ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Τα όρια της αυτοδιοίκησης

Η εκλεγμένη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση στη Ζάκυνθο αρνείται να εφαρμόσει τα όσα
προβλέπει το Προεδρικό Διάταγμα για τη δημιουργία Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου
στην περιοχή του Λαγανά, του σημαντικότερου βιότοπου στη Μεσόγειο για την
αναπαραγωγή της θαλάσσιας χελώνας.

Η ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΗ αυτή εξέλιξη δεν υπονομεύει μόνο τις προσπάθειες μιας ολόκληρης
δεκαετίας για την ολοκλήρωση ενός διαχειριστικού σχεδίου, για την επίμαχη
περιοχή, αλλά θέτει και τεράστια ερωτηματικά για τα δικαιώματα και τις
υποχρεώσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε μία εποχή μάλιστα που η συζήτηση για
τους νέους θεσμούς, βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη.

Σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο, ως μόνη αρμόδια για την υπογραφή
Προγραμματικών Συμβάσεων για την εκτέλεση έργων στην ελληνική επικράτεια,
φέρεται η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

Σημειωτέον ότι τέτοιο δικαίωμα δεν έχει ούτε η Περιφέρεια, η οποία είναι μία
διοικητική και όχι εκτελεστική αρχή, ούτε όμως και η πρωτοβάθμια Τοπική
Αυτοδιοίκηση. Βάσει μάλιστα του πρόσφατου νόμου (γνωστότερου με την επωνυμία
«Καποδίστριας»), οι δήμοι και οι κοινότητες θα μπορούν να διαχειρίζονται μόνο
τα χρήματα του ειδικού προγράμματος «ΕΠΤΑ», το οποίο όμως είναι προς διαμόρφωση.

Οι Προγραμματικές Συμβάσεις είναι μία σύλληψη που ορθώς το κράτος επέλεξε,
προκειμένου να διασφαλίσει, τόσο τη διαφάνεια όσο και την καλή εκτέλεση των
έργων.

Για την υλοποίησή τους χρειάζεται, εκτός από την εξεύρεση των σχετικών
πιστώσεων, η αμοιβαία δέσμευση τόσο της εποπτεύουσας αρχής, που στη
συγκεκριμένη περίπτωση είναι το ΥΠΕΧΩΔΕ, όσο και της αντισυμβαλλόμενης
νομαρχίας, ότι τα πράγματα θα εξελιχθούν με βάση τις προδιαγραφές, τις
υποχρεώσεις και το χρονοδιάγραμμα που προβλέπει η σύμβαση.

Τι γίνεται όμως στην περίπτωση κατά την οποία η νομαρχία αρνείται να υπογράψει
ένα τέτοιο συμβόλαιο; Απλώς θα μπορούσε να απαντήσει κανείς, το έργο δεν
προχωρά.

Και η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση είναι υπόλογη μόνο απέναντι στην ιστορία και
φυσικά στο εκλογικό σώμα που μπορεί στις επόμενες εκλογές να επιβεβαιώσει ή
όχι την εμπιστοσύνη του σ’ αυτήν, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να άρει
τα αποτελέσματα των αποφάσεών της.

Τα πράγματα γίνονται βέβαια πιο πολύπλοκα όταν το έργο είναι εθνικής σημασίας
και όταν η χρηματοδότηση έχει ημερομηνία λήξης.

Είναι ακριβώς η περίπτωση της Ζακύνθου, όπου η δημιουργία του Θαλάσσιου Πάρκου
δεν αποτέλεσε μόνο αίτημα των οικολογικών οργανώσεων, αλλά και απόφαση του
κράτους, το οποίο εξάλλου δεν έμεινε ασυγκίνητο και στις υποδείξεις των
διεθνών οργανισμών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μάλιστα, εγκρίνοντας το ποσόν του 1,5 δισ. δρχ. για την
πρώτη φάση των έργων υποδομής (μεταξύ των οποίων και το αποχετευτικό δίκτυο
της περιοχής του Λαγανά) υπεδείκνυε, εμμέσως πλην σαφώς, και την κατεύθυνση
που θα έπρεπε να πάρει ο περιβαλλοντικός εκσυγχρονισμός, μία από τις ποιοτικές
προϋποθέσεις της πορείας μας προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Όμως, τόσο ο νομάρχης Ζακύνθου κ. Τουρίκης όσο και η πλειοψηφία του
Νομαρχιακού Συμβουλίου, προτιμούν να διαβάζουν διαφορετικά τα μηνύματα των
καιρών.

Δέσμιοι των συμφερόντων μιας παρατουριστικής συντεχνίας, όσο και των διαθέσεων
μιας μικρής αλλά πανίσχυρης απ’ ό,τι φαίνεται μερίδας ιδιοκτητών γης,
θυσιάζουν μαζί με τα κοινοτικά χρήματα και την ευκαιρία να γίνει η περιοχή
πρότυπο οικοτουριστικής ανάπτυξης. Αγνοούν επίσης τη θέληση της κυβέρνησης,
παρ’ όλο που η εκλογή τους έγινε υπό τη σημαία του κυβερνώντος κόμματος.

Λοιδορούν όσους εκφράζουν αντίθετες απόψεις και δηλώνουν ότι «δεν θα υποκύψουν
σε εκβιασμούς και εξαγορά των συνειδήσεων».

Στην πράξη, βέβαια, καταθέτουν την πρόθεσή τους να μη συνταχθούν με τον νόμο
(γιατί το Προεδρικό Διάταγμα είναι παρ’ όλα ταύτα νόμος του κράτους).

Μία ενδιαφέρουσα άσκηση για τον υπουργό των Εσωτερικών και μία ακόμη δοκιμασία
για τον υπουργό Περιβάλλοντος, τον κ. Λαλιώτη.

Γιατί ακόμη κι αν η προοπτική για το Θαλάσσιο Πάρκο της Ζακύνθου ακυρωθεί
εξαιτίας των ατελειών του συστήματος, το ερώτημα για την ουσία και το μέλλον
της αυτοδιοίκησης (ιδίως μάλιστα όταν υπάρχουν αδιέξοδες διαφορές και
συγκρούσεις), παραμένει.