ΠΡΟΣΩΠΑ Οι αιχμάλωτοι του εφιάλτη

Τζόρτζε Μπαλάσεβιτς. Ο Μπομπ Ντύλαν της Γιουγκοσλαβίας

Είναι ο πρώτος Σέρβος τραγουδιστής που τραγούδησε στο Σαράγεβο από την αρχή
του πολέμου. Χιλιάδες έφτασαν για να τον ακούσουν, απ’ ολόκληρη την πρώην Γιουγκοσλαβία.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ αυτοί ξεκαρδίστηκαν μ’ ένα ανέκδοτο για τον Μιλόσεβιτς,
χειροκρότησαν με ενθουσιασμό τις παρωδίες των εθνικιστικών τραγουδιών, ύψωσαν
αναμμένους αναπτήρες τραγουδώντας τη «φρίκη των λασπωμένων χαρακωμάτων» και
δάκρυσαν με το στίχο, «είμαστε ένοχοι γιατί σιωπήσαμε».

Ο άνθρωπος που τους ένωσε κάνοντάς τους άλλοτε να χορεύουν και άλλοτε να
κλαίνε ήταν ο Τζόρτζε Μπαλάσεβιτς, ο 44χρονος Σέρβος τραγουδοποιός που
εξοργίζει τους εθνικιστές με τα τραγούδια του υπέρ της ειρήνης και κατά της
μισαλλοδοξίας και που η δημοτικότητά του υπερβαίνει όλες τις εθνικές
διαχωριστικές γραμμές. Οι δύο συναυλίες στο Σαράγεβο αυτού του «Μπομπ Ντύλαν
της Γιουγκοσλαβίας» πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο υπό την αιγίδα της
Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και τα έσοδά τους θα
χρησιμοποιηθούν για την αγορά τεχνητών μελών για παιδιά που έχουν
ακρωτηριαστεί από τις νάρκες.

Ο Μπαλάσεβιτς γεννήθηκε στο Νόβι Σαντ, την πρωτεύουσα της σερβικής επαρχίας
της Βοϊβοδίνας, και η πρώτη του «κόντρα» με τις αρχές ήταν το 1987, όταν
μίλησε για εθνική ενότητα στη Γιουγκοσλαβία την εποχή που ο Μιλόσεβιτς ενίσχυε
τον σερβικό εθνικισμό. «Μόνο να μην υπήρχε πόλεμος» ήταν ο τίτλος του
τραγουδιού που έγραψε τότε και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης τον «ξέχασαν» επί
εννέα χρόνια. Στη διάρκεια του πολέμου συνέχισε να κάνει ειρηνιστικές δηλώσεις
και πέρασε εκατοντάδες νύχτες σε σπίτια γνωστών και φίλων για να ξεφύγει από
τον στρατό, ο οποίος ήθελε στις τάξεις του έναν σταρ. Η συμπεριφορά της
σερβικής κυβέρνησης απέναντί του δεν έχει αλλάξει: πριν από τη συναυλία του
Σαββάτου, φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι θα εδολοφονείτο κατά
τη δεύτερη συναυλία του. «Το Σαράγεβο φοβόταν επί χρόνια, μπορώ κι εγώ να
φοβηθώ για δύο ημέρες», λέει ο τραγουδιστής.

Ο Μπαλάσεβιτς επιμένει πως δεν υποφέρει «από γιουγκο-νοσταλγία», αλλά από
νοσταλγία «για το σπίτι» που ήταν η χώρα του. «Είμαι ο μεγαλύτερος χαμένος του
κόσμου, έχασα τόσες πόλεις…», λέει προς το κοινό του. «Τώρα το Σπλιτ είναι
για μένα σαν τη Σινγκαπούρη. Μου τα πήραν όλα εκτός από το κοινό μου». Και
τραγουδάει τον «Άνθρωπο που έχει το φεγγάρι στα μάτια», το τραγούδι που έγραψε
για το Βούκοβαρ, την κροατική πόλη που ισοπεδώθηκε από τους Σέρβους
«απελευθερωτές» της: «Δεν έχεις ιδέα αδελφέ μου, δεν ξέρεις τι σημαίνει να
σκοτώνεις μια πόλη, δεν γνωρίζεις τη φρίκη των χαρακωμάτων… Ξέρεις, κανείς
δεν “απελευθερώθηκε”. Σώθηκε μόνον ο πρώτος σκοτωμένος: όλοι οι άλλοι είναι
αιχμάλωτοι του εφιάλτη».