[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΧΡΟΝΙΑ που πέρασε υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.)
αλλά και για την Ελλάδα ως χώρα – μέλος της Ε.Ε. Τρία βασικά γεγονότα
σφραγίζουν την ταυτότητα του 1997 και επιτρέπουν στην Ε.Ε. «να γυρίσει
σελίδα»: α) Η ολοκλήρωση των εργασιών της Διακυβερνητικής Διάσκεψης με την
υπογραφή της νέας Συνθήκης του Άμστερνταμ. Χωρίς να συνιστά ιδιαίτερα
ριζοσπαστικό κείμενο, η νέα Συνθήκη αντιπροσωπεύει σοβαρή προσπάθεια για τη
γεφύρωση του «χάσματος εμπιστοσύνης» ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την
ευρωπαϊκή κοινωνία. Οι ρυθμίσεις για την απασχόληση, την κοινωνική πολιτική,
το περιβάλλον και τα νησιά, η ενίσχυση των εξουσιών του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου και της κοινής εξωτερικής πολιτικής συνιστούν σημαντικές
εξελίξεις για το μέλλον της Ε.Ε. Η Ελλάδα πέτυχε ορισμένες βασικές επιδιώξεις
που είχε θέσει ως βασικές πολιτικές προτεραιότητες στην αναθεωρητική
διαδικασία με τη συμπερίληψη της ακεραιότητας και προστασίας των εξωτερικών
συνόρων στους στόχους της ΚΕΠΠΑ. β) Οι ιστορικής σημασίας αποφάσεις του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου για τη διεύρυνση της Ε.Ε. με την
έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Κύπρο και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Παίζοντας έντεχνα το «ευρωπαϊκό χαρτί», η Ελλάδα διασφάλισε και στον τομέα
αυτό σημαντικές ρυθμίσεις που συνιστούν «κεκτημένο αρχών και όρων» για την
ανάπτυξη των σχέσεων Ε.Ε. – Τουρκίας.

Με δεδομένο ότι αξιοποιείται για την επίλυση των προβλημάτων, το κεκτημένο
αυτό μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία προϋποθέσεων για την υπέρβαση χρόνιων
αγκυλώσεων, ανεξάρτητα από τις τρέχουσες αντιδράσεις της Τουρκίας. Βεβαίως,
σημαντικά προβλήματα βρίσκονται στον ορίζοντα τόσο για τη διεύρυνση όσο και
για τη διαμόρφωση της σχέσης Ε.Ε. – Τουρκίας. γ) Το τρίτο γεγονός που
σφραγίζει το 1997 για την Ε.Ε. είναι η ολοκλήρωση των προπαρασκευαστικών
εργασιών για τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος (ευρώ) και η εμπέδωση της
αντίληψης ότι η εγκαθίδρυση της νομισματικής ένωσης συνιστά πλέον «μη
αναστρέψιμη διαδικασία».

Συνολικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση πήρε μέσα στο 1997 αποφάσεις που, εάν υλοποιηθούν,
θα οδηγήσουν σε μια «άλλη Ευρώπη». Οι αποφάσεις αυτές θεωρείται ότι
τερματίζουν τώρα, πολιτικά και θεσμικά, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.