ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Περί του στόλου των Ι.Χ.

Σίγουρα το μέτρο της απόσυρσης των παλαιάς τεχνολογίας αυτοκινήτων συμβάλλει
στη μείωση των εκπομπών και επομένως στη βελτίωση της ποιότητας του
ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος. Όμως πολλά ερωτήματα παραμένουν ακόμη αναπάντητα.

ΕΝΑ ΑΠ’ αυτά συνδέεται με την άρνηση των κατασκευαστριών εταιρειών αυτοκινήτων
να προχωρήσουν, κοντά στην ευρεία παραγωγή καταλυτικών, και σε νέα αυτοκίνητα
μειωμένης ενεργειακής κατανάλωσης. Πρόσφατα, μάλιστα, επιβεβαιώθηκε για μια
ακόμα φορά η απροθυμία της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας να συμβάλει με
εθελοντικό τρόπο στον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενός
ρύπου που ευθύνεται σε μεγάλο ποσοστό για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Από
τεχνολογική άποψη, η παραγωγή αυτοκινήτων με κατανάλωση έως και τη μισή της
σημερινής δεν παρουσιάζει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα, μάλιστα, τέτοια πρωτότυπα
μοντέλα έχουν ήδη τεθεί σε κυκλοφορία πειραματικά και τα τεστ στα οποία
υπεβλήθησαν, έδειξαν εξαιρετικές επιδόσεις.

Το να ισχυρίζεται λοιπόν το λόμπι των κατασκευαστών ότι μια τέτοια ρύθμιση δεν
έχει ρεαλιστικές βάσεις, αποτελεί απλώς πράξη κωλυσιεργίας και ανευθυνότητας
απέναντι στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Ο ισχυρισμός αυτός δεν αποτελεί παρά
πρόσχημα για την αναβολή του απαραίτητου εκσυγχρονισμού και φυσικά του κόστους
για την επίτευξή του. Σε μια μάλιστα προσπάθεια μετάθεσης των ευθυνών,
αντιπροτείνουν την καθαρότερη βενζίνη, πρόταση στην οποία αντιδρούν οι
βιομηχανίες πετρελαίου, αφού κάτι τέτοιο θα απαιτούσε επενδύσεις της τάξεως
των 54 εκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που δεν φαίνονται διατεθειμένες να
πληρώσουν. Το πρόβλημα είναι λοιπόν κατά βάση οικονομικό και φυσικά η λύση του
δεν μπορεί να προέλθει παρά ως αποτέλεσμα των κοινωνικών πιέσεων, που με τη
σειρά τους θα πρέπει να μεταφερθούν στους πολιτικούς, οι οποίοι με τους σειρά
τους… Όσο για τις ευαισθησίες απέναντι στο περιβάλλον, αυτές προσφέρονται
περισσότερο για διαφημιστική κατανάλωση.

Βέβαια, το μέτρο της απόσυρσης, και γενικά η αντικατάσταση των αυτοκινήτων
συμβατικής τεχνολογίας με καταλυτικά, θα σημάνει ακόμα περισσότερα κέρδη για
τις αυτοκινητοβιομηχανίες, πράγμα που εντέχνως οι τελευταίες αποσιωπούν
γκρινιάζοντας μόνο όταν είναι να πληρώσουν.

Ήδη, για να αναφερθούμε στα ελληνικά και μόνο δεδομένα, οι φορολογικές
απαλλαγές που ίσχυσαν από το 1990 και μετά έφεραν έως και τριπλασιασμό των
πωλήσεων που, από τις 60.000 περίπου μονάδες ετησίως στη δεκαετία του ’80,
εκτινάχθηκαν στις 200.000 το 1992, για να αποκτήσουν αργότερα
φυσιολογικότερους ρυθμούς, αλλά πάντα μεγαλύτερους από αυτούς της προηγούμενης
περιόδου.

Οι λόγοι θα πρέπει να αναζητηθούν τόσο σε χρηματοοικονομικούς παράγοντες
(κυρίως μείωση των επιτοκίων) όσο και στον ανταγωνισμό που κατάφερε να ρίξει
τις τιμές, χωρίς να αγνοούμε την επιρροή της διαφήμισης, που κατάφερε να
αυξήσει τις δαπάνες της λόγω του μεγαλύτερου τζίρου και των κερδών που αυτός
συνεπαγόταν. Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και τις κομπίνες με τις
αποσύρσεις-μαϊμούδες, τότε εξηγείται και η συνεχής διόγκωση του συνολικού
στόλου των αυτοκινήτων, που αισίως έφθασε τα 2.400.000 (επιβατικά) αυτοκίνητα
και αναμένεται να φθάσει τα 3.000.000 το έτος 2002. Το ερώτημα είναι αν οι
ελληνικές πόλεις (και οι ελληνικοί δρόμοι γενικότερα) μπορούν να αντέξουν
αυτόν τον κυκλοφοριακό φόρτο, έστω και με οχήματα μειωμένης (λόγω της χρήσεως
των καταλυτών) ρύπανσης. Για όσους απαντούν καταφατικά, υπάρχει το αμέσως
επόμενο ερώτημα: ποιο είναι το όριο που, ως κοινωνία πλέον, βάζουμε στην
επέκταση του ιδιωτικού αυτοκινήτου;

Υπάρχει και ένα τελευταίο, αλλά εξίσου ενδιαφέρον ζήτημα. Τα αποσυρόμενα
αυτοκίνητα λέγεται ότι δεν πρόκειται να καταστραφούν, αλλά θα διοχετευθούν σε
χώρες του Τρίτου Κόσμου, εκεί δηλαδή που η νομοθεσία είναι λιγότερο αυστηρή
(έως και ανύπαρκτη) και η αγορά μπορεί να επιβάλει τους δικούς της βάρβαρους
νόμους. Εδώ δεν υπάρχει μόνο ένα θέμα ηθικής, την οποία συνήθως περιφρονεί η
αρχή της ελευθερίας του εμπορίου, αλλά και το ζήτημα της μεταφερόμενης
ρύπανσης. Είμαστε σίγουροι ότι τα οξείδια, οι νιτρικές ενώσεις και τα μακρόβια
υποπροϊόντα των εξατμίσεων δεν θα βρεθούν και πάλι, με τον ένα ή με τον άλλο
τρόπο, στα δικά μας τα νερά, στο δικό μας το έδαφος και σε τελευταία ανάλυση
στο πιάτο μας;