Ανοιχτές οι πληγές

Στην ουρά. Σέρβοι πρόσφυγες στο Βούκοβαρ περιμένουν να πάρουν κροατικές ταυτότητες, καθώς αποτελούν πλέον μειονότητα υπό κροατική διοίκηση (φωτό Ρώυτερ)

Εδώ και μερικούς μήνες στο Βούκοβαρ ­ το πεδίο των σκληρότερων μαχών όταν
ξέσπασε ο εμφύλιος στη Γιουγκοσλαβία ­ κυκλοφορούσαν προκηρύξεις που έγραφαν:
«Σέρβοι Τσέτνικοι: Απομένουν λίγες ημέρες έως τις 15 Ιανουαρίου. Μας αρέσει το
κυνήγι των άγριων ζώων. Θα σας σκοτώσουμε αργά και ήσυχα».

«ΕΔΩ είναι Σερβία και οι Τσέτνικοι (Σέρβοι εθνικιστές) δεν φοβούνται. Εδώ θα
μείνουμε», λένε τα γκράφιτι στα κυριλλικά σε μισογκρεμισμένους τοίχους. Σε
κινηματογράφο του Βούκοβαρ, οι πολιτικές, στρατιωτικές και θρησκευτικές αρχές
συγκεντρώθηκαν χθες για να γιορτάσουν τη μεταβίβαση της εξουσίας της
Ανατολικής Σλαβονίας. Ακριβώς έξι χρόνια μετά την αναγνώριση της Κροατίας από
την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ζάγκρεμπ έχει τελικά κάτω από τον έλεγχό του όλα τα
εδάφη που περιέχονται εντός των συνόρων του.

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ

Η Ανατολική Σλαβονία βρισκόταν κάτω από τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών επί δύο
χρόνια, βάσει των συμφωνιών του Ντέιτον.

«Πριν από δύο χρόνια, ελάχιστοι πίστευαν πως κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατόν να
γίνει: Κροάτες και Σέρβοι να ζουν μαζί. Η αυριανή όμως επιτυχία του πειράματος
θα είναι πρωταρχικά επιτυχία για τους Κροάτες», δήλωσε ο Μπέρναρντ Μιγέτ,
βοηθός γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για ειρηνευτικές επιχειρήσεις. Ο εθνικιστής
πρόεδρος της Κροατίας Φράνιο Τούντσμαν, που υπάκουσε στις δυτικές πιέσεις και
δεν παρέστη στην τελετή παράδοσης της Ανατολικής Σλαβονίας, είπε σε διπλωμάτες
στο Ζάγκρεμπ: «Με την αποκατάσταση της ενότητας των εδαφών εντός των συνόρων
της, η Κροατία μπορεί τώρα να συγκεντρωθεί στη δημοκρατική, οικονομική και
πολιτιστική της ανάπτυξη».

ΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Τα μεγάλα λόγια της πρώτης ημέρας της επιστροφής της Ανατολικής Σλαβονίας,
κάτω από κροατική διοίκηση, απομένουν να βρουν δικαίωση.

Οι πληγές του πολέμου, όμως, δεν έχουν κλείσει ακόμα. Η ανοικοδόμηση του
Βούκοβαρ υπολογίζεται πως θα απαιτήσει δυόμισι δισεκατομμύρια δολάρια. Η πόλη
είχε ισοπεδωθεί το 1991, όταν ξεσηκώθηκαν οι Σέρβοι κάτοικοί της μετά την
ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κροατίας από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία.

Υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τους 80.000 οι Κροάτες που εγκατέλειψαν την πόλη
και περίμεναν την αποκατάσταση της κροατικής κυριαρχίας για να επιστρέψουν
στις εστίες τους.

Οι περισσότερες κατοικίες όμως, που γλίτωσαν από τις βόμβες, έχουν καταληφθεί
από περίπου 60.000 Σέρβους πρόσφυγες, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν εκεί διωγμένοι
στον πόλεμο από άλλα σημεία της πρώην Γιουγκοσλαβίας ­ κυρίως την Κροατία και
τη Βοσνία.

ΦΟΒΟΙ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

Οι κροατικές αρχές έχουν προτείνει στους Σέρβους πρόσφυγες να επιστρέψουν στις
κατοικίες τους ή να πουλήσουν την περιουσία τους και να φύγουν οριστικά.
Πάντως, οι αστυνομικές αρχές έχουν πάρει αυστηρές οδηγίες για να αποτρέψουν
ενδεχόμενα επεισόδια.

Οι παρατηρητές του ΟΗΕ, που θα παραμείνουν για ένα μικρό διάστημα, είναι
αισιόδοξοι, αν και αναμένουν ότι θα γίνουν κάποιες μεμονωμένες επιθέσεις
αντεκδίκησης από Κροάτες. Περίπου 200 παρατηρητές του Οργανισμού Ευρωπαϊκής
Ασφάλειας και Συνεργασίας θα μείνουν στην περιοχή την οποία μέσα στην εβδομάδα
εγκαταλείπουν οι κυανόκρανοι του ΟΗΕ, για να παρακολουθήσουν τους Κροάτες που
αναμένονται να φθάνουν κατά κύματα για να επιθεωρήσουν τι απέμεινε από τις
περιουσίες τους.