Χέρι – χέρι έρωτας και υγεία

Την άρρηκτη σχέση ανάμεσα στην υγεία και τον έρωτα, η οποία αποδεικνύεται
και με επιστημονικές μελέτες, υπογράμμισε χθες, στην εναρκτήρια ομιλία του
στην Ακαδημία Αθηνών, το νέο μέλος της και καθηγητής του Πανεπιστημίου του
Χάρβαρντ κ. Δημήτρης Τριχόπουλος.

Ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Δημήτρης Τριχόπουλος

«ΗΣΥΝΕΞΕΤΑΣΗ του έρωτα και της υγείας δικαιολογείται από τη βαθύτερη
τελεολογική τους σύγκλιση στη διατήρηση, αναπαραγωγή και ανταγωνιστική
διασπορά των γονιδίων που αποτελούν το υπόστρωμα της ζωής κάθε όντος», είπε ο
κ. Τριχόπουλος. «Στον άνθρωπο, όμως, ο έρωτας διαφοροποιήθηκε ως λειτουργία,
σε συνάρτηση με την ανάπτυξη σε αυτόν και μόνο της εξωχρωματοσωματικής
κληρονομικότητας. Ο άνθρωπος είναι το μόνο είδος που κληροδοτεί γνώση με τον
προφορικό και γραπτό λόγο».

Ο κ. Τριχόπουλος ανέλυσε τη διαφοροποίηση του έρωτα στον άνθρωπο. «Ο μεγάλος
εγκέφαλος, που χαρακτηρίζει το ανθρώπινο είδος, και η παρατεταμένη περίοδος
ωρίμανσής του, δημιούργησαν στον πρωτόγονο άνθρωπο, που γενετικά διαφέρει
ελάχιστα από τον σύγχρονο, την ανάγκη καθήλωσης της μητέρας και την εξάρτησή
της από τον άνδρα κυνηγό και συλλέκτη», επεσήμανε.

«Η κατανομή αυτή έργου και ευθυνών έδωσε σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα
στο ανθρώπινο είδος και στηρίχθηκε στη διαφοροποίηση του έρωτα. Ο έρωτας
μετεξελίχθηκε από απλή παρόρμηση με αναπαραγωγική βιοσκοπιμότητα σε
συναισθηματικό δέσιμο που συνεκφράζει πολλαπλές παρορμήσεις της ζωής. Η
διαφοροποίηση αυτή αντανακλάται χαρακτηριστικά σε διαφοροποίηση της δομής και
λειτουργίας των γεννητικών οργάνων στον άνθρωπο».

Ο κ. Τριχόπουλος αναφέρθηκε, εν συνεχεία, στην αντίθεση της παράδοσης και της
ιστορίας στη φυσιολογική σύγκλιση έρωτα και υγείας. «Είναι συνεπώς φυλογονικά
επιβεβλημένο ο έρωτας και η υγεία να συγκλίνουν ­ η φυσική επιλογή δεν θα
επέτρεπε απόκλιση», τόνισε. «Η παράδοση και η ιστορία, εντούτοις, δεν φαίνεται
να στηρίζουν την άποψη αυτή. Αυτό συμβαίνει, επειδή διαμορφώθηκαν υπό την
πίεση κοινωνικών όρων περιορισμού, του άκρατου περιορισμού, με σκοπό την
ελαχιστοποίηση του μέγιστου κινδύνου, όπως αυτός θα προέκυπτε από την
αντιπαλότητα και τον κλονισμό της κοινωνικής συνοχής».

Η καθημερινή ζωή, όμως, πάντα υπονοούσε αυτή τη σχέση. «Στην πραγματικότητα,
έμμεσα στοιχεία στήριζαν πάντα την άποψη ότι ο έρωτας και τα συνακόλουθά του
συμπορεύονται με την καλή υγεία», είπε ο κ. Τριχόπουλος. «Έτσι, η εγκυμοσύνη
και ο θηλασμός προστατεύουν έναντι των καρκίνων του μαστού, των ωοθηκών και
του ενδομητρίου, οι έγγαμοι είναι μακροβιότεροι των αγάμων και η απώλεια
αγαπημένου προσώπου συνδυάζεται συχνά με αυτοκτονίες, καρδιακές προσβολές και
επεισόδια κατάθλιψης.

Πρόσφατες έρευνες παρέχουν αμεσότερα και πειστικότερα στοιχεία. Μεγάλες και
αξιόπιστες σύγχρονες έρευνες τεκμηρίωσαν ότι η συχνότητα του οργασμού
σχετίζεται αρνητικά με τη γενική θνησιμότητα τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών».

Παρ’ όλα αυτά, η ιατρική έρευνα φαίνεται να μην έχει ασχοληθεί αρκετά με
θέματα που άπτονται της λειτουργίας του έρωτα.

«Με τα δεδομένα αυτά, είναι δυσερμήνευτη η χαμηλή προτεραιότητα που προσέδωσε
μέχρι σήμερα η ιατρική στην αντιμετώπιση της γενετήσιας δυσλειτουργίας»,
τόνισε ο κ. Τριχόπουλος.

«Η δυσκολία την οποία επέδειξαν μέχρι πρόσφατα οι κοινωνίες στη διαπραγμάτευση
των όρων του έρωτα αποτελεί ίσως ερμηνεία, αλλά όχι και δικαίωση, της
ολιγωρίας. Οι συνθήκες έχουν, όμως, αλλάξει και είναι πολύ πιθανό να υπάρξει
πολύ σύντομα μια μικρή επανάσταση στον τομέα αυτό».

Ο κ. Τριχόπουλος αναφέρθηκε κατόπιν στα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα:
«Δημιουργεί ίσως προβληματισμό η συγκλίνουσα θεώρηση του έρωτα και της υγείας,
όταν δύο από τα μείζονα επιδημιολογικά προβλήματα του καιρού μας οφείλονται
στους γενετησίως διασπειρομένους ιούς των κονδυλωμάτων και της
ανοσοανεπάρκειας.

Στις περιπτώσεις όμως αυτές, δεν ευθύνεται ο έρωτας ως συναισθηματική και
φυσιολογική λειτουργία, αλλά η καταναλωτική του παραμόρφωση.

Ο έρωτας, όπως διαμορφώθηκε από τα κεκτημένα της ανθρώπινης εξέλιξης, δεν
μπορεί ίσως να είναι διά βίου μονογαμικός, αλλά δικαιώνεται όταν είναι
μονογαμικός σε αμοιβαία εξαιρετέες περιόδους.

Διαδεχόμενες μονογαμικές σχέσεις δεν συντηρούν επιδημίες από γενετησίως
διασπειρόμενα νοσήματα ­ τις επιδημίες συντηρούν οι πολλαπλές παράλληλες
ερωτικές σχέσεις, που εκφράζουν την αλλοτρίωση του ερωτικού καταναλωτισμού».

Και ο κ. Τριχόπουλος κατέληξε: «Η σχέση ανάμεσα στον έρωτα και την υγεία είναι
συχνά αμφίδρομη. Είναι όμως χαρακτηριστικό ότι είναι δύσκολο να υπάρξει ψυχική
υγεία χωρίς στοιχεία ενός διακριτικού, πειθαρχημένου, εξευγενισμένου
ερωτισμού. Αντίθετα, ο έρωτας μπορεί να υπάρχει και συχνά υπάρχει, ακόμα και
όταν η υγεία έχει καίρια τρωθεί».