ΑΥΤΟΙ

… έχουν καταλάβει ότι ο κόσμος έχει αλλάξει, οι Ευρωπαίοι όχι. Αυτός είναι ο
λόγος, κατά τον Αμερικανό οικονομολόγο Λέστερ Θέροου, που η Ευρώπη έχει υψηλή
ανεργία και προβληματική ανάπτυξη. Καθηγητής στο ΜΙΤ, ο Θ. είναι σφοδρός
επικριτής του αμερικανικού συστήματος, για ελαττώματα όπως οι ανισότητες ή ο
χρηματιστηριακός τζόγος, αλλά και του ευρωπαϊκού, που δεν έχει αφομοιώσει τη
διεθνοποίηση της οικονομίας. «Εσείς δεν έχετε κάνει την πολιτιστική σας
επανάσταση ­ λέει σε συνέντευξή του στο “Νουβέλ Ομπσερβατέρ”. ­ Δεν έχετε
αντιληφθεί ότι κανένα σύνορο και κανένας νόμος δεν μπορεί πια να σταματήσει
την κίνηση των κεφαλαίων, των αγαθών, των ερευνητών και των επιχειρήσεων».

… ­ κατά τον Θ. ­ αν θέλουν να νικήσουν την ανεργία, θα έπρεπε να κάνουν
ό,τι και οι Αμερικανοί: Να μειώσουν το κόστος της εργασίας, να υιοθετήσουν
ελαστικότερη νομισματική πολιτική και να ευνοήσουν κάθε δραστηριότητα σχετική
με την τεχνολογική επανάσταση. «Η ανεργία δεν θα μειωθεί παρά μόνο αν το
κόστος της εργασίας γίνει πιο ανταγωνιστικό. Όχι αναγκαία με μείωση μισθών.
Αντίθετα, προέχει να μειωθούν οι επιβαρύνσεις στα εισοδήματα». Αλλά από πού θα
βγουν οι κοινωνικές παροχές; «Πάντως όχι μόνο από την εργασία», λέει ο Θ. Να
ερωτηθούν οι πολίτες αν θέλουν να πληρώνουν τόσο ψηλούς φόρους για την πρόνοια
που τους παρέχεται. Να φορολογηθούν τα αγαθά, οι υπηρεσίες, οι περιουσίες. «Η
Ευρώπη μπορεί να περισώσει την κοινωνική αλληλεγγύη, κι ας λένε οι νεοφιλελεύθεροι».

… όμως, σ’ ένα επιμένει: «Να δούμε την πραγματικότητα. Όταν υπάρχουν
εκατομμύρια άνθρωποι πρόθυμοι να προσφέρουν ανειδίκευτη εργασία για ψιχία,
είναι φανερό ότι αυτή η εργασία δεν αξίζει και πολύ. Αυξάνοντας τους μισθούς
επιτείνεις το πρόβλημα. Για μια αναπτυγμένη κοινωνία, η λύση είναι να
ελαχιστοποιήσει με κάθε τρόπο το ποσοστό των ανειδίκευτων. Η μάχη λοιπόν κατά
της ανισότητας περνά μέσ’ από την εκπαίδευση: Ν’ αυξάνονται οι μισθοί όταν
προσφέρονται περισσότερα προσόντα. Στη Μάικροσοφτ δεν υπάρχουν χαμηλόμισθοι».
Εδώ, ο Θ. γίνεται δηκτικός. «Αλήθεια, δεν σας έχει απασχολήσει ποτέ γιατί δεν
έχετε κι εσείς ένα Μπιλ Γκέητς; Γιατί δεν έχετε μια Ίντελ, μια Κόμπακ; Ιδού
μερικά πράγματα που θα ‘πρεπε να καθήσουν και να σκεφτούν οι πολιτικοί σας. Το
50% της αμερικανικής ανάπτυξης είναι από δραστηριότητες που συνδέονται με τις
νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας. Πρόκειται για εκατομμύρια θέσεις εργασίας,
υψηλής ειδίκευσης».

… είναι ότι από την Ευρώπη ούτε τα κεφάλαια λείπουν ούτε οι γνώσεις. «Αυτό
που λείπει είναι ένα “περιβάλλον” που να ενθαρρύνει την επιχείρηση. Διότι,
πρώτον, εσείς δεν δίνετε ευκαιρίες στον επιχειρηματία. Και στη Σίλικον Βάλλεϋ,
η επιτυχία δεν έρχεται αμέσως. Θ’ αποτύχεις πρώτα, δυο και τρεις φορές, είναι
φυσικό. Αλλά λέμε: “Αυτός τουλάχιστον προσπαθεί”. Στην Ευρώπη όμως; Άμα θέλεις
καριέρα, τρέχεις στο δημόσιο, ούτε που σκέφτεσαι επιχείρηση. Δεύτερο πρόβλημα:
Μόλις μια επιχείρηση μεγαλώσει λιγάκι, της επιβάλλουν τέτοια βάρη που δεν έχει
πια όρεξη ν’ αναπτυχθεί. Τέλος, τρίτον, εσείς μισείτε όποιον πλουτίζει. Αφήστε
τον επιχειρηματία να βγάλει λεφτά, η χώρα του είναι αυτή που θα ωφεληθεί, αφού
θα προσλαμβάνει ανθρώπους, θα καταβάλλει φόρους, θα κάνει δωρεές. Αν τον
τιμωρείτε, θα φύγει για πάντα».