Στέφανος Κορκολής Ταξίδι με το πιάνο

Γνώρισε τη δημοσιότητα. Λατρεύτηκε από τα κορίτσια. Τραγουδήθηκε όσο λίγοι
της νεώτερης γενιάς των ποπ συνθετών στην Ελλάδα. Έπαιξε στο σταρ σύστεμ και
γεύτηκε και τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του. Δεν μετανιώνει για
τίποτα ­ «τουλάχιστον, τα δικά μου απλοϊκά τραγούδια είχαν μια φινέτσα, δεν
ήταν αμανέδες» ­, αλλά είπε προς το παρόν να κάνει μία στάση. Αναζητώντας το
όνειρο της προσωπικής του έκφρασης, ξαναγυρίζει στις ρίζες του, την κλασική
μουσική του παιδεία και των 17 χρόνων σπουδών στην Ελλάδα και τη Γαλλία.
«Άλλωστε, ουδέποτε αποκόπηκα απ’ αυτές». Αθήνα, Νορβηγία και Μόσχα είναι οι
πρώτοι του σταθμοί αυτής της νέας ­ για τον πολύ κόσμο ­ διαδρομής τού
Στέφανου Κορκολή ­ της φυσικής του εξέλιξης, για τον ίδιο.

ΑΥΡΙΟ, στις 11.30 το πρωί, η Αίθουσα Φίλων της Μουσικής θα γεμίσει ήχους και
χρώματα. Ο Στέφανος Κορκολής πάει… Μέγαρο. Θα υποκλιθεί στο κοινό του, θα
ακουμπήσει τα δάχτυλά του στο πιάνο και θα οδηγήσει τα πλήκτρα σ’ ένα ταξίδι,
που συνδέει τη νορβηγική παράδοση με τη γερμανική κλασική φόρμα.

Έντβαρντ Γκριγκ: κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα σε λα ελάσσονα. Στέφανος
Κορκολής: κοντσερτίνο για πιάνο και ορχήστρα (α’ μέρος). Πάντα με την
συμφωνική ορχήστρα του Βόλου και τη διεύθυνση του Σ. Κόγκαν. Τι τρέχει; «Σκόνη
και θρύψαλα» η ποπ καριέρα του Στέφανου Κορκολή; «Κάθε άλλο. Δεν ξεχνάω και
δεν πετάω τίποτα απ’ όσα έχω κάνει». Στροφή; «Για τους έξω, πιθανόν. Για μένα
όχι. Η “στροφή” γίνεται εδώ και καιρό. Δεν είναι πως κουράστηκα. Είναι μια
φυσική εξέλιξη. Δεν μπορώ να τραγουδώ για πάντα. Ποτέ, εξάλλου, δεν έχω
δηλώσει πως είμαι τραγουδιστής. Όχι πως δεν μου άρεσε που έγραφα και ερμήνευα
τα τραγούδια μου. Το έκανα και έτυχε να πετύχει. Μια χαρά ήταν. Την ίδια,
όμως, στιγμή μελετούσα κλασική μουσική, έδινα συναυλίες, αλλά τις έβλεπες
μονίμως να περνούν στα ψιλά γράμματα των εφημερίδων. Βλέπετε, δεν είναι ­
ακόμα ­ είδος που πουλάει…».

ΤΟ «ΣΤΟΙΧΗΜΑ»

Κάθεται αποκαμωμένος, μετά την τρίωρη πρόβα, στο καφέ των καλλιτεχνών του
Μεγάρου, πίνοντας γουλιά – γουλιά τον καφέ του και στρίβοντας στα δάχτυλά του
ένα τσιγάρο που δεν λέει να ανάψει. Η μόνη του αγωνία είναι η αυριανή
συναυλία. Και το μόνο του «στοίχημα», να παίξει όπως ο ίδιος απαιτεί από τον
εαυτό του να παίξει. Δείχνει να ποντάρει πολλά σ’ αυτή την εμφάνιση. Όχι για
τη δικαίωσή του, λέει, αλλά για τον κρίκο που θα τον συνδέσει με τις μουσικές
του ρίζες. «Είναι σαφέστατα μια δική μου ανάγκη. Ξεκίνησα με την κλασική
μουσική». Μετράει πίσω του 17 χρόνια σπουδών στην Ελλάδα και τη Γαλλία, στο
Ωδείο Αθηνών και το Κονσερβατουάρ Παρισιού. Στη γαλλική πρωτεύουσα είχε
αρχίσει ήδη την καριέρα του σ’ αυτό το είδος. «Οικογενειακά προβλήματα με
ανάγκασαν να επιστρέψω στην Ελλάδα και να αναζητήσω έναν αποδοτικό τρόπο
επικοινωνίας με τον κόσμο, γράφοντας αρχικά, και ερμηνεύοντας αργότερα τραγούδια».

Στ’ αυτιά του ηχούν ακόμα οι φωνές των κοριτσιών ­ «γιατί μιλάτε συνέχεια για
τα κορίτσια, και τ’ αγόρια το ίδιο έκαναν» ­ που εκστασιάζονταν στη θέα του
και τό άκουσμά του. Μια ιστορία ποπ τρέλας με ήρωα τον ίδιο και λάφυρα τη
δημοσιότητα και την οικονομική άνεση από τη μια, ένα κομματάκι από το
πουκάμισό του ή μια τρίχα των μαλλιών του από την άλλη. Από το παραλήρημα και
τα λέιζερ, στην ακινησία και την αυτοκρατορία της μουσικής. Εδώ το
χειροκρότημα δεν επιτρέπεται πριν από το τέλος της πράξης. Οι αναπτήρες
ανάβουν μόνον στο φουαγιέ την ώρα του διαλείμματος. Μοιάζει με σχιζοφρένεια.
Δεν είναι;

Η ΔΙΑΦΟΡΑ

«Τα κοριτσάκια μού ‘χουν χαρίσει στιγμές απίστευτες. Συγκλονιστικές. Από τα
πιο έντονα, περίεργα και όμορφα συναισθήματα που έχω ζήσει, ήταν αυτά στο
Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας με είκοσι πέντε χιλιάδες ανθρώπους να τραγουδούν, να
χοροπηδούν, να ουρλιάζουν, να κάνουν, να δείχνουν. Αυτό τους επέβαλλε το είδος
της μουσικής που ακούγανε. Έτσι είναι οι ποπ συναυλίες. Στις συναυλίες
κλασικής μουσικής… ακούω. Ακούω τη μουσική. Αυτή είναι η διαφορά. Και δεν το
βρίσκω καθόλου σχιζοφρενές, τουλάχιστον σε ό,τι με αφορά, να γράφω και να
παίζω από τη μια ποπ και από την άλλη κλασική μουσική. Η μουσική είναι μία. Οι
νότες ίδιες. Το “Σκόνη και θρύψαλα” που είναι χαρακτηριστικό δείγμα της ποπ
υπόστασής μου, το τραγούδησε ο Χοσέ Καρέρας και το συμπεριέλαβε στον τελευταίο
του δίσκο. Σας λέει κάτι αυτό;». Προσωπικά, όχι και πολλά πράγματα, του
απάντησα, δεχόμενη ότι η μουσική είναι μία, αλλά όχι και η αισθητική της…

«Είναι θέμα διάθεσης», μου αντέτεινε. «Το τραγούδι είναι η πιο απλή μορφή
επικοινωνίας. Όταν θέλω να εκφραστώ μ’ ένα τραγούδι, θα κάτσω στο πιάνο και θα
το γράψω. Όταν θέλω να εκφραστώ μελετώντας, θα κάτσω να γράψω ένα συμφωνικό
έργο. Αυτή η τραμπάλα δεν μου δημιουργεί κανένα αίσθημα εσωτερικής κούρασης ή
έντασης στο μυαλό. Όταν κουράζομαι από το ένα είδος πηγαίνω στο άλλο και
παίρνω ανάσες…».

Συνηθισμένος σε εκδηλώσεις λατρείας, πώς φαντάζεται ότι θα αισθανθεί μέσα στην
αυστηρότητα της σιωπής του Μεγάρου; «Άκουσε, η σιωπή μπορεί να είναι εξόχως
ηχηρή και δημιουργική. Η γενικότερη ιδέα ήταν να δώσω μια συναυλία κλασικής
μουσικής, που θα μπορούσε να προσελκύσει πολλούς νέους ανθρώπους.

Όπως ακριβώς έγινε πριν από δύο χρόνια, στη Θεσσαλονίκη, όταν έπαιξα με τη
δημοτική συμφωνική ορχήστρα και διευθυντή ορχήστρας τον Δημήτρη Αγραφιώτη.
Επτά χιλιάδες άνθρωποι, νέοι, μαθητές, φοιτητές, αλλά και μεγαλύτερες ηλικίες,
κάθονταν ακίνητοι και άκουγαν και σέβονταν αυτό που άκουγαν. Κι αυτό θέλω να
το τονίσω. Τα ίδια αυτά κοριτσάκια, που στις ποπ συναυλίες ουρλιάζουν, σε μια
συναυλία κλασικής μουσικής είναι άψογα». Το θέμα, βεβαίως, παραμένει: πόσα απ’
αυτά τα κοριτσάκια πάνε σε συναυλίες κλασικής μουσικής.

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ

«Συμφωνώ. Κι εδώ βρίσκεται η πρόκληση. Πρέπει, επιτέλους, να πάψουμε να
πιστεύουμε ότι η κλασική μουσική απευθύνεται σε μια ελίτ που έχει ειδικές
γνώσεις. Η μουσική δεν είναι ζήτημα γνώσεων, αλλά αισθήσεων. Όπως δεν
χρειάζεται να έχεις γνώσεις αρχιτεκτονικής για να δεις τον Παρθενώνα, έτσι και
δεν χρειάζεται να έχεις γνώσεις μουσικής για να ακούσεις κλασική μουσική.

Εγώ βλέπω, πάντως, ότι ο αριθμός των παιδιών που πηγαίνει στο ωδείο όλο και
αυξάνει. Και θα είναι πολύ σπουδαίο για μένα, που είμαι ο δικός τους Κορκολής,
ο προσιτός Κορκολής, να αποτελέσω πόλο έλξης και για άλλα νέα παιδιά να έρθουν
και να ακούσουν Γκριγκ κι ενδεχομένως να πάνε να αγοράσουν το δίσκο και να
ακούσουν και κάποιο άλλο κοντσέρτο. Κι έτσι, σιγά – σιγά, τα αυτιά αρχίζουν κι εκπαιδεύονται»…

Ένας 5χρονος… πιανίστας δείχνει ν’ ανησυχεί. «Παίζω καλά, δεν παίζω;». Η ευτυχία της σιγουριάς ανήκει μόνο στη δασκάλα του..

Η ΜΑΝΤΑΜ Βούλα ήταν μια γλυκύτατη… γαλλικού. Χτυπούσε το κουδούνι, έμπαινε
στο σπίτι και από την αρχή της εσωτερικής σκάλας άρχισε να φωνάζει
τραγουδιστά: «Μπονζούρ, μπονζούρ…».

Στο πάνω πάτωμα, τα βάσανα άρχιζαν για τον μικρό Στέφανο. Όλη την ώρα του
ιδιαίτερου, κοιμόταν! Τόσο πολύ βαριόταν τα γαλλικά. Σε κάθε όχληση της
δασκάλας του, την καθησύχαζε. «Άσε με, δουλεύω με το σύστημα της
υπνοπαιδείας…». Στο τέλος, η γυναίκα αναγκάστηκε να πάει στον πατέρα του.
«Κύριε Γιάννη, δεν πάει άλλο. Ντρέπομαι να παίρνω τα λεφτά». Όταν μερικά
χρόνια αργότερα ο Στέφανος Κορκολής έφτανε στη Γαλλία για τις μουσικές σπουδές
του έχοντας κερδίσει μια υποτροφία, τα μόνα άψογα γαλλικά που ήξερε
περιορίζονταν στην ερώτηση… «τι ώρα είναι;». Το είχε μάθει απ’ έξω κι
ανακατωτά, κάνοντας, για ευνόητους λόγους, την ίδια ερώτηση στην κυρία Βούλα,
κάθε φορά που είχαν μάθημα…

Πέρασε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια ο Στέφανος. «Γεννήθηκα στην πλατεία
Αμερικής, σε μια υπέροχη παλιά μονοκατοικία και σε μια οικογένεια πολύ
αγαπημένη». Το σπίτι ζούσε καθημερινώς το άρωμα της μουσικής. Χατζιδάκις ή
Ραχμάνινοφ, δεν είχε καμία σημασία. Η γιαγιά έπαιζε πιάνο, η μητέρα το ίδιο, ο
πατέρας κιθάρα. Ο πιτσιρίκος συναντήθηκε με το πιάνο στα τέσσερά του χρόνια.
«Με πήγαν στη Μαρίκα Παπαϊωάννου, που με έβαλε σ’ ένα ιδιαίτερο μονοπάτι. Μου
προσέφερε τη μουσική με τον δικό της εμπνευσμένο τρόπο, που σε καμία περίπτωση
δεν θύμιζε καταναγκαστικά έργα. Το μάθημα μαζί της ήταν ένα γλέντι». Την ίδια
στιγμή, το σπίτι του αποφάσιζε ότι θέλει να μεγαλώσει ένα φυσιολογικό παιδί.
Ποτέ δεν του είπαν «μην παίξεις» ή «πρόσεχε τα χέρια σου», που είναι η υπ’
αριθμόν ένα συμβουλή προς τα νέα ταλέντα. Η πειθαρχία άρχισε αργότερα, στα
έντεκά του χρόνια, στο Ωδείο Αθηνών. «Εκεί πέρασα μεγάλα ζόρια. Όχι με το
πιάνο, αλλά με τα θεωρητικά. Τα νεύρα μου… το σολφέζ… Χριστέ μου, έλεγα,
δεν το θέλω άλλο αυτό το πράγμα». Το υπέστη, όμως. «Αν μπορούσα, ας έκανα κι
αλλιώς. Μενέλαος Παλλάντιος ήταν αυτός. Δεν ήταν παίξε γέλασε. Τον βλέπαμε και
παθαίναμε από την τρεμούλα».

ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Η εφηβεία του ήταν πολύ άσχημη. Ένα οικογενειακό πρόβλημα υγείας σκοτείνιασε
ξαφνικά τη χαρούμενη ατμόσφαιρα του σπιτιού. Ο ίδιος, παιδί ευαίσθητο και
κλεισμένο στον εαυτό του, χώνεται ακόμα πιο βαθιά στη μουσική και συγχρόνως
γίνεται εριστικός και αντιδραστικός στο σχολείο. Το παιδί με τα… γαλλικά και
τα πιάνα αποβάλλεται από το σχολείο του Τυχόπουλου, αποβάλλεται και από τη
Λεόντειο. Έτσι κι αλλιώς, δεν παρακολουθούσε τα μαθήματα. Όλο κλεισμένος σε
μια τουαλέτα ήταν και κάπνιζε. Το μοναδικό του μέλημα ήταν να πάρει το δίπλωμά
του. Βεβαίως, ούτε καν του πέρναγε από το μυαλό ότι μπορεί κάποτε να
τραγουδήσει. Αλλά ότι θα ασχοληθεί με τη μουσική; «Αυτό ήταν κάτι παραπάνω από σίγουρο».

Τα κορίτσια ντύθηκαν πρόχειρα, έβαλαν το κραγιόν τους και χάρισαν συγκλονιστικές στιγμές στο «άλλο πρόσωπο» του Στέφανου Κορκολή

ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ και Σαββόπουλος παραμένουν πάντα οι εκλεκτοί του Έλληνες συνθέτες.
Ανάλογα με το αν είναι λυπημένος, χαρούμενος, ερωτευμένος ή ονειροπαρμένος,
προστρέχει στον Μπαχ ή τον Ραχμάνινοφ, αλλά και στον Πίτερ Γκάμπριελ, τους
Κουίν, τους Τζένεσις ή τους Πολίς.

Όμως, το πιο αγαπημένο του κομμάτι δεν βγαίνει ούτε από τα πλήκτρα του πιάνου
του, ούτε από τον ψηφιακό ήχο του CD του. «Υπάρχει ένα παράθυρο στο δωμάτιό
μου, που έχει πάντα αέρα. Ακόμη κι όταν δεν φυσάει άνεμος. Κάθομαι εκεί, στήνω
αυτί κι ακούω τον αέρα. Αλλάζοντας την κλίση του κεφαλιού μου, αλλάζουν και οι
νότες του αέρα. Είναι η πιο ωραία μουσική που έχω ακούσει. Μια σκέτη έμπνευση».

Τι τον εμπνέει, όταν γράφει μουσική; «Τα πάντα. Δυο υπέροχα μάτια, ένα ωραίο
ηλιοβασίλεμα, η λύπη, μια στενοχώρια, όλα τα έντονα συναισθήματα, ο έρωτας
σίγουρα…». «Σε πειράζει που δεν έχω σκοπό να σε ρωτήσω με ποια είσαι τώρα
ερωτευμένος;» τον ρώτησα. «Θα σου στείλω αύριο μια ανθοδέσμη μόνο και μόνο γι’
αυτό τον λόγο», μου απάντησε. Προφανώς διαισθάνθηκε πως δεν είχα πεισθεί για
το ειλικρινές της απάντησης κι έσπευσε να προφτάσει τις ενστάσεις. «Όχι, δεν
έχω επενδύσει σ’ αυτά τα πράγματα, αν αυτό εννοείς. Έχω βαρεθεί να με
παντρεύουν κάθε δυο μήνες και να περνούν από κόσκινο την ιδιωτική μου ζωή. Μην
κοιτάς τι γράφεται. Έχω δει δημοσιευμένες απαντήσεις και συνεντεύξεις που δεν
έχω δώσει ποτέ. Ξέρεις πώς γίνονται αυτά τα πράγματα».

Όλα, λοιπόν, στο παιχνίδι των κοριτσιών που ντύθηκαν πρόχειρα, έβαλαν το
κραγιόν τους αλλά χωρίς την ευθύνη του ίδιου; «Να σου πω κάτι; Τουλάχιστον στα
δικά μου τραγούδια, τα απλά, τα απλοϊκά, υπάρχει μια φινέτσα. Δεν είναι
τούρκικα. Δεν είναι αμανέδες».

Πώς έφτασε να γράφει αυτά τα τραγούδια; «Γυρίζοντας από τη Γαλλία έχω ήδη
κάνει ένα δίσκο με τη Δήμητρα Γαλάνη κι ένα με τη Μαρία Δημητριάδη. Κι ενώ
έχουν μεγάλη επιτυχία, ουδείς με ξέρει. Πολύ περισσότερο, ουδείς με πληρώνει.
Στη Γαλλία, με ένα μόνο κομμάτι και με τη μισή επιτυχία θα μπορούσα να ζω ένα
χρόνο από τα πνευματικά δικαιώματα. Αναζητώντας, λοιπόν, επαφή με τον κόσμο
στην Ελλάδα, με πείθει ο παραγωγός μου να τραγουδήσω εγώ τους “Πέντε ανέμους”,
που είχα γράψει για τη Νάνα Μούσχουρη. Και γίνεται χαμός. Και μένα μου άρεσε
αυτό. Ακολουθούν η “Λατέρνα” και μετά το μπουμ με το “Σκόνη και Θρύψαλα”. Από
κει και πέρα χάνω τον μπούσουλα». Δεν ήταν προετοιμασμένος για τέτοια επιτυχία
και δεν είχε καν σκεφτεί στη ζωή του ότι θα μπορούσε να του συμβεί. Το κόστος;
«Κλείσιμο. Φόβος. Δεν προλαβαίνω να σκεφτώ τι κάνω, πού βρίσκομαι και πού πάω.
Με οδηγεί η κατάσταση, χωρίς να μπορώ να την ελέγξω. Αυτή η σούπερ δημοσιότητα
­ χωρίς την ανάλογη προστασία από τη δισκογραφική μου εταιρεία, που βεβαίως
κοίταζε τα συμφέροντά της ­ με κάνουν να παραμελώ απλά πράγματα για τον εαυτό
μου. Το συκώτι μου, τσίτα από το άγχος, και μια πνευμονία με οδηγούν στο
νοσοκομείο». Καπάκι έρχεται κι ένα ατύχημα στο δάχτυλό του, που τον κάνει να
ζήσει για δυο μήνες με το άγχος αν θα μπορέσει να ξαναπαίξει πιάνο.

«Κι εκεί πια παίρνω την απόφαση να με προσέχω. Να μη σπαταλιέμαι άδικα σε
πράγματα που δεν αξίζουν. Οτιδήποτε κι αν είναι αυτά. Βάζω όρια στον εαυτό
μου. Κλείνω τις συναυλίες του καλοκαιριού και ρίχνομαι στη μελέτη…».

Η «αρχή» γίνεται με την αυριανή συναυλία. Ο Γκριγκ θα είναι «εκεί» και το
κοντσερτίνο, που ο Στέφανος Κορκολής έχει γράψει, είναι αφιερωμένο εξαιρετικά
στον δάσκαλό του Άρη Γαρουφαλή. Και μετά… «Μετά, με περιμένουν πολύ όμορφα
πράγματα. Φεύγω για το μουσικό πανεπιστήμιο του Τροντχάιμ της Νορβηγίας, για
να συμμετέχω σε σεμινάρια για τα παιδιά της ανωτέρας τάξης του ωδείου με θέμα
τον Γκριγκ. Και μετά στη Μόσχα, για την ηχογράφηση πέντε κοντσέρτων για πιάνο
και ορχήστρα με τη Φιλαρμονική της Μόσχας». Και στο βάθος του δρόμου…

«Θα ήθελα να γράψω μουσική για τον κινηματογράφο. Αυτό το είδος με γοητεύει,
γιατί σου αφήνει απίστευτη ελευθερία στη μουσική σου έκφραση»…