ΑΥΤΟΙ

… άραγε ο αιώνας ­ και η χιλιετία ­ με κάτι το τρομερό, κάτι που θα μείνει
στην ανθρώπινη μνήμη για πολλά χρόνια και που θα γραφτεί στην Ιστορία ως μια
ακόμη περίσταση διεθνούς αφροσύνης; Μ’ άλλα λόγια, ένας νέος πόλεμος του
Κόλπου είναι πράγματι αναπόφευκτος; Και αν γίνει, μπορεί όντως να καταλήξει
παγκόσμιος, όπως είπε ο Ευγένη Πριμακώφ; Το νέο αδιέξοδο αποκαλύπτει τα όρια
και της προφητικής τέχνης, όχι μόνο της πολιτικής. Τόσα ινστιτούτα, τόσοι
αναλυτές, τόσοι κομπιούτερ, και κανένας δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει
όχι σε δύο ή σε δέκα χρόνια, αλλά σε 2-3 βδομάδες. Ιστορικά μόνο, αξίζει ίσως
να αναφερθεί ότι με δύο μεγάλους πολέμους, τον Σινοϊαπωνικό και των Μπόερ,
είχε γίνει και το πέρασμα από τον 19ο αιώνα στον 20ό. Περίοδος φοβερών
«σεισμών» ήταν, παρόμοια, η καμπή μεταξύ 1ης χιλιετίας και 2ης ­ με τη
συγκρότηση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και την ετοιμασία των Σταυροφοριών.

… μεγάλη προσπάθεια, τότε, της Δύσης να εξασφαλίσει τον έλεγχο του
μουσουλμανικού κόσμου της Μέσης Ανατολής. Οι τωρινές «σταυροφορίες» κλείνουν
θαρρείς ένα κύκλο. Πέρα όμως από τις ιστορικές αναφορές ­ και από τον τρόμο
που βασιλεύει αυτές τις μέρες σ’ όλη τη Μέση Ανατολή ­ αξίζει, σε μια
στενότερη προοπτική, να σταθεί κανείς στις διαφορές του 1998 από το 1991,
διαφορές ας πούμε παρήγορες: Το κρίμα του Σαντάμ είναι αυτή τη φορά
ομολογουμένως μικρότερο: δεν υπάρχει εισβολή σε ξένη χώρα, απλώς άρνηση να
δεχτεί έλεγχο. Η συμπαράταξη της διεθνούς κοινότητας εναντίον του, επίσης,
είναι μικρότερη σήμερα απ’ ό,τι πριν από εφτά χρόνια. Αντίθετα, η βλάβη από
ένα ενδεχόμενο πόλεμο ­ αν αυτός εκτροχιασθεί ­ θα ήταν τώρα απείρως
μεγαλύτερη διεθνώς αλλά και στο ανοιχτό κεφάλαιο του Μεσανατολικού. Για όλους
αυτούς τους λόγους, μπορεί κανείς να ελπίζει ότι ο πόλεμος τελικά δεν θα γίνει.

… αλλοίμονο, και σοβαρότατες ομοιότητες του ’98 με το ’91: Ολόιδια ήταν,
προχθές, η έκκληση του Πάπα ν’ αποφευχθεί η επέμβαση των Δυτικών. Ολόιδιο και
το πείσμα του μεγάλου παίκτη Σαντάμ. Παρόμοια με του ’91 και η διστακτικότητα
των θιασωτών της επέμβασης. Ίδια και η τάση να υπάρξει η μέγιστη δυνατή
ποσοτική ­ αλλά και ποιοτική ­ συγκέντρωση δυνάμεων στον Κόλπο και στη Αν.
Μεσόγειο.

Και φυσικά δεν λείπει, ούτε τώρα, το αιώνιο παιχνίδι των συμφερόντων που
υπαγορεύει, άσχετα από την ουσία του πράγματος, τη στάση πολλών Ευρωπαίων: Ο
Γάλλος σοσιαλιστής πρώην πρωθυπουργός Μισέλ Ροκάρ τάχθηκε υπέρ της επίθεσης,
υπογραμμίζοντας έτσι τη διαφορά του από τον ακόμη διστακτικό Ζοσπέν (ο οποίος
τον νίκησε στον ανταγωνισμό για την πρωθυπουργία).

Ο Γερμανός καγκελλάριος Χέλμουτ Κολ προσφέρει πρόθυμα στις ΗΠΑ τα αεροδρόμιά
του ελπίζοντας σε εύνοια του Κλίντον απέναντι στο αίτημα της Γερμανίας να
γίνει μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας.

… γίνεται έτσι καταλύτης για πολλές εξελίξεις, αφού ο κάθε επίδοξος εταίρος
στη σταυροφορία εξαργυρώνει ακριβά τη συμμετοχή του, ενώ κάθε μη εταίρος
κινδυνεύει να αφανιστεί πολιτικά και οικονομικά. Ο πόλεμος θα έριχνε πίσω λ.χ.
τον ήδη προβληματικό διάλογο Παλαιστινίων-Ισραήλ. Θα τορπίλλιζε τις σχέσεις
των ΗΠΑ με όλους τους Άραβες. Θα δημιουργούσε ένταση με τη Μόσχα, το Πεκίνο,
το Παρίσι, το Ριάντ. Το χειρότερο όμως είναι ότι ενώ για μια ήττα του Σαντάμ
απαιτείται πόλεμος, η Αμερική χάνει και από τον μη πόλεμο.