Η ελληνική υπογραφή ενός ευρωπαϊκού φόρουμ

Ο κ. Σπύρος Παππάς είναι εδώ και ενάμιση χρόνο ο νέος γενικός διευθυντής
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Διεύθυνση 10) για τον Πολιτισμό, τα Οπτικοακουστικά,
την Επικοινωνία και την Πληροφόρηση.

Καθώς λήγουν τα πενταετή προγράμματα της Επιτροπής τέλος του ’99 (το
«Καλειδοσκόπιο» για τον χορό, το θέατρο, τη ζωγραφική κ.λπ.), το «Αριάν» (για
το βιβλίο, μεταφράσεις κ.λπ.), το «Ραφαέλ» (για την πολιτιστική κληρονομιά)
και το «Μέντια» (για τα οπτικοακουστικά) συγκάλεσε ένα «φόρουμ», στις
Βρυξέλλες, στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, με εκπροσώπους των χωρών-μελών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των πέντε υπό ένταξη χωρών και των δέκα που αναμένουν
στη σειρά για να ενταχθούν, ώστε να συζητηθεί το πλαίσιο της νέας πολιτιστικής
πολιτικής που θα πρέπει να ακολουθηθεί για την πενταετία 2000-2004.

Είναι σπουδαίο για τη χώρα μας να υπάρχει Έλληνας επικεφαλής, σε μία Διεύθυνση
που αν και ο προϋπολογισμός της δεν υπερβαίνει το 0,03 του συνόλου του
κοινοτικού προϋπολογισμού, εντούτοις, εν όψει μάλιστα και της Πολιτιστικής
Ολυμπιάδας του 2000-2004, περιβάλλεται με την ίδια αίγλη που έχουν όλες οι
πολιτιστικές δραστηριότητες.

Όπως ειπώθηκε με έμφαση από τον ίδιο τον κ. Παππά, που ως αρμόδιος για την
Πληροφόρηση μετέχει στις συνεδριάσεις και των υπολοίπων Ευρωπαϊκών Επιτροπών,
κύριος στόχος του είναι η εφαρμογή του άρθρου 128, παράγραφος 4, της Συνθήκης
του Μάαστριχτ, που προβλέπει την ένταξη της πολιτικής για τον Πολιτισμό μέσα
στις άλλες κοινοτικές πολιτικές (όπως το Περιφερειακό Ταμείο, η Εκπαίδευση, η
Έρευνα και οι Νέες Τεχνολογίες), γιατί μόνο από εκεί θα μπορέσει να ενισχυθεί
ο ισχνός, όπως διαπιστώθηκε από όλους, προϋπολογισμός της και η Ευρώπη, αν μη
τι άλλο, χάριν του πολιτισμού της υπάρχει.

Νεότατος, συμπαθέστατος, χαρακτηριστικά αρχαιοελληνικός, όπως παρατηρούσαν οι
ξένοι σύνεδροι, ο κ. Σπύρος Παππάς ξεκίνησε από δικαστικός του Συμβουλίου της
Επικρατείας όταν ήταν μόλις 27 χρονών, για να βρεθεί, για μία επταετία,
διευθυντής της Ευρωπαϊκής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης στο Μάαστριχτ. Εκεί, από
τους εταίρους, επισημάνθηκαν οι οργανωτικές του ικανότητες και το ήθος του και
του ανατέθηκε, με την υποστήριξη φυσικά της χώρας μας, η Διεύθυνση Δέκα. (Για
τον Πολιτισμό). Επίτροπος είναι ο Ισπανός κ. Ορέχα. Ενώ όμως η θητεία των
επιτρόπων είναι πενταετής, των γενικών διευθυντών δεν έχει χρονική δέσμευση.

Το «Φόρουμ των Βρυξελλών για τον Πολιτισμό» διήρκεσε δύο ημέρες, κατανεμημένο
σε τέσσερις ομάδες εργασίας, τα συμπεράσματα των οποίων ανακεφαλαίωσε
περιληπτικά με τη λήξη του συνεδρίου ο κ. Σπύρος Παππάς, παρουσία τριών
υπουργών Πολιτισμού (του Άγγλου κ. Φίσερ, ως προέδρου, του Ιταλού κ. Βελτρόνι
και της Γαλλίδας κυρίας Τροτμάν), πολλών ευρωβουλευτών (ανάμεσά τους και οι
δικοί μας κ. Νάνα Μούσχουρη, κ. Κατερίνα Δασκαλάκη, κ. Νίκος Παπακυριαζής),
μελών των αντιπροσωπειών και των επαγγελματικών οργανώσεων και προσωπικοτήτων
του πολιτιστικού χώρου (Ερίκ Ορσενά και Ζερόμ Κλεμάν, προέδρου της Arte, από
τη Γαλλία, Γιώργου Χειμωνά από την Ελλάδα, Λ. Λεβί-Στρως κ.ά.) ως εξής:

«Θεωρώ ότι μάθαμε πολλά. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η Επιτροπή άκουσε με
προσοχή τις υποδείξεις σας και θα τις λάβει υπόψη της στην επεξεργασία του
νέου προγράμματος.

Από τη δική μου πλευρά θα ήθελα, με τη βοήθειά σας, να βγάλουμε μερικά γενικά
μηνύματα ώστε να καθορίσουμε μερικές πρακτικές κατευθύνσεις για το νέο
πρόγραμμα, όπου η σύγκλιση ήταν εμφανής.

1. Η σπουδαιότητα του Πολιτισμού στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η Πολιτιστική
Ένωση και η αναζήτηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας, σεβόμενες τις εθνικές
ιδιαιτερότητες είναι οι απαραίτητοι σύντροφοι της Οικονομικής Ένωσης (2, 3, 4…).

4. Η πολιτιστική μας κληρονομιά, υλική ή πνευματική, γίνεται ο παράγοντας της
επιβίωσής μας στις αλλαγές της τεχνολογίας, τις γεωπολιτικές και των αξιών
(…) Πώς να εμβαθύνει κανείς στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση αν δεν έχουμε
γνωριστεί και μάθει να συζητάμε μεταξύ μας;

5. (…) Θεωρώ απαραίτητη στο νέο πρόγραμμα την ανάμειξη των πανεπιστημιακών
κέντρων. (…) Πρέπει να τονίσουμε τη σπουδαιότητα των νέων τεχνολογιών.
Πρέπει οι νέες τεχνολογίες να μπουν στην υπηρεσία του Πολιτισμού και όχι το αντίθετο.

6. Η κουλτούρα, πέρα από τις καθαρές αξίες της, αποτελεί την κινητήρια δύναμη
της κοινωνίας. Διεισδύει όλο και περισσότερο με διαφορετικούς τρόπους στην
καθημερινή μας ζωή και έχει αναμφισβήτητες επιπτώσεις στην οικονομική
δραστηριότητα και στην απασχόληση (θέσεις εργασίας).

Στην παγκόσμια σκηνή η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται σαν μια ενιαία πολιτιστική
κοινότητα. Η συνεργασία της με το Συμβούλιο της Ευρώπης, την Unesco και τα
πολιτιστικά ινστιτούτα είναι απαραίτητη… Ο πολιτισμός είναι ένας χώρος
ευαίσθητος που τρέφεται από τη φαντασία του καθενός μας. Είναι η αντανάκλαση
της ταυτότητας των αξιών των λαών μας, κατά συνέπεια δεν είναι κάτι
διαπραγματεύσιμο… Εάν έχουμε ήδη πεισθεί για την αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής
“πόλεως” ­ με την αρχαία σημασία της λέξης ­ για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, θα
πρέπει να…».

Μιλούσε και στα ελληνικά. Τι χαρά ν’ ακούς τη γλώσσα σου στην καρδιά της
Ευρώπης. Εκτός από τους έμπειρους και άριστα δικτυωμένους εκπροσώπους του
δικού μας ΥΠΠΟ, ανάμεσα στους επίσημους ομιλητές ήταν και ο αντιπρόεδρος της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δήμαρχος Καλαμαριάς κ. Θρασύβουλος
Λαζαρίδης, ο επιλεγόμενος «επίτιμος δήμαρχος των Βαλκανίων».