ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Με τι διάθεση να πανηγυρίσουν;

Κοινωνία χασμάτων. Βαθιά διαιρεμένοι οι Ισραηλινοί δεν έχουν διάθεση για πανηγυρισμούς τώρα που το κράτος τους συμπληρώνει τα 50 χρόνια της ύπαρξής του

Επιτέλους, οι πολίτες του Ισραήλ εμφανίζονται ενωμένοι και σε κάτι: δεν έχουν
καμία διάθεση για πανηγυρισμούς, τώρα που πλησιάζει η 50ή επέτειος από την
ίδρυση του κράτους τους.

ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και της Ευρώπης ετοιμάζονται να
γιορτάσουν πανηγυρικά την 30ή Απριλίου, περήφανοι για όσα πέτυχε το κράτος του
Ισραήλ στα πενήντα χρόνια της ύπαρξής του. Και όμως, μέσα στο ίδιο το Ισραηλ,
επικρατεί κατήφεια. Σε μια κοινωνία, που δεν χαρακτηρίζεται για την
ανεκτικότητά της, τα ρήγματα είναι βαθιά. Και το αδιέξοδο στην ειρηνευτική
διαδικασία μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων τροφοδοτεί τις νέες εντάσεις και
τις αλληλοκατηγορίες.

Τα χάσματα στην ισραηλινή κοινωνία ­ ανάμεσα στους θρησκόληπτους και τους
κοσμικούς Εβραίους, ανάμεσα στους Εβραίους της Ευρώπης και τους Εβραίους με
βορειοαφρικανικές ή μεσανατολιτικές ρίζες, ανάμεσα στους Εβραίους που
μετανάστευσαν πρόσφατα στο Ισραήλ και σε όσους γεννήθηκαν εκεί, ανάμεσα στους
Εβραίους και τους Άραβες πολίτες της χώρας ­ καλύπτονταν επί πολλά χρόνια από
την αντιπαράθεση με τους Παλαιστινίους και την απειλή εισβολής εχθρικών
αραβικών κρατών.

Με τη βεβαιότητα ότι οι κίνδυνοι αυτοί έχουν περιοριστεί, οι εσωτερικές
συγκρούσεις ξέσπασαν με αγριότητα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία
των Ισραηλινών πιστεύει τώρα πλέον ότι η μεγαλύτερη απειλή για το κράτος
προέρχεται από την εσωτερική διαίρεση μεταξύ των Εβραίων και όχι από τον
εξωτερικό κίνδυνο.

Ορισμένοι πανεπιστημιακοί είχαν προειδοποιήσει ότι η εικόνα της ενότητας του
Ισραήλ θα καταρρεύσει από τη στιγμή που οι Ισραηλινοί δεν θα απειλούνται πλέον
από τον εξωτερικό εχθρό και θα νιώθουν ασφαλείς στον τόπο τους. «Υπήρχαν
σοβαρά ζητήματα, τα οποία είχαν αποσιωποιηθεί είτε με την ελπίδα ότι θα
εξαλειφθούν αργότερα, είτε με την πεποίθηση ότι δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι να
τα αντιμετωπίσουμε επειδή μας απορροφούσε απόλυτα το πρόβλημα της εξωτερικής
απειλής», υπογραμμίζει στην αμερικανική εφημερίδα «Ουάσινγκτον Ποστ» ο Ρόιθεν
Γκαλ, που εργάστηκε ως ψυχολόγος των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και είναι
σήμερα διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικών Σπουδών Καρμέλ. «Τώρα, όλα αυτά
τα εσωτερικά προβλήματα έρχονται στην επιφάνεια με πάταγο».

Για πολλούς Ισραηλινούς, το πιο επικίνδυνο χάσμα είναι εκείνο που χωρίζει τους
φανατικούς ορθόδοξους Εβραίους από τους κοσμικούς ­ χάσμα που διευρύνθηκε
ακόμα περισσότερο με τη δολοφονία του πρωθυπουργού Γιτζάκ Ράμπιν, το 1995, και
πολλές φορές εκδηλώνεται ακόμα και με τη βία.

Αν και οι συνθήκες ­ και οι απειλές ­ είναι σήμερα ριζικά διαφορετικές από την
εποχή της γέννησης του Ισραήλ, η σημερινή κατάσταση φέρνει στον νου τα λόγια
που είπε ο Μπεν Γκουριόν ­ πρώτος πρωθυπουργός της χώρας ­ όταν το νεοσύστατο
κράτος αναγνωρίστηκε, το 1948: «Δεν νιώθω μέσα μου χαρά, μόνο βαθιά ανησυχία».