ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η χρονιά της Φρίντα

Φρίντα Κάλο. Μια από τις αυτοπροσωπογραφίες της (1945) που φιλοτέχνησε στη διάρκεια της έντονης ζωής της

Δύο ταινίες για τη ζωή της. Ένα θεατρικό έργο στη Νέα Υόρκη. Η τελευταία
επίδειξη μόδας του Γκωτιέ αφιερωμένη στο «στυλ» της. Και τώρα μια έκθεση με τα
έργα της. Η χρονιά της Φρίντα Κάλο.

Η ΠΕΡΥΣΙΝΗ χρονιά ήταν αφιερωμένη σ’ έναν αντάρτη. Η φετινή σε μια
καλλιτέχνιδα. Και οι δύο γεννήθηκαν στη Λατινική Αμερική: ο πρώτος στην
Αργεντινή, η δεύτερη στο Μεξικό. Και οι δύο έζησαν μια ζωή γεμάτη πάθος.
Πάθος, γιατί πίστευαν στις ιδέες τους. Πάθος ακόμη μεγαλύτερο επειδή
φοβόντουσαν ότι δεν θα προλάβουν. Ο Τσε έπασχε από άσθμα, η Φρίντα από
πολιομυελίτιδα. Και οι δύο ήταν επαναστάτες. Και οι δύο πέθαναν νωρίς: ο
πρώτος 39 ετών, η δεύτερη μια εβδομάδα αφού συμπλήρωσε τα 47 της χρόνια.

Η Φρίντα Κάλο γεννήθηκε στις 6 Ιουλίου 1907, αλλά έλεγε ότι στην
πραγματικότητα γεννήθηκε το 1910, τη χρονιά που ξεκίνησε η επανάσταση του
Εμιλιάνο Ζαπάτα. Στα έξι της χρόνια προσεβλήθη από πολιομυελίτιδα. Στα 18 της,
μια αμαξοστοιχία συνέθλιψε τη σπονδυλική της στήλη και την καθήλωσε για ένα
χρόνο στο κρεβάτι. Εκεί άρχισε να ζωγραφίζει τα πορτρέτα της. «Δεν είχα κι
άλλη επιλογή», θα έλεγε αργότερα. «Όταν πάνω από το κεφάλι σου έχεις μονάχα
την εικόνα σου, αυτό γίνεται μια έμμονη ιδέα που σε κατακαίει. Η ζωγραφική με λύτρωνε».

Μόλις μπόρεσε να περπατήσει άρχισε να συχνάζει στους καλλιτεχνικούς κύκλους
του Μεξικού. Έγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, όπως οι περισσότεροι.
Και σε μια από εκείνες τις παθιασμένες βραδιές γνώρισε τον Ντιέγκο Ριβέρα, τον
πιο γνωστό τοιχογράφο του Μεξικού. Παντρεύτηκαν τον Αύγουστο του 1929. Ο
ελέφας και το περιστέρι, όπως είπε η μητέρα της που αρνήθηκε να παραστεί στην
τελετή. Την αγαπούσε, τον λάτρευε. Την απατούσε, τον εκδικιόταν. Χώρισαν,
ξαναπαντρεύτηκαν. Εκείνος έφτασε να κοιμηθεί με τη μικρότερη αδελφή της.
Εκείνη απάντησε με τον Λέον Τρότσκι, που κατέφυγε στο σπίτι της στις αρχές του
1937. Επαναστατικοί έρωτες, σαρκάζει το «Φιγκαρό Μαγκαζίν». Υπάρχει άραγε
έρωτας που να μην είναι επαναστατικός;

Τον επόμενο χρόνο γνωρίζει τον Μπρετόν, που την καλεί στη Γαλλία. Εκεί συναντά
τον Καντίνσκυ, τον Πικάσσο, τον Μιρό, που τη γεμίζουν δώρα και κομπλιμέντα.
«Αυτοί οι σουρεαλιστές είναι παρανοϊκοί απατεώνες», θα απαντήσει. Στα δέκα
τελευταία χρόνια της ζωής της δεν μπορεί πια να ζωγραφίσει. Κρατάει ένα
προσωπικό ημερολόγιο και πίνει: τεκίλα, κονιάκ ή και τα δύο μαζί. «Το σώμα μου
μαραζώνει», γράφει. «Ο θάνατος μπαίνει τόσο δυνατά στη ζωή μου, ώστε δεν μπορώ
πια να πολεμήσω». Στις 12 Ιουλίου 1954 χαρίζει στον Ντιέγκο ένα δακτυλίδι για
την επέτειο του γάμου τους. «Μα είναι σε μια εβδομάδα», απορεί εκείνος. «Ναι,
αλλά τότε δεν θα είμαι εδώ».

Το περασμένο Σάββατο εγκαινιάστηκε στο Μαρτινύ της Ελβετίας η πρώτη μεγάλη
έκθεση με τα έργα της. Θα διαρκέσει μέχρι την 1η Ιουνίου.