[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Στο τελευταίο τεύχος της επιθεώρησης Foreing Affairs (τεύχος Ιανουαρίου –
Φεβρουαρίου 1998) δημοσιεύεται ένα δοκίμιο για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας
γραμμένο από τη Marcia Christoff Kurop. Η βασική θέση του δοκιμίου συνοψίζεται
στη διαπίστωση ότι «η Ελλάδα έχει υιοθετήσει μια περισσότερο διεθνιστική
εξωτερική πολιτική την οποία θα πρέπει να ακολουθήσει η Τουρκία εάν η
τελευταία επιθυμεί να καταστεί μέλος της Ευρώπης». Η διαπίστωση αυτή,
προερχόμενη από την περισσότερο έγκυρη και με την ισχυρότερη επιρροή
επιθεώρηση, είναι δηλωτική των σημαντικών αλλαγών που συντελούνται στη θέση
της χώρας στο διεθνές σύστημα, αλλά και των νέων «αντιλήψεων» (perceptions)
που διαμορφώνονται σε ό,τι αφορά τον ρόλο της χώρας διεθνώς. Και τόσο η θέση
όσο και οι «αντιλήψεις» είναι ιδιαίτερα θετικές. Στη διεθνή «κλίμακα ισχύος
και επιρροής», η Ελλάδα εμφανίζεται να βελτιώνει σταθερά την ­ πολιτική και
οικονομική ­ θέση της τελευταία. Αναμφίβολα, η αναδιατύπωση, η εντατικοποίηση
και η προβολή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής (σε συνδυασμό με τις
μεταρρυθμίσεις για την είσοδο στο ενιαίο νόμισμα ­ ευρώ) συμβάλλουν
καθοριστικά στη βελτίωση της θέσης και στην αλλαγή των αντιλήψεων. Μόλις πριν
από λίγα χρόνια η Ελλάδα περιγράφονταν από τις ίδιες έγκυρες επιθεωρήσεις «ως
η μεγάλη ασθενής της Ευρώπης» («The sick man of Europe» – The Economist,
9.5.1992). Η περίοδος αυτή έκλεισε, αν και ορισμένοι με τα λόγια και τις
πράξεις τους θα μπορούσαν εύκολα να ξανα-οδηγήσουν τη χώρα στην κατάσταση
αυτή. Και αυτό που πραγματικά θα υπονόμευε τη διαδικασία ισχυροποίησης της
χώρας θα ήταν να παρασυρθεί σε μια λογική έντασης και αντιπαράθεσης με την
Τουρκία (κάτι που διακαώς θα ήθελε την περίοδο αυτή ­ μετά «Λουξεμβούργο» ­ η
Άγκυρα).

Η ελληνική εξωτερική πολιτική μπορεί, όπως είπε πρόσφατα ο υφυπουργός
Εξωτερικών Γ. Κρανιδιώτης, να είναι προσανατολισμένη στην «επίλυση των
προβλημάτων» (problem-solving) για τη μεγιστοποίηση των στόχων της. Και από
την άποψη αυτή, ο χειρισμός της τρέχουσας κρίσης με την Τουρκία αποτελεί
δείγμα της ωριμότητας της χώρας. Αποτελεί δείγμα ότι η Ελλάδα εισέρχεται στην
κατηγορία των χωρών που ο R. Cooper ονομάζει «μεταμοντέρνες» στο διεθνές σύστημα…

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών