29.630 σύνταξη για… ευχαριστώ

«Τότε» ήταν αυτός που κατάφερε να στήσει την προτομή του Αριστοτέλη στην
Τσάλκα της Γεωργίας. Ο καθηγητής στο Ινστιτούτο της Φιλοσοφίας της Ακαδημίας
Επιστημών της ΕΣΣΔ, ο άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του και τη σκέψη του στη
διάδοση των αρχαίων ελληνικών κειμένων αποσπώντας διακρίσεις από τις κορυφαίες
πνευματικές οργανώσεις τόσο της χώρας όπου ζούσε όσο και της Ελλάδας. Τώρα ζει
στην Ελλάδα παίρνοντας σύνταξη 29.630 δραχμές μηνιαίως

ΞΥΠΝΑΕΙ το πρωί, αλλά δεν έχει κανέναν να πει «καλημερία». Μόνο στο απέναντι
διαμέρισμα όπου ζει ένα ηλικιωμένο ζευγάρι επωάζεται η ελπίδα της ανταπόδοσης.
Κάπως αλλιώς ίσως είχε ονειρευτεί την πατρίδα ο Θεοχάρης Κεσσίδης, όταν
αποφάσιζε πριν από έξι χρόνια να κάνει το μεγαλύτερο ταξίδι της ζωής του. «Το
πρώτο ταξίδι που έκανε χωρίς τη γυναίκα του». Τρεις ημέρες με το «βαγόνι» από
τη Μόσχα στην Αθήνα. Πρόσφυγας εν μέσω προσφύγων, διατηρώντας πάντα μέσα του
την ελπίδα πως, δεν μπορεί, θα είναι καλύτερη τώρα η ζωή του. Και όντως. «Το
κλίμα εδώ στην Ελλάδα είναι πολύ ωραίο, έχει ήλιο και ζέστη, οι άνθρωποι είναι
διαφορετικοί», θα πει ο κ. Κεσσίδης, του οποίου τα έργα έχουν μεταφραστεί σε
δώδεκα γλώσσες.

Όλο το σπίτι του είναι γεμάτο βιβλία και παράσημα. «Πήρα όσα μπορούσα να
κουβαλήσω, όλο βιβλία πήρα μαζί μου», λέει χαμογελώντας ο κ. Κεσσίδης,
ονοματίζοντας με καμάρι τους πολύτιμους τόμους της Ιστορίας της Φιλοσοφίας του
Γκάρθι, τα Ηθικά του Αριστοτέλη, τις μεταφράσεις στα ρώσικα των Σωκρατικών,
την εγκυκλοπαίδεια των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης.

Η σύνταξη των 29.630 δραχμών και η επιδότηση με 15.000 δραχμές μέρους του
ενοικίου δεν θυμίζουν τίποτε από τη δουλειά του. «Μου έδιναν κι ένα ακόμα
επίδομα, δεκατέσσερις χιλιάδες, αλλά τελευταία μού το έκοψαν, δεν κατάλαβα
γιατί, κάποιος νόμος ψηφίστηκε», θα πει ο καθηγητής. Από «τρίτους» μαθαίνουμε
ότι μέσα στον μήνα θα συζητηθεί η αίτησή του για τιμητική σύνταξη ύψους 80.000 δραχμών.

Ήταν Νοέμβριος του ’87 όταν ο απεσταλμένος των «ΝΕΩΝ» στη Μόσχα Κώστας
Μπετινάκης συναντά τον Θεοχάρη Κεσσίδη. Ποντιακής καταγωγής, γεννημένος στη
Γεωργία, ο καθηγητής ζει τότε στην πρωτεύουσα της πρώην ΕΣΣΔ και μιλά με πάθος
για τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, τον Αριστοτέλη, τις μεταφράσεις των
πολύτιμων κειμένων στα ρώσικα.

«Προσπαθώ να συμπληρώσω την εγκυκλοπαίδεια για τους Έλληνες της Σοβιετικής
Ένωσης. Ξέρετε τι δουλειά είναι αυτή; Εφτά χρόνων κόποι. Έχουμε όμως χρέος να
το κάνουμε». Ανοίγει τα συρτάρια και βγάζει φωτοαντίγραφα λόγων που του
ζητήθηκε να εκφωνήσει. Από τον Αριστοτέλη στον Μαρξ. Τα αίτια της πτώσης της ΕΣΣΔ.

«Εμείς το ξέραμε. Όλοι το ήξεραν. Ο πατέρας μου ήταν αγρότης στη Γεωργία κι
εγώ μικρός δούλευα στα κολχόζ». Ο Θεοχάρης Κεσσίδης άργησε πολύ να γίνει μέλος
του κόμματος. «Αν δεν ήσουν μέλος δεν δούλευες πουθενά», θα πει σε κάποια
στιγμή εξηγώντας την απόφασή του. Σπούδασε στην Τιφλίδα και μετά βρέθηκε να
διδάσκει ­ «όχι εύκολα βέβαια» ­ Φιλοσοφία στο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της
Μόσχας. «Από το ’91 και μετά όμως η κατάσταση ήταν πλέον αφόρητη για όλους. Τα
λεφτά γίνονταν χαρτιά. Και ο ερχομός στην Ελλάδα ήταν η μοναδική επιλογή».