ΑΥΤΟΙ

… επιστολή του Μάσσιμο Ντ’ Αλέμα που δημοσίευσε την περασμένη Κυριακή η
(πρώην) εφημερίδα «του», η «Ουνιτά», δεν ενθουσίασε όλους τους συντρόφους του.
Μερικοί, γράφει η «Στάμπα», παρουσίασαν μια κάποια «δυσπεψία» κατά την
προσπάθεια να την αφομοιώσουν. Και αυτό βέβαια γιατί δεν επρόκειτο απλώς για
αποκήρυξη του κομμουνισμού, αλλά για την πιο σκληρή ως τώρα καταγγελία του (με
παράλληλα εγκώμια για τον Πάπα) και για αυτοκριτική με τόνους γενικότερης
μομφής. Ο Ντ’ Αλέμα έφτασε να δηλώσει κατάπληκτος και με τον εαυτό του, που
πίστεψε στον κομμουνισμό. «Αναρωτιέμαι κι εγώ τι κοινό μπορεί να είχε κάποιος
που βρισκόταν στην Πράγα την ημέρα των τανκς ­ και φυσικά βγήκε στους δρόμους
να φωνάξει ­ μ’ εκείνους που τα είχαν στείλει, τους Σοβιετικούς».

… της κίνησης του Ντ’ Αλέμα αναζητείται από τους ερμηνευτές της στα «κενά»
της ιστορικής διαδρομής του πρωτεϊκού κόμματος που διευθύνει. Η νεωτερικότητα
του ιταλικού ΚΚ και το «μεταμοντέρνο» κατόπιν του PDS υπήρξαν στάδια
σημαντικά. Έλειψε όμως, όπως ελέχθη, ένας ουσιώδης κρίκος: Αυτό που για τους
Ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες, λ.χ., ήταν το Μπαντ Γκόντεσμπεργκ. Το περίφημο
Συνέδριο του 1959 στη γερμανική εκείνη πόλη, όπου τέθηκαν οι βάσεις του
κοινωνικού προγράμματος της αριστεράς αλλά και οριστικοποιήθηκε το διαζύγιο
από τον μαρξισμό. Η κίνηση όμως του Ντ’ Αλέμα, ελέχθη, υποκρύπτει και μια άλλη
έγνοια: Ενώ η Ελιά, ως σύνθεση αριστερών δυνάμεων, πηγαίνει περίφημα, το PDS
έχει βαλτώσει. Είναι πάντα «το κόμμα του 21%». Το μεγαλύτερο μεν της Ιταλίας,
όχι όμως κόμμα ουσιαστικής πλειοψηφίας, ούτε ακέραιη, υπολογίσιμη δύναμη που
θα μπορούσε να διεκδικήσει την πολιτική και πνευματική ηγεμονία στη χώρα του.

… της επιστολής Ντ’ Αλέμα, πάντως, ήταν πολύ εντονώτερες σε άλλα κόμματα του
συνασπισμού απ’ ό,τι στο ίδιο το PDS. Στο τελευταίο υπήρξαν και κάποιοι που
υπερθεμάτισαν. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης (και άλλοτε διευθυντής της
«Ουνιτά») Βάλτερ Βελτρόνι δοξάζει τον Θεό, είπε, που το νεαρό της ηλικίας του
τον γλύτωσε από την υποχρέωση να κάνει τις επιλογές του όταν ακόμη το ΚΚ ήταν
υπό τον Παλμίρο Τολιάττι. Ένα πράγμα όμως, ξέρει, είπε: «Ότι τις λαϊκές
ελευθερίες δεν έχεις το δικαίωμα να τις καταπνίγεις στο όνομα κανενός αγώνα».

… διαφορετικά είδε τα πράγματα, φυσικά, η Κομμουνιστική Επανίδρυση. «Είναι
απαράδεκτο ­ δήλωσε ο Φάουστο Μπερτινόττι ­ να καθίζεις στο σκαμνί τον ιταλικό
κομμουνισμό μόνο και μόνο για να δικαιολογήσεις το παρόν σου». Και ο
γερο-Αρμάντο Κοσσούτα, το άλλοτε φλάμπουρο του σταλινισμού στην Ιταλία,
αποφάνθηκε: «Οι κομμουνιστές στη χώρα μας είναι περήφανοι για το παρελθόν
τους. Δέν έχουν ανάγκη αυτοί από σαλόνια. Και δεν έχουν όρεξη βέβαια να
πληρώσουν και το εισιτήριο για να γίνουν δεκτοί, αυτό που τώρα καταβάλλει ο
Ντ’ Αλέμα». Αλλά ο Γραμματέας, περισσότερο από τα σαλόνια, ονειρεύεται ήδη τη
λεγόμενη «Κόζα Ντούε». Το «Πράγμα Νο 2». Ένα νέο μεγάλο πολιτικό σχήμα του
οποίου την καθέλκυση θα επιδιώξει με το σούπερ-Συνέδριο της παν-Αριστεράς που
έχει συγκαλέσει για τα μέσα Φεβρουαρίου. Κύριος στόχος: η δημιουργία ενός
πολυσυλλεκτικού κόμματος «σοσιαλδημοκρατικού» τύπου με τίτλο «Ευρωπαϊκή
Αριστερά» ή κάτι ανάλογο. Σήμα του, λένε, θα είναι πάλι η δρυς, αλλά και το
σοσιαλιστικό ρόδο και 15 αστέρια σε κύκλο. Το σφυροδρέπανο, για πρώτη φορά, θα λείπει.