ΝΤΑΝΙΕΛ ΜΙΤΕΡΑΝ Δίπλα στους νέους

Έχει γυρίσει τα πιο απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη. Από το Μεξικό μέχρι την
Τσετσενία και από τη Νότιο Αφρική στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Πάντα
από την πλευρά των κατατρεγμένων. «Οφείλουμε να βρεθούμε κοντά σ’ αυτούς τους
ανθρώπους. Να σκύψουμε στα προβλήματά τους. Χρειάζονται τέτοιες απλές
χειρονομίες από τον κάθε δημοκράτη πολίτη».

Η ΝΤΑΝΙΕΛ Μιτεράν στα 73 της χρόνια είναι απολύτως ήρεμη. Μας υποδέχεται με
χαμόγελο στη σουίτα 924 του Χίλτον, μόλις ένα τέταρτο της ώρας αφότου έχει
φθάσει προσκεκλημένη του ΙΣΤΑΜΕ-Ανδρέας Παπανδρέου. Με υπομονή δέχεται να μας
μιλήσει έστω κι αν ­ όπως μας πληροφορούν οι συνεργάτες της ­ το πρόγραμμά της
είναι ιδιαίτερα φορτωμένο.

Επανειλημμένα έχει εκδηλώσει τη φιλική της διάθεση για την Ελλάδα και την
αντίθεσή της για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία.
Μάλιστα, τον περασμένο Δεκέμβριο, πριν από τη σύνοδο κορυφής στο Λουξεμβούργο,
με ανοιχτή της επιστολή στη «Φιγκαρό», είχε καταγγείλει την υποψηφιότητα της
Τουρκίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και είχε συγκρίνει όσους την υποστήριζαν με
τους συνεργάτες των Γερμανών στην Κατοχή: «Σήμερα η Τουρκία ασκεί ένα είδος
εκβιασμού χρησιμοποιώντας το πρόβλημα της Κύπρου. Όμως αυτοί οι εκβιασμοί δεν
μπορεί να διαρκέσουν για πολύ καιρό ακόμη. Πλησιάζει το τέλος τους», λέει.

ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ

Το δράμα των Κούρδων προσφύγων είναι από τα θέματα που την έχουν αγγίξει πολύ.
Πολλές φορές έχει μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο για τους Κούρδους βουλευτές και
τη Λεϊλά Ζανά. Αυτή η δράση της παρ’ ολίγον να της στοιχίσει τη ζωή καθώς
γλίτωσε το 1992 από δολοφονική απόπειρα εναντίον της στο ιρακινό Κουρδιστάν
όπου βρίσκονταν με τον τότε υπουργό Μπερνάρ Κουσνέρ: «Τη λύση για το πρόβλημα
των Κούρδων τη γνωρίζουμε όλοι εδώ και πολλά χρόνια. Αλλά το ζήτημα είναι πως
κάποιος πρέπει να την εφαρμόσει. Όσον καιρό καιρό θα υποστηρίζουν μία
κυβέρνηση που θέλει να εξαφανίσει ένα λαό τόσο δεν πρόκειται να βρεθεί λύση.
Και θα πρέπει μία μέρα να αναγνωρίσουμε όλοι πως εάν έχουμε φτάσει σε τέτοιες
καταστάσεις φταίει το γεγονός ότι επικρατεί η λογική του εμπορίου και της αγοράς».

Η συζήτηση αναπόφευκτα οδηγείται στον Φρανσουά Μιτεράν. Άλλωστε συνηθίζει στις
ομιλίες της να κάνει συχνές αναφορές σε ρήσεις του συζύγου της: «Η κληρονομιά
που άφησε ο Φρανσουά, ιδιαίτερα προς τη νεολαία, όχι μόνο της Γαλλίας αλλά και
ολόκληρου του κόσμου, είναι τεράστια. Έσπειρε σπόρους που άνθισαν σε όλο τον
πλανήτη και άφησε σημαντικά ίχνη για το τι ακριβώς σημαίνει Δημοκρατία», λέει.

ΧΑΜΗΛΟΙ ΤΟΝΟΙ

Μιλάει σε χαμηλούς τόνους. Το ύφος της γαλήνιο και στα διαλείμματα του λόγου
της αστειεύεται με τους συνεργάτες της, με τους οποίους δείχνει να έχει
σχέσεις σεβασμού και ταυτόχρονης οικειότητας. Εμφανίζεται σταθερή στις απόψεις
της και υπογραμμίζει ότι οι γονείς της και ο σύζυγός της σημάδεψαν τη ζωή της:
«Το πιο βασικό είναι η παιδεία που πήρα από τους γονείς μου. Μου δίδαξαν
ορισμένες αρχές τις οποίες κατάφερα να διατηρήσω όλ’ αυτά τα χρόνια. Ανάμεσα
σ’ αυτούς και τον Φρανσουά μεσολάβησαν… τρεις μέρες, έως ότου παντρεύτηκα!
Και μετά ακολούθησα την πορεία του Φρανσουά και δημιούργησα έτσι ένα τείχος
που με προστάτευε από ορισμένα συναισθήματα τα οποία θα μπορούσαν να με
βγάλουν από τους κανόνες της ηθικής. Η σχέση μας με τον Φρανσουά βασιζόταν
στον διάλογο. Δεν του έκανα ποτέ το… δώρο να έχω την ίδια γνώμη μ’ αυτόν.
Τελικά για μένα αυτή η σχέση ήταν μιά γραμμή προσωπική που διάλεξα στη ζωή μου».

Είναι αυθόρμητη και ειλικρινής. Αναγνωρίζει ότι «πρόσωπα από τη γαλλική
Αντίσταση αλλά και άλλα, όπως ο Νέλσον Μαντέλα» καθόρισαν τη στάση της για τη
ζωή και τις απόψεις της. Πιστεύει ότι στις «πρωτοβουλίες πολιτών» και στις μη
κυβερνητικές οργανώσεις, οι οποίες ­ όπως σημειώνει ­ πρέπει να ζητούν
περισσότερη δημοκρατία. Ελπίζει ότι σύντομα θα υπάρξουν αποτελέσματα και
ονειρεύεται «μία Ευρώπη των πολιτών».

Για το μέλλον είναι πολύ αισιόδοξη. Θεωρεί ότι εάν κάποιος είναι απαισιόδοξος
για τη ζωή, δεν υπάρχει λόγος να ζει… Δεν πιστεύει στην κρίση των
ιδεολογιών. Αντίθετα, έχει την άποψη πως μία ιδεολογία παραμένει ακόμη πολύ,
πολύ δυνατή: «Είναι η ιδεολογία της ειρήνης. Κι αυτή η ιδεολογία συμβαδίζει με
τη δημοκρατία. Κάτι που διαπίστωσα σε όλα τα ταξίδια μου».

Η θέλησή της για να συνεχίσει τους αγώνες της αντλείται από τη νεολαία.
Παίρνει κουράγιο όταν ακούει τους νέους να μιλούν για τα προβλήματά τους: «Οι
λύσεις που προτείνουν πολλές φορές δεν είναι καθόλου συμβατικές και τις θεωρώ
πολύ ενδιαφέρουσες. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να ακούσω τα προβλήματα
εκείνων που ζουν έξω από την κοινωνία οι οποίοι οργανώνονται για να
αντιμετωπίσουν την ίδια τους τη ζωή».

ΟΙ ΝΕΟΙ

Πολλές φορές έχει μεταφέρει σε κυβερνήσεις και σε διεθνείς οργανισμούς τα
προβλήματα των νέων. Άλλωστε και το ίδρυμα που έχει δημιουργήσει με την
ονομασία France-Libertes, ασχολείται με θέματα της νεολαίας, αλλά και των
μειονοτήτων γενικότερα: «Έχω την άποψη ότι οι επαφές και με τις ηγεσίες και με
τους απλούς ανθρώπους είναι εξίσου απαραίτητες. Η μία δεν αναιρεί την άλλη.
Θέλω ν’ ακούω τα προβλήματα των μεν και να τα μεταφέρω στους δε».

«Η ΕΙΡΗΝΗ και η συμφιλίωση πρέπει να ανθήσουν πέρα από τις διαφορές μας. Τα
θεμέλια της Δημοκρατίας είναι η γνώση, η αλληλεγγύη και η συντροφικότητα». Η
Ντανιέλ Μιτεράν, μιλώντας χθες σε εκδήλωση του «ΙΣΤΑΜΕ – Ανδρέας Παπανδρέου»
για τον «ρατσισμό και τη δημοκρατία», μετέφερε την προσωπική της εμπειρία από
τις προηγμένες κοινωνίες αλλά και από τις χώρες του Τρίτου Κόσμου στις οποίες
επανειλημμένα έχει ταξιδέψει.

Σε μία κατάμεστη αίθουσα συνεδρίων του «Κάραβελ», η σύζυγος του Φρανσουά
Μιτεράν απηύθυνε έκκληση ώστε να αναλάβουν οι ίδιοι οι πολίτες τη σκυτάλη κατά
του ρατσισμού: «Όταν σου κτυπάει κάποιος την πόρτα έχεις δύο επιλογές. Ή να
του ανοίξεις και να τον ρωτήσεις τι θέλει, ή κλειδώνοντας την αλυσίδα να του
πεις να φύγει. Εγώ πιστεύω ότι εμείς πρέπει να αγνοήσουμε τις προσταγές και να
πιέσουμε τις κυβερνήσεις μας για τους ξένους», είπε.

Η Ντανιέλ Μιτεράν στάθηκε ιδιαίτερα στο πρόβλημα του ρατσισμού που
αντιμετωπίζουν οι προηγμένες χώρες. Εξέφρασε την άποψη ότι ο φασισμός είναι
πάντα εκεί και ανθίσταται σε κάθε πολιτική και ιδεολογία. Και πρόσθεσε: «Ο
φασισμός γενικότερα επιλέγει το έδαφος που θα αναπτυχθεί. Τα χαρακτηριστικά
του είναι η περιφρόνηση, η φρίκη, τα ηθικά και τα φυσικά βασανιστήρια».

Στην εκδήλωση παρευρέθησαν οι υπουργοί Ανάπτυξης κ. Βάσω Παπανδρέου, Παιδείας
κ. Γεράσιμος Αρσένης, ο γραμματέας της Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ κ. Κώστας Σκανδαλίδης,
τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου Παντελής Οικονόμου και Γιάννης Σουλαδάκης,
πρόεδρος του ΙΣΤΑΜΕ, η υποψήφια δήμαρχος Αθηναίων κ. Μαρία Δαμανάκη, η κ.
Μαργαρίτα Παπανδρέου και πολλοί βουλευτές.