Μάθημα… αξιολόγησης

Με μία δαιδαλώδη διαδικασία, την οποία καθηγητές και δάσκαλοι απορρίπτουν
στο σύνολό της, το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να αξιολογήσει τους
εκπαιδευτικούς και τα σχολεία όλης της χώρας, έχοντας την καλύτερη των
προθέσεων: να αποτιμηθεί και όπου διαπιστωθεί ότι χρειάζεται, να βελτιωθεί η
ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο.

ΓΙΑ το τι θα έπεται των διαπιστώσεων αυτών, αν δηλαδή ο «κακός» εκπαιδευτικός
θα απολύεται ή θα μετατάσσεται, όπως είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του
στα «ΝΕΑ» ο αρμόδιος υπουργός κ. Γερ. Αρσένης, ή αν το «κακό» σχολείο θα
κλείνει, όπως προβλέπεται παραδείγματος χάριν στην Αγγλία, δεν γίνεται καμία
ευθεία αναφορά. Υποθετικά μπορεί ίσως κανείς να συμπεράνει ότι θα ισχύσει και
για τους εκπαιδευτικούς ο Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας, που προβλέπει μεταξύ
άλλων και απολύσεις, αλλά όχι μετατάξεις από υπηρεσία σε υπηρεσία ύστερα από
δυσμενή κρίση υπαλλήλου.

Από χθες οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες έχουν στα χέρια τους το σχέδιο της
υπουργικής απόφασης, που αφορά την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και των
εκπαιδευτικών και το σχέδιο του Προεδρικού Διατάγματος, που αφορά τις
διαδικασίες μονιμοποίησης και υπηρεσιακής εξέλιξης των εκπαιδευτικών.

Καλούνται δε, έως τις 5 Φεβρουαρίου, να δώσουν γραπτώς στο υπουργείο Παιδείας
τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους.

Στην κορυφή της ιδιόμορφης πυραμίδας της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών
βρίσκεται η Επιτροπή Αξιολόγησης Σχολικής Μονάδας (ΕΑΣΜ) και αμέσως μετά
ακολουθεί το περιβόητο Σώμα Μονίμων Αξιολογητών (ΣΜΑ), που έχει ξεσηκώσει
θύελλα αντιδράσεων στον εκπαιδευτικό κόσμο από την αρχή του καλοκαιριού, όταν
ανακοινώθηκε για πρώτη φορά η πρόθεση συγκρότησής του. Στη διαδικασία της
αξιολόγησης τον δικό τους ρόλο ­ ελάχιστο κατά τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες ­
παίζουν και οι σχολικοί σύμβουλοι, οι προϊστάμενοι Διευθύνσεων και γραφείων
Εκπαίδευσης, οι διευθυντές των σχολείων και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί.

Ας επιχειρήσουμε όμως να ξετυλίξουμε το κουβάρι της αξιολόγησης με τις οδηγίες
του σχεδίου της υπουργικής απόφασης.

Η διαδικασία της αξιολόγησης του σχολείου και των εκπαιδευτικών είναι
παράλληλη και γίνεται μία φορά τον χρόνο κατά τον εξής τρόπο:

ΑΛΥΣΙΔΑ

Στο τέλος κάθε σχολικού έτους συντάσσεται έκθεση αυτοαξιολόγησης κάθε σχολείου
από πενταμελή επιτροπή, που ορίζεται από τον σύλλογο των διδασκόντων και
υποβάλλεται στον διευθυντή της.

Ο διευθυντής συντάσσει αξιολογική έκθεση για το σχολείο που διευθύνει και για
τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι απασχολούνται σ’ αυτό.

Ο προϊστάμενος του Γραφείου Εκπαίδευσης συντάσσει αξιολογική έκθεση για τα
σχολεία της περιοχής του, για τους διευθυντές τους και για τους
εκπαιδευτικούς, που απασχολούνται στο Γραφείο.

Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης συντάσσει ομοίως αξιολογικές
εκθέσεις για τα σχολεία της περιοχής του, για τα γραφεία εκπαίδευσης που
υπάγονται στη διεύθυνσή του, για τους διευθυντές των σχολείων της περιοχής του
και για τους εκπαιδευτικούς που απασχολούνται στη Διεύθυνση.

Στη διαδικασία αξιολόγησης μετέχουν βεβαίως και οι σχολικοί σύμβουλοι, οι
οποίοι αξιολογούν την επιστημονική και διδακτική επάρκεια των εκπαιδευτικών,
αλλά και των διευθυντών των σχολείων κατά ειδικότητα, διαμορφώνοντας άποψη:

­ Στα ενημερωτικά σεμινάρια και τις άλλες επιμορφωτικές συναντήσεις, που διοργανώνονται.

­ Κατά τη συνεργασία τους με τους εκπαιδευτικούς για την αναζήτηση λύσεων σε
επιστημονικά, παιδαγωγικά και διδακτικά θέματα. Και

­ Και κατά τις επισκέψεις του σχολικού συμβούλου στο σχολείο και στην αίθουσα
διδασκαλίας. Θα γίνονται δύο τουλάχιστον επισκέψεις σε διαφορετικές ημέρες και
ύστερα από σχετική προσυνεννόηση.

Ο σχολικός σύμβουλος θα αξιολογεί μεταξύ άλλων:

­ Την επιστημονική κατάρτιση του εκπαιδευτικού.

­ Την παιδαγωγική και διδακτική του ικανότητα.

­ Τη δημιουργία απαραίτητου παιδαγωγικού κλίματος με τους μαθητές.

Η ΕΚΘΕΣΗ

Η αξιολογική έκθεση του διευθυντή του σχολείου για τους εκπαιδευτικούς
αναφέρεται μεταξύ άλλων:

­ Στην υπεύθυνη άσκηση των καθηκόντων τους και την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

­ Στην εκτέλεση των εργασιών που τους αναθέτουν ο σύλλογος των διδασκόντων και
ο διευθυντής του σχολείου.

­ Στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών για την οργάνωση σχολικών εκδηλώσεων,
πολιτιστικών, αθλητικών και άλλων δραστηριοτήτων σχετικών με το περιβάλλον,
την υγεία και άλλα θέματα της σχολικής ζωής.

­ Στη συνεργασία και επικοινωνία με τους άλλους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές
και τους γονείς.

Για όλα τα παραπάνω κρίνεται και κάθε διευθυντής σχολείου από τον προϊστάμενο
του Γραφείου ή της Διεύθυνσης, όπου υπάγεται. Επιπλέον, όμως, η αξιολογική
έκθεση που τον αφορά αναφέρεται:

­ Στην οργανωτική και καθοδηγητική του ικανότητα.

­ Στην εφαρμογή της εκπαιδευτικής νομοθεσίας και την εκτέλεση των εργασιών που
του αναθέτουν ο σύλλογος διδασκόντων και ο προϊστάμενος του Γραφείου ή της
Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.

Αφού γίνουν όλα τα προηγούμενα, διευθυντές σχολείων, σχολικοί σύμβουλοι,
προϊστάμενοι Γραφείων και Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, εκπαιδευτικοί, αλλά και το
εκπαιδευτικό έργο κάθε σχολείου στο σύνολό του αξιολογούνται από επιτροπές
αξιολόγησης με τρία μέλη τα οποία ορίζει η Επιτροπή Αξιολόγησης Σχολικών
Μονάδων (ΕΑΣΜ) από το Σώμα Μονίμων Αξιολογητών (ΣΜΑ).

Ειδικότερα οι εκπαιδευτικοί αξιολογούνται από τις τριμελείς επιτροπές του ΣΜΑ
για τη μονιμοποίησή τους, για την υπηρεσιακή τους εξέλιξη, ύστερα από ένστασή
τους ή σε περιπτώσεις που είτε προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις επιστημονικής ή
παιδαγωγικής επάρκειας του εκπαιδευτικού, είτε παρατηρείται σημαντική απόκλιση
ανάμεσα στις καλές ή άριστες ατομικές αξιολογήσεις των εκπαιδευτικών ενός
σχολείου και στις κακές εκθέσεις αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου του ίδιου
σχολείου, όπως αυτές έχουν συνταχθεί από το ΣΜΑ ή και αντίστροφα.

ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ – ΠΡΟΑΓΩΓΕΣ

Για τη μονιμοποίηση των διοριζόμενων εκπαιδευτικών, ύστερα από διετή
δοκιμαστική θητεία, κατά τον Δημοσιοϋπαλληλικό κώδικα, αποφασίζει το αρμόδιο
Περιφερειακό Υπηρεσιακό Συμβούλιο, στο οποίο υποβάλλονται έκθεση αξιολόγησης
του εκπαιδευτικού από τον διευθυντή του σχολείου και τον σχολικό σύμβουλο,
αλλά και από την τριμελή επιτροπή του ΣΜΑ, η οποία μάλιστα έχει τη δυνατότητα
να κρίνει σκόπιμο να καλέσει τον εκπαιδευτικό και σε προφορική συνέντευξη.

Σε περίπτωση δυσμενούς κρίσης του Υπηρεσιακού Συμβουλίου επαναλαμβάνονται οι
διαδικασίες αξιολόγησης το επόμενο διδακτικό έτος και αφού ο εκπαιδευτικός
υποβάλλει ένσταση μέσα σε τριάντα ημέρες. Στην περίπτωση αυτή, την τελική
απόφαση για τη μονιμοποίηση του εκπαιδευτικού λαμβάνει το Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο.

Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και για τις προαγωγές των εκπαιδευτικών.

Η επιλογή των στελεχών της Εκπαίδευσης γίνεται μεν από τα οικεία Συμβούλια
Επιλογής, κατά τις κείμενες διατάξεις, αλλά οι υποψηφιότητες θα περάσουν
προηγουμένως από κόσκινο από τις τριμελείς επιτροπές του ΣΜΑ, που θα
αποφασίζουν ποιοι είναι κατάλληλοι και ποιοι όχι για να συμμετάσχουν στη
διαδικασία της επιλογής.

Εκτός των άλλων, πάντως, απαιτούνται:

­ Για την επιλογή σε θέση διευθυντή μία τουλάχιστον εργασία της επιλογής του
υποψηφίου με θέμα την οργάνωση της σχολικής μονάδας και τη διοίκηση του προσωπικού.

­ Για την επιλογή σε θέση προϊσταμένου Διεύθυνσης ή Γραφείου Εκπαίδευσης μία
τουλάχιστον εργασία με θέμα τη διαχείριση ενός σχολικού προβλήματος σε
περιφερειακό επίπεδο.

­ Για την επιλογή σε θέση σχολικού συμβούλου μία τουλάχιστον προσομοίωση
σεμιναρίου επιμόρφωσης εκπαιδευτικών.

ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ

Όλοι οι για οποιονδήποτε λόγο κρινόμενοι έχουν δικαίωμα υποβολής ένστασης. Ο
ενιστάμενος ή κρινόμενος εκπαιδευτικός έχει δικαίωμα να παραστεί αυτοπροσώπως
ενώπιον της Επιτροπής των αξιολογητών και να αναπτύξει τις απόψεις του.
Επίσης, η Επιτροπή Αξιολόγησης μπορεί να παρακολουθήσει μία η περισσότερες
διδασκαλίες του και να πάρει συνέντευξη από τον ενιστάμενο, τον διευθυντή του
σχολείου, τον αρμόδιο σχολικό σύμβουλο και γενικά να προβεί σε κάθε αναγκαίο
μέτρο, ώστε να διαμορφώσει πλήρη και ολοκληρωμένη γνώμη.