαφονταίν δεν κατάφερε να σβήσει την ανάμνηση της
δεινής ήττας του στις εκλογές του `90, της χρονιάς της ενοποίησης ­ όταν πήρε
34%, το χειρότερο ποσοστό των ΣΔ από το `57. Δεύτερη αλλαγή μετά τη λύση της
αντιδικίας Σραίντερ-Λαφονταίν: η εμφάνιση, ρεαλιστικά πλέον, της προοπτικής να
χάσει ο Κολ τις εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου. Το από καιρό ψιθυριζόμενο από
τους ΣΔ, «με Λαφονταίν είμαστε χαμένοι, με Σραίντερ σαρώνουμε», ροκανίζει τις
βεβαιότητες των Χριστιανοδημοκρατών.

… όμως και η τρίτη αλλαγή που φέρνει ο Σραίντερ: στα «ιδεολογικά». Το νέο
πρόσωπο των Γερμανών ΣΔ είχε φανεί από το Συνέδριο του Μανχάιμ (11/95).
Κατόπιν, στη Συνδιάσκεψη του Ιουνίου του ’97, τα πράγματα έγιναν σαφέστερα ­
ιδίως στην εξωτερική πολιτική ­ με την έγκριση αποφάσεων για θέματα ευαίσθητα
όπως ο νέος ρόλος της Ατλαντικής Συμμαχίας, η αποστολή Γερμανών στρατιωτών
εκτός του επιχειρησιακού χώρου του ΝΑΤΟ και η διεκδίκηση μόνιμης έδρας στο
Συμβούλιο Ασφαλείας. Στο Συνέδριο του Ανοβέρου τέλος (12/97), υπό τη σκιά
φυσικά του Σραίντερ, οι ΣΔ βρήκαν τον δρόμο τους και στα οικονομικά: «Είμαστε
υπέρ της ΟΝΕ ­ αναφέρει αποφασιστικά η τελική διακήρυξη. ­ Τυχόν αναβολή της
θα ήταν πολιτικά και οικονομικά επιζήμια». Όσο για το εύρω, που τόσο είχε
επικριθεί αρχικά από πολλούς ΣΔ, αποτελεί πλέον «όργανο άσκησης της πολιτικής
για την απασχόληση».

…(9/97), ο Σραίντερ είχε παρουσιάσει τις περίφημες «Δώδεκα Θέσεις για τον
Εκσυγχρονισμό», ένα κείμενο που έκανε πολλούς να τον δουν ως «Γερμανό Μπλαιρ»
απέναντι σ’ ένα Λαφονταίν-Κίννοκ. Αναλογίες υπάρχουν, αλλά όχι «καρμπόν». Ο
Σραίντερ είναι με το Μάαστριχτ, ζητάει όμως «ευρεία ερμηνεία των κριτηρίων».
Επίσης, όπως φάνηκε και στο Συνέδριο του Ανοβέρου, επιμένει μεν στον
οικονομικό εκσυγχρονισμό (συμμετοχή των εργαζομένων στα βάρη της επιχείρησης,
στήριξη επενδυτών, ελαστικά ωράρια, ετησιοποίηση), αλλά και στις βασικές αρχές
της κοινωνικής δικαιοσύνης (καταγγελία του νεοφιλελευθερισμού, μέτρα ενίσχυσης
της ζήτησης, φορολογική μεταρρύθμιση, αναδιανομή εισοδημάτων). Σε μια Γερμανία
που ζει με τρία μεγάλα άγχη (τα 5.000.000 των ανέργων, την απώλεια του τραίνου
της νέας τεχνολογίας και την ατροφία του διεθνούς ρόλου της), ο Σραίντερ έχει
σοβαρά ατού έναντι του 67χρονου Κολ, που ποθεί και 5η θητεία ­ και είναι
επίσης δεινός μαχητής. Το παιχνίδι λοιπόν ανάβει.