Διαλλακτικό προσωπείο

Απεγνωσμένη προσπάθεια της Τουρκίας να βγει από τη διεθνή της απομόνωση και
να εμφανίσει την Ελλάδα ως τη χώρα που τηρεί στάση αδιαλλαξίας στα
ελληνοτουρκικά αποτελεί η νέα πρόταση πέντε σημείων που ανακοίνωσε χθες ο
Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ.

ΠΡΟΤΑΣΗ που η Αθήνα δεν απέρριψε στο σύνολό της, αφού κάποια από τα πέντε
σημεία της έχουν επανειλημμένως γίνει δεκτά από την ελληνική πλευρά. Η Αθήνα
όμως απέρριψε κατηγορηματικά εκείνα τα σημεία της πρότασης με τα οποία η
Άγκυρα ζητεί την καταγραφή των ελληνοτουρκικών «διαφορών» ύστερα από διάλογο
υψηλού επιπέδου των δύο πλευρών. Η Τουρκία πιέζει ακόμη για επισημοποίηση σε
συμφωνία του κοινού ανακοινωθέντος της Μαδρίτης που η ίδια η τουρκική πλευρά
ποτέ δεν σεβάσθηκε. Η ελληνική πλευρά τόνισε ακόμη ότι η Τουρκία με τις
προτάσεις αυτές δεν φέρνει τίποτε καινούργιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ
επιμελώς δεν τοποθετείται στην ξεκάθαρη πρόταση της Ελλάδας για αναγνώριση της
γενικής δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου της Χάγης.

ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Κύριο στοιχείο της τουρκικής πρότασης ­ η οποία φαίνεται να έχει διατυπωθεί
και με τη βοήθεια της αμερικανικής πλευράς ­ είναι ότι επαναφέρει την αξίωση
των Τούρκων για διάλογο εφ’ όλης της ύλης, ενώ δεν επαναλαμβάνει τις
παλαιότερες θέσεις Γιλμάζ, οι οποίες δεν απέκλειαν την επίλυση κάποιων
ελληνοτουρκικών διαφορών μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου ή άλλου διαιτητικού
οργάνου. Στην περίτεχνα διατυπωμένη πρόταση των πέντε σημείων για τα
ελληνοτουρκικά, που επιδόθηκε στον Έλληνα πρέσβη στην Άγκυρα Δ. Νεζερίτη, η
Τουρκία ζητεί:

1 Τον από κοινού προσδιορισμό των προβλημάτων του Αιγαίου μεταξύ των
δύο χωρών.

2 Την επισημοποίηση της συμφωνίας της Μαδρίτης που πραγματοποίησαν η
Τουρκία και η Ελλάδα στις 8 Ιουλίου 1997, με πρωτοβουλία της υπουργού
Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλίν Ολμπράιτ.

3 Την ανάπτυξη και εφαρμογή εκ μέρους των δύο χωρών των μέτρων
οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο που προτείνει ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ.

4 Την έκκληση των δύο κυβερνήσεων για συνεδρίαση της ομάδας των σοφών,
η οποία αποτελείται από εκπροσώπους που όρισαν οι δύο χώρες και θα αναζητήσει
λύσεις στα προβλήματα.

5 Την πραγματοποίηση συνάντησης υψηλού επιπέδου μεταξύ των δύο
υπουργείων Εξωτερικών, πριν από το τέλος του Μαρτίου του 1998, πρώτα στην
Άγκυρα ή στην Αθήνα, με στόχο τη συζήτηση των προτάσεων.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δ. Ρέππας τόνισε ότι ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι
συναντήσεις των κ.κ. Οϊμέν και Σαββαΐδη, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ για την
οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης στο Αιγαίο (τρίτο σημείο της πρότασης Τζεμ),
ενώ επισήμανε πως η Τουρκία ήταν αυτή που απέρριψε τις συναντήσεις Ελλήνων και
Τούρκων σοφών (τέταρτο σημείο) ως «αντίποινα» στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου. Ο κ. Ρέππας πρόσθεσε, αναφερόμενος στην
πραγματοποίηση συνάντησης υψηλού επιπέδου μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών
(σημείο πέντε), ότι οι πρέσβεις των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ έχουν ήδη συνεννόηση
για συγκεκριμένα θέματα.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Οι προτάσεις Τζεμ ετέθησαν ήδη υπόψη τόσο του υπουργού Εξωτερικών Θ. Πάγκαλου
όσο και του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη και τις επόμενες ημέρες θα υπάρξει, όπως
δήλωσε χθες ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου, τελική
διπλωματική απάντηση. (Τα ελληνοτουρκικά θα συζητηθούν σε ευρεία σύσκεψη υπό
τον κ. Σημίτη την ερχόμενη Τετάρτη).

Πάντως, διπλωματικοί κύκλοι σημείωναν χθες ότι η κίνηση αυτή της Άγκυρας
γίνεται λίγες ημέρες μετά τη διπλωματική επίθεση της Αθήνας για παραπομπή
οποιασδήποτε ελληνοτουρκικής διαφοράς στη Χάγη και μερικές ημέρες πριν από την
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη του Λονδίνου (12 Μαρτίου), στην οποία η Άγκυρα έχει δηλώσει
ότι δεν θα μετάσχει.

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ

Στο μεταξύ, χθες ο υπουργός Άμυνας Α. Τσοχατζόπουλος άσκησε έμμεσα κριτική
ουσιαστικά σε προκατόχους του, υποστηρίζοντας ότι στάθηκαν αδρανείς μπροστά
στους υπερεξοπλισμούς της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια. «Το δυσάρεστο όμως
είναι ότι επειδή η Ελλάδα από το ’89 ως το ’95 ασχολήθηκε κυρίως με τα δικά
της προβλήματα, αγνόησε την τρομακτική προώθηση των εξοπλισμών από τους
Τούρκους» είπε μιλώντας σε αξιωματικούς. «Η σημερινή κυβέρνηση συνειδητοποίησε
αμέσως το πρόβλημα» πρόσθεσε και ανέφερε ότι προώθησε το νέο εξοπλιστικό
πρόγραμμα «που ήδη υλοποιείται με γρήγορους ρυθμούς».

Ο κ. Τσοχατζόπουλος χαρακτήρισε ακόμη «κατασκευασμένα» τα επιχειρήματα της
Άγκυρας περί γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο και τόνισε ότι η Ελλάδα στο πλαίσιο της
εθνικής της ασφάλειας «οριοθετεί το Αιγαίο συνολικά ως ενιαίο χώρο ασφάλειας».